طفیل بن حارث

PER-000187 عضو خانواده تأییدشده محل دفن نامعلوم حوزه تاریخی مشترک
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
📱 واتس‌اپ 📧 ایمیل صفحه‌های ذخیره‌شده

کد QR

کد صفحه
کد صفحه
طفیل بن حارث بن مطلب از مسلمانان نخستین و مهاجرِ شاخه بنی‌مطلب قریش، برادر عبیده و حصین بن حارث و صحابیِ حاضر در بدر، احد و نبردهای بعدی پیامبر بود. آثار کلاسیک زندگی‌نامه‌ای مادرش را سخیله بنت خزاعی ثقفی و پسری از او را عامر نامیده‌اند. شماری از منابع کهن و کلاسیک نیز او را شوهر پیشین زینب بنت خزیمه می‌دانند، هرچند برخی نقل‌ها نام برادرش حصین یا شوهری دیگر را آورده‌اند؛ بنابراین درجه احتمالی موجود برای این ازدواج حفظ شده است. مرگ او در سال ۳۰ یا ۳۲ هجری گزارش شده است.
ولادت

تاریخ و محل دقیق تولد ناشناخته است. گزارش مرگ در حدود هفتادسالگی در سال ۳۲ هجری، تولدی نزدیک به ۳۸ پیش از هجرت، برابر تقریبی با ۵۸۴ میلادی، را نشان می‌دهد، ولی این برآورد استنباطی است.

درگذشت

در خلافت عثمان درگذشت. منابع میان سال‌های ۳۰ و ۳۲ هجری، برابر تقریبی با ۶۵۰–۶۵۳ میلادی، اختلاف دارند؛ چند گزارش سال ۳۲ هجری و سن نزدیک به هفتاد سال را ترجیح می‌دهند.

مدفن یا مکان منسوب

منابع کهن و کلاسیک بررسی‌شده قبر جداگانه و تأییدشده‌ای برای او تعیین نمی‌کنند. احتمالا در مدینه درگذشت، اما محل دقیق دفن ناشناخته است و پیوند زیارتگاه یا مختصات افزوده نشده است.

زندگی‌نامه و معرفی تاریخی

طفیل بن حارث به بنی‌مطلب بن عبد مناف، شاخه‌ای از قریش با پیوند نزدیک به بنی‌هاشم، تعلق داشت. پدرش حارث بن مطلب بود و ابن سعد و ابن حبان مادرش را سخیله بنت خزاعی ثقفی معرفی کرده‌اند. از برادران تنی او عبیده بن حارث بود که در بدر زخمی مرگبار شد، و حصین بن حارث نیز در بدر حضور داشت.

گزارش‌های کلاسیک کوتاه او را در شمار مسلمانان نخستین و مهاجران قرار می‌دهند. تاریخ دقیق اسلام و هجرتش جداگانه ثبت نشده، ولی حضور او در جامعه مدینه پیش از بدر قطعی است. روایت پیمان برادری در نام انصاریِ همراه او اختلاف دارد؛ یک نقل منذر بن محمد و نقل دیگر سفیان بن نصر را نام می‌برد. این اختلاف درباره طرف دیگر پیمان است، نه هویت طفیل.

موسی بن عقبه و ابن اسحاق او را در میان شرکت‌کنندگان بدر در سال ۲ هجری، برابر با ۶۲۴ میلادی، آورده‌اند. ابن سعد افزوده که او در احد و همه نبردهای بعدی همراه پیامبر شرکت داشت. مجموعه بزرگی از حدیث به نام او باقی نمانده و بغوی در زندگی‌نامه او تصریح می‌کند که حدیثی روایت نکرد. بنابراین چهره عمومیِ مطمئن او مهاجر نخستین و صحابی رزمنده است، نه راوی پرحدیث.

پرونده اداری دریافتی او را با زینب بنت خزیمه، همسر بعدی پیامبر، مرتبط می‌کند. ابن عبدالبر می‌گوید زینب همسر طفیل بن حارث بن مطلب بود و سپس برادرش عبیده با او ازدواج کرد. برخی خلاصه‌های کهن دیگر نام حصین را آورده یا میان حصین و طفیل تردید کرده‌اند و گزارش‌های متأخر شوهران دیگری نیز ذکر می‌کنند. ازاین‌رو درجه اعتماد احتمالیِ موجود مناسب است و تغییر نکرد.

ابن سعد پسری به نام عامر بن طفیل برای او ثبت کرده، اما منابع موجود زندگی‌نامه مفصل پسر یا تاریخ کامل خانواده را ارائه نمی‌کنند. تاریخ دقیق تولد طفیل ناشناخته است. گزارش مرگ در حدود هفتادسالگی در سال ۳۲ هجری، تولدی نزدیک به ۳۸ پیش از هجرت، برابر تقریبی با ۵۸۴ میلادی، به دست می‌دهد، اما این تنها استنتاج زمانی است.

سال مرگ میان ۳۰ و ۳۲ هجری، برابر تقریبی با ۶۵۰–۶۵۳ میلادی، متفاوت نقل شده است. چند منبع کلاسیک سال ۳۲ هجری را ترجیح می‌دهند و می‌گویند برادرش حصین چند ماه پس از او درگذشت، ولی گزارشی دیگر مرگ هر دو را در سال ۳۰ قرار می‌دهد. منابع کهن بررسی‌شده قبر جداگانه و مشخصی برای او تعیین نمی‌کنند. نتیجه محتاطانه آن است که در خلافت عثمان، احتمالا در مدینه، درگذشت و محل دقیق دفنش ناشناخته است.

اهمیت تاریخی و میراث

اهمیت طفیل در جایگاه او میان مهاجران نخستینِ بنی‌مطلب است که از جامعه مدینه پشتیبانی کردند و در بدر حضور یافتند. ثبت او همراه برادرانش عبیده و حصین، مشارکت خانواده‌ای برجسته از قریش و نزدیک به بنی‌هاشم را در تاریخ نظامی آغازین اسلام حفظ می‌کند.

زندگی‌نامه او محدودیت گزارش‌های کوتاه صحابه را نیز نشان می‌دهد. نسب، مادر، برادران، حضور در بدر و دیگر نبردها استوارند، اما زمان تولد، سال مرگ و ترتیب ازدواج روایت‌های مختلف دارند. حفظ این تفاوت‌ها و جدا کردن او از هم‌نامان، معرفی معتبرتری می‌سازد.

پیوندهای خانوادگی

منابع

al-Tabaqat al-Kubra | Muhammad ibn Sa'd | Biographical entry for al-Tufayl ibn al-Harith; pagination varies by edition | https://shamela.ws/book/9351/934 | Full lineage, mother Sukhayla bint Khuza'i al-Thaqafiyya, son Amir, Prophetic brotherhood variants, Badr, Uhud, later campaigns, death in 32 AH at about seventy
al-Thiqat | Ibn Hibban | Vol. 3, p. 203 in the displayed edition | https://www.islamweb.net/ar/library/content/1079/906/ | Full Qurayshi-Muttalibi lineage, mother Sukhayla and death-year variants 30 or 32 AH
Mu'jam al-Sahaba | al-Baghawi | Entry 1371; pagination varies by edition | https://ftp.shamela.ws/book/23100/1522 | Badr participation, Prophetic brotherhood variant and explicit statement that no hadith is transmitted from him
al-Isti'ab fi Ma'rifat al-Ashab | Ibn Abd al-Barr | Entry on Zaynab bint Khuzayma; pagination varies by edition | https://www.islamweb.net/ar/library/content/1080/3397/ | Names Zaynab bint Khuzayma as wife of al-Tufayl ibn al-Harith ibn al-Muttalib and later wife of his brother Ubayda
al-Isaba fi Tamyiz al-Sahaba | Ibn Hajar al-Asqalani | Entry 4251; pagination varies by edition | https://www.al-eman.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A9%E2%80%8F%20%D9%81%D9%8A%20%D8%AA%D9%85%D9%8A%D9%8A%D8%B2%20%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9%20%2A%2A/%284251%29%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%81%D9%8A%D9%84%20%D8%A8%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%AB%20%D8%A8%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%20%D8%A8%D9%86%20%D8%B9%D8%A8%D8%AF%20%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%20%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%B4%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%D9%8A%20/i216%26d104821%26c%26p1 | Exact Companion identity, Badr participation and distinction from similarly named men
al-Muntazam fi Tarikh al-Muluk wa al-Umam | Ibn al-Jawzi | Events of 32 AH, biographical notice | https://www.islamweb.net/ar/library/content/421/739/ | Death in 32 AH at about seventy and participation in Badr and all campaigns

💬 دیدگاه بازدیدکنندگان

هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.

دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.