تاریخ و محل دقیق تولد او بهطور معتبر حفظ نشده است.
عبدالله بن جعفر صادق
PER-000111
اهلبیت
محتمل
محل دفن نامعلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
عبدالله بن امام جعفر صادق از اهل بیت و دارای تبار حسینی و حسنی بود. شیخ مفید در «الارشاد» او را فرزند امام جعفر صادق و فاطمه بنت حسین اثرم و برادر تنی اسماعیل و امفروه میداند. پس از وفات اسماعیل، او بزرگترین برادر زنده بود. بعد از وفات امام جعفر صادق، گروهی از پیروان ادعای امامت او را پذیرفتند و به فطحیه معروف شدند، در حالی که امامیه دوازدهامامی امام موسی کاظم را جانشین میداند. منابع کهن فرقهشناختی امامی میگویند عبدالله حدود هفتاد روز پس از پدر زنده بود و وارث پسر ثابتشدهای از او نماند. پرونده او برای فهم بحثهای نخستین امامی درباره بزرگتری سنی، نص، دانش و جانشینی اهمیت دارد.
حدود هفتاد روز پس از امام جعفر صادق، احتمالا در اواخر ۱۴۸ق یا اوایل ۱۴۹ق، برابر با ۷۶۵–۷۶۶م، درگذشت؛ روز دقیق معلوم نیست.
محل دفن او با منبع مستقل معتبر ثابت نیست و هیچ مکان منسوبی قبر قطعی دانسته نشده است.
زندگینامه و معرفی تاریخی
عبدالله بن جعفر صادق فرزند امام جعفر صادق، نوه امام محمد باقر و از نسل امام علی زینالعابدین بود. مادرش فاطمه بنت حسین اثرم بن امام حسن مجتبی بود. بنابراین نسب پدری او به امام حسین و نسب مادریاش به امام حسن علیهماالسلام میرسید.
«الارشاد» اسماعیل، عبدالله و امفروه را فرزندان امام جعفر صادق از فاطمه بنت حسین اثرم میشمارد. همین کتاب میگوید پس از وفات اسماعیل در زمان پدر، عبدالله بزرگترین برادر باقیمانده شد. سال دقیق تولد او حفظ نشده است؛ ازاینرو برآوردهای سنی متأخر به تاریخ قطعی تبدیل نشدهاند.
عبدالله با لقب افطح شهرت یافت، اما علت این لقب در گزارشهای کهن یکسان نیست. برخی آن را به پهنای سر یا پاها مربوط میکنند و گزارشی دیگر نام فطحیه را به رهبری کوفی به نام عبدالله بن فطیح پیوند میدهد. پس لقب تنها بهعنوان نام شناسایی منقول حفظ شده، نه داوری درباره شخصیت یا فضیلت.
امام جعفر صادق در سال ۱۴۸ق درگذشت. به گزارش «فرق الشیعه» نوبختی، عبدالله پس از پدر ادعای جانشینی در امامت کرد و بسیاری از پیروان در آغاز به سبب بزرگتر بودن او در میان پسران زنده به وی گرایش یافتند. این گروه فطحیه نام گرفت. این گزارش از یک متن کهن فرقهشناسی امامی است و عقیده مشترک همه مسلمانان شمرده نمیشود.
همان روایت امامی میگوید برخی پیروان دانش فقهی او را آزمودند و سپس به امام موسی کاظم روی آوردند. امامیه دوازدهامامی امامت عبدالله را نمیپذیرد، در حالی که گروههای فطحی گوناگون یا بر امامت او ماندند یا پس از او امامت موسی کاظم را پذیرفتند. این دیدگاهها با نسبت روشن و بدون داوری جدلی ثبت شدهاند.
«فرق الشیعه» میگوید عبدالله حدود هفتاد روز پس از امام جعفر صادق زنده بود و پسری از او باقی نماند. پس از وفات او بیشتر فطحیان به امام موسی کاظم پیوستند، هرچند جریانهای محدودی ادامه یافتند. بر این پایه وفات او تقریبا در اواخر ۱۴۸ق یا اوایل ۱۴۹ق، برابر با ۷۶۵–۷۶۶م، قرار میگیرد و روز دقیق بهطور مطمئن ثابت نیست. منابع بررسیشده همسر معینی یا محل دفن مستقلا تأییدشدهای برای او معرفی نمیکنند.
«الارشاد» اسماعیل، عبدالله و امفروه را فرزندان امام جعفر صادق از فاطمه بنت حسین اثرم میشمارد. همین کتاب میگوید پس از وفات اسماعیل در زمان پدر، عبدالله بزرگترین برادر باقیمانده شد. سال دقیق تولد او حفظ نشده است؛ ازاینرو برآوردهای سنی متأخر به تاریخ قطعی تبدیل نشدهاند.
عبدالله با لقب افطح شهرت یافت، اما علت این لقب در گزارشهای کهن یکسان نیست. برخی آن را به پهنای سر یا پاها مربوط میکنند و گزارشی دیگر نام فطحیه را به رهبری کوفی به نام عبدالله بن فطیح پیوند میدهد. پس لقب تنها بهعنوان نام شناسایی منقول حفظ شده، نه داوری درباره شخصیت یا فضیلت.
امام جعفر صادق در سال ۱۴۸ق درگذشت. به گزارش «فرق الشیعه» نوبختی، عبدالله پس از پدر ادعای جانشینی در امامت کرد و بسیاری از پیروان در آغاز به سبب بزرگتر بودن او در میان پسران زنده به وی گرایش یافتند. این گروه فطحیه نام گرفت. این گزارش از یک متن کهن فرقهشناسی امامی است و عقیده مشترک همه مسلمانان شمرده نمیشود.
همان روایت امامی میگوید برخی پیروان دانش فقهی او را آزمودند و سپس به امام موسی کاظم روی آوردند. امامیه دوازدهامامی امامت عبدالله را نمیپذیرد، در حالی که گروههای فطحی گوناگون یا بر امامت او ماندند یا پس از او امامت موسی کاظم را پذیرفتند. این دیدگاهها با نسبت روشن و بدون داوری جدلی ثبت شدهاند.
«فرق الشیعه» میگوید عبدالله حدود هفتاد روز پس از امام جعفر صادق زنده بود و پسری از او باقی نماند. پس از وفات او بیشتر فطحیان به امام موسی کاظم پیوستند، هرچند جریانهای محدودی ادامه یافتند. بر این پایه وفات او تقریبا در اواخر ۱۴۸ق یا اوایل ۱۴۹ق، برابر با ۷۶۵–۷۶۶م، قرار میگیرد و روز دقیق بهطور مطمئن ثابت نیست. منابع بررسیشده همسر معینی یا محل دفن مستقلا تأییدشدهای برای او معرفی نمیکنند.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی اصلی عبدالله به اختلاف جانشینی پس از امام جعفر صادق مربوط است. بزرگتر بودن او، زندگی کوتاهش پس از پدر و جنبش فطحیه وابسته به نامش، پرونده او را به محور بحثهای نخستین امامی درباره نص، سن، دانش و معیارهای امامت تبدیل کرد.
در این پرونده باید نسب نسبتا روشن از تفسیر مذهبی جدا شود. پدر، مادر و خواهر و برادران تنی روشنترند، اما ادعای امامت، آزمون دانش و انتقال پیروان عمدتا از متون فرقهشناسی امامی آمده و با همین نسبت عرضه شده است.
ارزش این پرونده در پذیرش بیچونوچرای هر گزارش فرقهای نیست، بلکه در ثبت یک اختلاف نخستین جانشینی و شیوه حفظ ادعاهای رقیب در جماعتهای بعدی است. زندگینامه مسئولانه نسب استوار را از روایت اعتقادی منسوب جدا میکند، حدود شواهد را نگه میدارد و از سکوت منابع یا سنت محلی متأخر، قبر تأییدشده یا تبار قطعی استنباط نمیکند.
در این پرونده باید نسب نسبتا روشن از تفسیر مذهبی جدا شود. پدر، مادر و خواهر و برادران تنی روشنترند، اما ادعای امامت، آزمون دانش و انتقال پیروان عمدتا از متون فرقهشناسی امامی آمده و با همین نسبت عرضه شده است.
ارزش این پرونده در پذیرش بیچونوچرای هر گزارش فرقهای نیست، بلکه در ثبت یک اختلاف نخستین جانشینی و شیوه حفظ ادعاهای رقیب در جماعتهای بعدی است. زندگینامه مسئولانه نسب استوار را از روایت اعتقادی منسوب جدا میکند، حدود شواهد را نگه میدارد و از سکوت منابع یا سنت محلی متأخر، قبر تأییدشده یا تبار قطعی استنباط نمیکند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
امام جعفر صادق
محتمل
مادر
فاطمه بنت حسین اثرم
محتمل
منابع
Kitab al-Irshad fi Ma'rifat Hujaj Allah ala al-Ibad | Shaykh al-Mufid | Vol. 2, p. 209 | https://books.rafed.net/view/429/page/209 | Lists Ismail, Abd Allah and Umm Farwa as children of Imam Jafar al-Sadiq by Fatima bint Husayn al-Athram and establishes the full-sibling groupKitab al-Irshad fi Ma'rifat Hujaj Allah ala al-Ibad | Shaykh al-Mufid | Vol. 2, pp. 210-211 | https://books.rafed.net/view/429/page/210 | Identifies Abd Allah as the eldest surviving brother after Ismail, records his succession claim, the Fathiyya designation and the later movement of many followers toward Musa al-Kazim
Firaq al-Shia | al-Hasan ibn Musa al-Nawbakhti | p. 77 | https://books.rafed.net/view/3492/page/77 | Early Imami heresiographical account of Abd Allah's seniority, succession claim and the beginning of the Fathiyya
Firaq al-Shia | al-Hasan ibn Musa al-Nawbakhti | p. 78 | https://books.rafed.net/view/3492/page/78 | Reports testing by legal questions, competing explanations of the Fathiyya name, absence of a male child, return of most followers to Musa al-Kazim and survival for about seventy days
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.