تاریخ و محل تولد در منابع نسبی کهن و کلاسیک موجود بهطور قطعی ثبت نشده است.
جعفر بن موسی کاظم
یادداشت پژوهشی نسب — مشاهده بیشتر
منابع نسبشناختی درباره تعداد و نامهای فرزندان امام موسی کاظم علیهالسلام اختلاف دارند؛ این ۳۷ نام مطابق فهرست مشخصِ الارشاد در سطح «ممکن» حفظ شدهاند.
PER-000123
اهلبیت
محتمل
مکان منسوب
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
جعفر بن موسی کاظم فرزند امام موسی کاظم و برادر امام علی رضا علیهماالسلام بود. منابع امامی و آثار نسبشناسی طالبیان او را بیشتر با نام ابوالحسن جعفر خواری و نیای شاخهای شناختهشده از سادات موسوی معرفی میکنند. اطلاعات معتبر درباره زندگی شخصی او اندک است؛ ازاینرو تاریخ دقیق تولد، وفات و محل دفن او روشن نیست.
تاریخ، محل و علت وفات بهطور قطعی معلوم نیست. سنت متأخر پیشوا سال ۲۱۷ قمری را برای وفات او ذکر میکند، اما منابع نسبی قدیمیتر بررسیشده این تاریخ را تأیید نمیکنند.
محل دفن از نظر تاریخی ثابت نیست. سنتی محلی و متأخر، زیارتگاه پیشوا نزدیک ورامین ایران را به جعفر بن موسی کاظم منسوب میکند؛ این مکان باید قبر منسوب یا هویت زیارتی دانسته شود، نه دفنی که با مدرک نسبی نخستین اثبات شده باشد.
زندگینامه و معرفی تاریخی
جعفر از طریق پدرش امام موسی بن جعفر کاظم علیهالسلام به شاخه حسینی خاندان پیامبر ﷺ تعلق داشت. شیخ مفید و برخی مجموعههای زندگینامهای متأخر، فرزندی به نام جعفر را در شمار فرزندان امام موسی یاد کردهاند، هرچند منابع در تعداد کلی پسران و دختران امام و ترتیب نامهای آنان اختلاف دارند. ازاینرو ثبت حفاظتشده، این نسبت را در محدوده منبع امامی و با درجه محتمل نگه داشته و جزئیات اختلافی نسب را قطعی نساخته است.
کتابهای نسب کنیه او را ابوالحسن و نسبت مشهورش را خواری دانستهاند. توضیحات متأخر این نسبت را به محلی به نام خوار در ناحیه مکه یا حجاز پیوند میدهند که او یا بخشی از فرزندانش در آن اقامت داشتهاند. ذریه او به خواریان شهرت یافتند و بعضی آثار متأخر عنوان شجریان را نیز برای آنان آوردهاند. تفسیر دقیق جغرافیایی این نامها در همه منابع یکسان نیست.
روشنترین دادههای باقیمانده درباره نسل اوست، نه فعالیتهای شخصیاش. کتاب الفخری ادامه نسل او را از موسی لاحق و حسن ثائر میداند، در حالی که الشجره المبارکه حمیدان را نیز سومین فرزند صاحب نسل معرفی میکند. گزارشهای نسبی دیگر فهرست گستردهتری از پسران و دختران نقل کردهاند. این اختلاف اصل وجود شاخه جعفری را نفی نمیکند، اما شمار و ترتیب فرزندان باید به هر منبع نسبت داده شود.
از نسل او خاندانهای موسوی در حجاز شکل گرفتند و شاخههایی در مدینه، کوفه و مصر پدید آمدند. علی خواری و محمد ملیط از نامهای وابسته به نسلهای بعدی این شاخهاند که کتابهای نسب درباره فرزندانشان جداگانه سخن گفتهاند. همین استمرار نسبی مهمترین علت حضور جعفر در گزارشهای تاریخی است. در منابع بررسیشده، اثر علمی مستقل، منصب سیاسی، لشکرکشی یا مجموعه حدیثی ویژهای برای خود جعفر بهطور معتبر ثابت نشد.
منابع نسبی کهن و کلاسیک بررسیشده، زمان و مکان قابل اعتمادی برای تولد یا وفات جعفر تعیین نمیکنند. یک سنت محلی متأخر، زیارتگاهی در پیشوا نزدیک ورامین ایران را به او منسوب میکند و سال ۲۱۷ قمری را برای وفاتش میآورد، اما منابع نسبی قدیمیتر که هویت او را تأیید میکنند این گزارش را ثابت نمیسازند. بنابراین محل دفن نامعلوم ثبت شده و نسبت پیشوا بهعنوان سنتی متأخر، نه تاریخ قطعی نخستین، معرفی میشود.
کتابهای نسب کنیه او را ابوالحسن و نسبت مشهورش را خواری دانستهاند. توضیحات متأخر این نسبت را به محلی به نام خوار در ناحیه مکه یا حجاز پیوند میدهند که او یا بخشی از فرزندانش در آن اقامت داشتهاند. ذریه او به خواریان شهرت یافتند و بعضی آثار متأخر عنوان شجریان را نیز برای آنان آوردهاند. تفسیر دقیق جغرافیایی این نامها در همه منابع یکسان نیست.
روشنترین دادههای باقیمانده درباره نسل اوست، نه فعالیتهای شخصیاش. کتاب الفخری ادامه نسل او را از موسی لاحق و حسن ثائر میداند، در حالی که الشجره المبارکه حمیدان را نیز سومین فرزند صاحب نسل معرفی میکند. گزارشهای نسبی دیگر فهرست گستردهتری از پسران و دختران نقل کردهاند. این اختلاف اصل وجود شاخه جعفری را نفی نمیکند، اما شمار و ترتیب فرزندان باید به هر منبع نسبت داده شود.
از نسل او خاندانهای موسوی در حجاز شکل گرفتند و شاخههایی در مدینه، کوفه و مصر پدید آمدند. علی خواری و محمد ملیط از نامهای وابسته به نسلهای بعدی این شاخهاند که کتابهای نسب درباره فرزندانشان جداگانه سخن گفتهاند. همین استمرار نسبی مهمترین علت حضور جعفر در گزارشهای تاریخی است. در منابع بررسیشده، اثر علمی مستقل، منصب سیاسی، لشکرکشی یا مجموعه حدیثی ویژهای برای خود جعفر بهطور معتبر ثابت نشد.
منابع نسبی کهن و کلاسیک بررسیشده، زمان و مکان قابل اعتمادی برای تولد یا وفات جعفر تعیین نمیکنند. یک سنت محلی متأخر، زیارتگاهی در پیشوا نزدیک ورامین ایران را به او منسوب میکند و سال ۲۱۷ قمری را برای وفاتش میآورد، اما منابع نسبی قدیمیتر که هویت او را تأیید میکنند این گزارش را ثابت نمیسازند. بنابراین محل دفن نامعلوم ثبت شده و نسبت پیشوا بهعنوان سنتی متأخر، نه تاریخ قطعی نخستین، معرفی میشود.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی اصلی جعفر بن موسی در آن است که نیای شاخه خواری از سادات موسوی و منشأ نام آن به شمار میرود. آثار نسبشناسی با استفاده از سلسله او، خاندانها و اشخاص متأخر را به امام موسی کاظم علیهالسلام پیوند میدهند؛ ازاینرو با وجود کمی اطلاعات شخصی، جایگاه او در بازسازی تاریخ خاندان طالبی مهم است.
پرونده او همچنین ضرورت تفکیک هویت نسبی استوار از جزئیات متأخر را نشان میدهد. نسبت پدری، کنیه، لقب خواری و وجود نسل برای او پشتوانه دارد، اما فهرست کامل فرزندان، ترتیب زمانی زندگی و قبر منسوب در ایران باید با بیان احتیاط و درجه شواهد همراه باشد.
پرونده او همچنین ضرورت تفکیک هویت نسبی استوار از جزئیات متأخر را نشان میدهد. نسبت پدری، کنیه، لقب خواری و وجود نسل برای او پشتوانه دارد، اما فهرست کامل فرزندان، ترتیب زمانی زندگی و قبر منسوب در ایران باید با بیان احتیاط و درجه شواهد همراه باشد.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
امام موسی کاظم
محتمل
🌱 فرزندان
منابع
The Life of Imam Musa Bin Ja'far al-Kazim, Chapter 15: The Imam's Children | Baqir Sharif al-Qurashi | Section 7, Ja'far; footnotes 103-105, pagination varies by edition | https://al-islam.org/life-imam-musa-bin-jafar-al-kazim-baqir-shareef-al-qurashi/chapter-15-imams-children | Lists Ja'far among Imam Musa's sons; gives the kunya Abu al-Hasan, the al-Khawari nisba, and a genealogical notice about his childrenAl-Shajara al-Mubaraka fi Ansab al-Talibiyya | Fakhr al-Din al-Razi | p. 93, section on the descendants of Ja'far ibn Musa al-Kazim | https://books.rafed.net/view/1718/page/93 | Traces continuing descendants through Musa al-Lahiq, Hamidan and al-Hasan al-Tha'ir, with later sub-branches
Al-Fakhri fi Ansab al-Talibiyyin | Isma'il al-Marwazi al-Azwarqani | vol. 1, p. 18; section on Ja'far ibn Musa al-Kazim | https://lib.eshia.ir/86545/1/18 | Traces the continuing line through Musa al-Lahiq and al-Hasan al-Tha'ir and identifies later Khawari and Mulayti branches
Al-Mujdi fi Ansab al-Talibiyyin | Najm al-Din Abu al-Hasan Ali al-Umari | p. 301, genealogical entry; pagination varies by edition | https://books.rafed.net/view/1973/page/301 | Genealogical source for the Khawari branch and the differing enumeration of Ja'far's children
Shrine of Ja'far ibn Musa al-Kazim in Pishva | Arabic Radio, Islamic Republic of Iran Broadcasting | Local devotional report, 7 August 2023 | https://arabicradio.net/news/168905 | Later Pishva shrine attribution and the locally reported death year 217 AH; used only as a qualified local tradition
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.