تاریخ و محل تولد او در منابع بررسیشده حفظ نشده است.
رقیه بنت موسی کاظم
یادداشت پژوهشی نسب — مشاهده بیشتر
منابع نسبشناسی درباره شمار و نامهای فرزندان امام موسی کاظم علیهالسلام اختلاف دارند؛ این ۳۷ نام بر پایه فهرست مشخصِ الارشاد در درجه احتمالی نگه داشته شدهاند.
PER-000139
اهلبیت
محتمل
محل دفن نامعلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
رقیه بنت موسی کاظم در سنت زندگینامهای امامی بهعنوان دختر احتمالی امام موسی بن جعفر کاظم ثبت شده است. شیخ مفید در میان دختران امام، رقیه و رقیه صغری را دو نام جداگانه آورده، اما منابع باقیمانده تقریبا هیچ اطلاع قطعی درباره مادر، ازدواج، فرزندان، وفات یا محل دفن این رقیه حفظ نکردهاند.
تاریخ، محل و چگونگی وفات او ناشناخته است.
محل دفن او ناشناخته است و هیچ قبر یا زیارتگاه معینی از نظر تاریخی برای او ثابت نیست.
زندگینامه و معرفی تاریخی
رقیه بنت موسی کاظم از طریق پدرش امام موسی بن جعفر کاظم به شاخه موسوی خاندان پیامبر تعلق دارد. هویت او بیش از همه بر فهرست فرزندان امام در الارشاد استوار است؛ جایی که شیخ مفید رقیه و رقیه صغری را جداگانه نام میبرد. این تمایز مهم است، زیرا همه فهرستهای متأخر شمار و ترتیب یکسانی از دختران امام ارائه نمیکنند.
گزارش کهن، نسبنامهای است نه زندگینامهای کامل. در آن نام مادر رقیه، تاریخ تولد، ازدواج، فرزند، نقش اجتماعی یا آموزش ویژهای برای او ثبت نشده است. ازاینرو نگهداشتن درجه اطمینان در سطح احتمالی و خالی گذاشتن پیوندهای اثباتنشده در نسبنامه مستند درست است.
الارشاد همچنین گزارشی از زنی هاشمی نقل میکند که وابسته به رقیه بنت موسی معرفی شده و عبادت شبانه محمد بن موسی، یکی از پسران امام، را توصیف میکند. این گزارش نشان میدهد زنی با نام رقیه بنت موسی در خانواده پیوند خانگی شناختهشدهای داشته است، اما روشن نمیکند که مقصود رقیه بوده یا رقیه صغری. بنابراین نمیتوان از آن فضیلت شخصی، فعالیت یا رابطهای را به صاحب این پرونده نسبت داد.
فهرستهای متأخر فرزندان با یکدیگر اختلاف دارند. فهرست منقول از مفید و طبرسی هر دو نام رقیه و رقیه صغری را دارد، در حالی که فهرست باقیمانده ابن شهرآشوب در میان دختران تنها رقیه صغری را نام میبرد. این اختلاف توضیح میدهد که میتوان او را با هویتی احتمالی در نقشه خانوادگی حفظ کرد، ولی باقی زندگیاش همچنان بیمدرک است. هیچ منبع معتبر بررسیشده زمان یا مکان وفات او را ثابت نمیکند و هیچ قبر یا زیارتگاه معینی نیز با اطمینان تاریخی به او منسوب نیست.
گزارش کهن، نسبنامهای است نه زندگینامهای کامل. در آن نام مادر رقیه، تاریخ تولد، ازدواج، فرزند، نقش اجتماعی یا آموزش ویژهای برای او ثبت نشده است. ازاینرو نگهداشتن درجه اطمینان در سطح احتمالی و خالی گذاشتن پیوندهای اثباتنشده در نسبنامه مستند درست است.
الارشاد همچنین گزارشی از زنی هاشمی نقل میکند که وابسته به رقیه بنت موسی معرفی شده و عبادت شبانه محمد بن موسی، یکی از پسران امام، را توصیف میکند. این گزارش نشان میدهد زنی با نام رقیه بنت موسی در خانواده پیوند خانگی شناختهشدهای داشته است، اما روشن نمیکند که مقصود رقیه بوده یا رقیه صغری. بنابراین نمیتوان از آن فضیلت شخصی، فعالیت یا رابطهای را به صاحب این پرونده نسبت داد.
فهرستهای متأخر فرزندان با یکدیگر اختلاف دارند. فهرست منقول از مفید و طبرسی هر دو نام رقیه و رقیه صغری را دارد، در حالی که فهرست باقیمانده ابن شهرآشوب در میان دختران تنها رقیه صغری را نام میبرد. این اختلاف توضیح میدهد که میتوان او را با هویتی احتمالی در نقشه خانوادگی حفظ کرد، ولی باقی زندگیاش همچنان بیمدرک است. هیچ منبع معتبر بررسیشده زمان یا مکان وفات او را ثابت نمیکند و هیچ قبر یا زیارتگاه معینی نیز با اطمینان تاریخی به او منسوب نیست.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت رقیه بیش از همه در حفظ شاخههای زنانه خاندان امام موسی کاظم است. ثبت نام او نشان میدهد که نویسندگان امامی نخستین نام دخترانی را نیز حفظ کردهاند که زندگینامه مستقلی از آنان منتقل نشده و بدینترتیب زنان شناختهشده تنها از راه فهرستهای نسبی از نقشه خانواده حذف نمیشوند.
پرونده او همچنین نمونهای از روش تاریخی مسئولانه است: نام ثبتشده در فهرست باید حفظ شود، اما نباید با ازدواج، فضیلت، سفر یا ادعای دفن اثباتنشده گسترش یابد. تمایز میان رقیه و رقیه صغری و اختلاف فهرستهای متأخر، احتیاط همیشگی را ضروری میکند.
پرونده او همچنین نمونهای از روش تاریخی مسئولانه است: نام ثبتشده در فهرست باید حفظ شود، اما نباید با ازدواج، فضیلت، سفر یا ادعای دفن اثباتنشده گسترش یابد. تمایز میان رقیه و رقیه صغری و اختلاف فهرستهای متأخر، احتیاط همیشگی را ضروری میکند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
امام موسی کاظم
محتمل
منابع
Al-Irshad fi Marifat Hujaj Allah ala al-Ibad | al-Shaykh al-Mufid | Vol. 2, p. 244 | https://books.rafed.net/view/429/page/244 | Lists Ruqayya and Ruqayya al-Sughra separately among the children of Imam Musa al-KazimAl-Irshad fi Marifat Hujaj Allah ala al-Ibad | al-Shaykh al-Mufid | Vol. 2, p. 245 | https://books.rafed.net/view/429/page/245 | Report transmitted by a Hashimiyya woman described as the mawla of Ruqayya bint Musa; exact Ruqayya not specified
Manaqib Al Abi Talib | Ibn Shahrashub | Vol. 3, p. 438 | https://lib.eshia.ir/16066/3/438 | Alternative child list naming Ruqayya al-Sughra but not a separate Ruqayya, demonstrating source-list disagreement
Musnad al-Imam al-Kazim Abi al-Hasan Musa ibn Jafar | Aziz Allah al-Ataridi | Vol. 1, pp. 177-178 | https://lib.eshia.ir/86869/1/177 ; https://lib.eshia.ir/86869/1/178 | Collates al-Mufid, al-Tabrisi and Ibn Shahrashub lists and preserves the distinction and disagreement
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.