جمانه بنت علی

PER-000057 اهل‌بیت محتمل محل دفن نامعلوم فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
📱 واتس‌اپ 📧 ایمیل صفحه‌های ذخیره‌شده

کد QR

کد صفحه
کد صفحه
جمانه بنت علی سلام‌الله‌علیها در کتاب ارشاد شیخ مفید در شمار دختران امام علی که از امهات اولاد گوناگون بودند آمده است. کنیه او ام‌جعفر حفظ شده، اما نام شخصی مادر، ازدواج، فرزندان، تولد، وفات و دفن او به صورت معتبر معلوم نیست. باید او را از جمانه بنت ابی‌طالب، خواهر امام علی، و زنان هم‌نام دیگر جدا دانست.
ولادت

سال و محل تولد در منابع معتبر معلوم نیست.

درگذشت

تاریخ و چگونگی وفات معلوم نیست. برای نسبت متأخر به پانزدهم محرم شاهد کهن و معتبری یافت نشد.

مدفن یا مکان منسوب

محل دفن تاریخی معلوم نیست و هیچ قبر یا زیارتگاه کنونی را نمی‌توان با اطمینان به او نسبت داد.

زندگی‌نامه و معرفی تاریخی

شیخ مفید هنگام شمارش فرزندان امام علی علیه السلام در کتاب ارشاد، نام جمانه را آورده و کنیه‌اش را ام‌جعفر نوشته است. او در میان دخترانی قرار دارد که مادرانشان امهات اولاد گوناگون بودند. این گزارش استوارترین شاهد در دسترس برای وجود و هویت علوی اوست، اما نام شخصی مادرش را ذکر نمی‌کند.

نام جمانه خطر جدی هم‌نامی ایجاد می‌کند. جمانه بنت ابی‌طالب، خواهر امام علی، دخترعموی پیامبر و صحابیه‌ای جداگانه بود. جمانه بنت مسیب نیز زنی دیگر بود که نامش با خاندان عبدالله بن جعفر پیوند دارد. شخصیت این پرونده تنها جمانه بنت علی با کنیه محفوظ ام‌جعفر است.

گزارش کهن در دسترس، اطلاعات معتبری درباره ازدواج، فرزندان، آموزش، روایت حدیث، سفر، حضور در کربلا یا نقش عمومی او نمی‌دهد. از کنیه ام‌جعفر به تنهایی وجود پسری به نام جعفر نتیجه گرفته نشد، زیرا کنیه همیشه دلیل فرزند واقعی نیست. بنابراین خانه‌های حفاظت‌شده همسر و روابط خالی بدون تغییر ماندند.

سال تولد و وفات، چگونگی مرگ و محل دفن تاریخی او معلوم نیست. برخی مجالس و روایت‌های اینترنتی متأخر، وفات یا شهادت او را در پانزدهم محرم یاد می‌کنند، اما منبع کهن و معتبر برای این تاریخ یافت نشد. ازاین‌رو پرونده حرمت و هویت علوی او را بدون ساختن رویداد، شهادت یا قبر حفظ می‌کند.

اهمیت تاریخی و میراث

اهمیت جمانه بنت علی سلام‌الله‌علیها نه در یک زندگی‌نامه بلند قابل بازیابی، بلکه در حفظ نام و کنیه او در نقشه گسترده خاندان امام علی است. گزارش کوتاه ارشاد یادآور می‌شود که نام بسیاری از زنان خاندان در فهرست‌های نسب مانده، هرچند جزئیات زندگی فردی آنان از میان رفته است.

پرونده او نمونه‌ای از انضباط در منبع‌شناسی نیز هست. جدا کردن جمانه بنت علی از جمانه بنت ابی‌طالب و جمانه بنت مسیب، و محدود کردن ادعاهای متأخر و بی‌سند درباره وفات، شهادت یا دفن، تاریخ اهل بیت را از گسترش ناخواسته افسانه‌ای حفظ می‌کند.

پیوندهای خانوادگی

منابع

Kitab al-Irshad | Shaykh al-Mufid | Vol. 1, pp. 354-355, chapter on the children of Imam Ali | https://ar.lib.eshia.ir/27035/1/354 and https://ar.lib.eshia.ir/27035/1/355 | lists Jumana among Imam Ali's daughters, gives the kunya Umm Jafar, and places the group among children of different umm walads
Al-Muhaddithun min Al Abi Talib | Sayyid Mahdi al-Raja'i al-Musawi | Vol. 3, p. 488, entry 650 | https://najafdesertlibrary.com/book/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%AF%D8%AB%D9%88%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%A2%D9%84-%D8%A3%D8%A8%D9%8A-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/v/3/p/488 | modern biographical index confirming the al-Irshad identification, kunya Umm Jafar, and umm-walad maternal classification
Maqatil al-Talibiyyin | Abu al-Faraj al-Isfahani | p. 118 in the accessed digital edition | https://shamela.ws/book/12404/118 | distinguishes Jumana bint al-Musayyab, mother of Awn ibn Abd Allah ibn Jafar, from Jumana bint Ali
Nasab Quraysh | Musab al-Zubayri | p. 38 in the accessed digital edition | https://shamela.ws/book/2922/38 | distinguishes Jumana bint Abi Talib, Imam Ali's sister, from Jumana bint Ali

💬 دیدگاه بازدیدکنندگان

هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.

دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.