ام‌حکیم بنت اسید

PER-000103 عضو خانواده محتمل محل دفن نامعلوم فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
📱 واتس‌اپ 📧 ایمیل صفحه‌های ذخیره‌شده

کد QR

کد صفحه
کد صفحه
ام‌حکیم بنت اسید ثقفی سلام‌الله‌علیها همسر کم‌گزارش امام محمد باقر علیه‌السلام بود. نسب قریش و فهرست‌های امامی فرزندان، نسب او را به اسید بن مغیره بن اخنس بن شریق ثقفی می‌رسانند و وی را مادر دو پسر امام باقر می‌دانند. نام پسر نخست، ابراهیم، در منابع مشترک است؛ اما پسر دوم در منابع امامی عبیدالله و در نسب قریش عبدالله نامیده شده است. جزئیات معتبر زندگی شخصی، تولد، وفات و محل دفن او ثبت نشده است.
ولادت

سال و محل تولد او ثبت نشده است. او دختر اسید بن مغیره بن اخنس بن شریق ثقفی بود.

درگذشت

تاریخ، محل و چگونگی وفات او در منابع معتبر نخستین ثبت نشده است.

مدفن یا مکان منسوب

محل دفن تاریخی و تأییدشده او ناشناخته است و انتساب مستقل و معتبری به قبر یا زیارتگاه برای او ثابت نیست.

زندگی‌نامه و معرفی تاریخی

ام‌حکیم سلام‌الله‌علیها از قبیله ثقیف بود. نسب قریش نام کامل‌تر او را ام‌حکیم بنت اسید بن مغیره بن اخنس بن شریق ثقفی حفظ کرده است. فهرست شیخ مفید درباره فرزندان امام محمد باقر نیز او را همسر امام و مادر دو پسر معرفی می‌کند.

او همسر امام محمد باقر علیه‌السلام بود. رابطه محافظت‌شده موجود این نسبت را با احتیاط ثبت کرده و منابع نسبی و امامی هر دو آن را تأیید می‌کنند. مفید و دیگر فهرست‌های امامی، ابراهیم و عبیدالله را پسران او می‌نامند. نسب قریش نیز ابراهیم را فرزند او می‌داند، اما نام پسر دوم را عبدالله می‌آورد. روش درست آن است که این تفاوت به عنوان اختلاف متنی در نام حفظ شود، نه اینکه یکی حذف یا هر دو به صورت دو شخص قطعی و مستقل معرفی شوند.

برخی آثار زندگی‌نامه‌ای متأخر می‌گویند دو پسر در کودکی یا در زمان حیات پدر درگذشتند، اما شرح حال خود آنان نیز بسیار کوتاه است. گزارش کهن نیرومندی برای ام‌حکیم حلقه علمی مستقل، روایت حدیث، نقش سیاسی یا فعالیت عمومی ثبت نمی‌کند. بنابراین جایگاه همسر و فرزندان او نباید به دستاوردهای شخصیِ اثبات‌نشده برای وی تبدیل شود.

هیچ منبع کهن نیرومند و در دسترسی سال و محل تولد، وفات یا دفن او را حفظ نکرده است. قبر تاریخی مستقل یا زیارتگاه دارای انتساب معتبر نیز برای او ثابت نیست. نتیجه محتاطانه آن است که او همسر ثقفی امام باقر و مادر ابراهیم و پسری با نام متفاوت در منابع بود، اما جزئیات زندگی فردی و آرامگاهش ناشناخته است.

اهمیت تاریخی و میراث

اهمیت ام‌حکیم در ثبت نسبی خاندان و فرزندان امام محمد باقر است. نسب ثقفی او پیوند ازدواج میان خاندان مدنی اهل بیت و قبیله‌ای شناخته‌شده در حجاز و بیرون از قریش را نشان می‌دهد و یاد پسرانش تصویر کامل‌تری از خانواده نزدیک امام حفظ می‌کند.

پرونده او نمونه‌ای از برخورد منضبط با اختلاف متن و نسب است. منابع در نام ابراهیم مشترک‌اند، ولی نام پسر دیگر میان عبیدالله و عبدالله تفاوت دارد. نسب و ازدواج استوار را می‌توان روشن بیان کرد، اما سکوت منابع را نباید با ادعاهای ساختگی درباره تولد، وفات، دانش یا دفن پر کرد.

پیوندهای خانوادگی

منابع

Nasab Quraysh | Mus'ab ibn Abdullah al-Zubayri | Volume 1, page 63 | https://ar.lib.eshia.ir/40519/1/63 | Full Thaqafi lineage, marriage to Muhammad al-Baqir, Ibrahim, and the Abd Allah reading for the second son
Kitab al-Irshad | Shaykh Muhammad ibn Muhammad al-Mufid | Volume 2, children of Imam Muhammad al-Baqir; pagination varies by edition | https://hz.turathalanbiaa.com/public/2778.pdf | Marriage to Imam al-Baqir and the Imami child-list reading Ibrahim and Ubayd Allah
al-Imama wa Ahl al-Bayt | Muhammad Bayyumi Mihran | Volume 3, page 71 | https://najafdesertlibrary.com/book/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A3%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%AA/v/3/p/71 | Comparative child-list discussion drawing on Ibn Sa'd and Umdat al-Talib
The Life of Imam Muhammad ibn Ali al-Baqir | Baqir Sharif al-Qurashi | Chapter 3, children of the Imam; pagination varies by edition | https://al-islam.org/life-imam-muhammad-ibn-ali-al-baqir-baqir-shareef-al-qurashi/chapter-3-his-brothers-and-his-children | Later biographical summary of Umm Hakim's sons and the scarcity of personal information

💬 دیدگاه بازدیدکنندگان

هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.

دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.