تاریخ و محل دقیق تولد او معلوم نیست. گزارش‌های کلاسیک او را حدود ده سال بزرگ‌تر از پیامبر و در زمان وفات شصت و سه یا شصت و چهار ساله می‌دانند.
عبیده بن حارث
PER-000188
عضو خانواده
تأییدشده
مکان مشخص معلوم
حوزه تاریخی مشترک
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
عبیده بن حارث بن مطلب از مسلمانان پیشگام بنی‌مطلب، مهاجر، رزمنده بدر و همسر زینب بنت خزیمه بود. او در آغاز اسلام ایمان آورد، به مدینه هجرت کرد، یکی از نخستین سریه‌ها را به سوی بطن رابغ فرماندهی نمود و در مبارزه آغازین بدر به شدت زخمی شد. در راه بازگشت، در سال ۲ هجری در صفراء درگذشت و بر پایه گزارشی کهن پیامبر او را همان‌جا دفن کرد.
در اثر زخم شدید بدر، در وادی صفراء و در دهه پایانی رمضان سال ۲ هجری درگذشت. سن او ۶۳ یا ۶۴ سال گزارش شده است.
گزارشی کهن می‌گوید پیامبر او را در وادی صفراء، در ذات اجذالِ مضیق و زیر عین الجدول دفن کرد. دفن تاریخی پشتوانه قوی دارد. موقعیت مکان در صفحه نقشه موجود است.
زندگی‌نامه و معرفی تاریخی
عبیده بن حارث بن مطلب بن عبد مناف از بنی‌مطلب قریش بود که خویشاوندان نزدیک و هم‌پیمانان بنی‌هاشم به شمار می‌رفتند. پدرش حارث بن مطلب و مادرش سخیله بنت خزاعی بن حویرث ثقفی بود؛ ابن سعد و ابن حبان هر دو این نسب را حفظ کرده‌اند.
او در شمار نخستین مسلمانان است و گزارش‌ها اسلام آوردنش را پیش از ورود جامعه به خانه ارقم قرار می‌دهند. همراه دو برادرش طفیل و حصین به مدینه هجرت کرد. تراجم کلاسیک او را حدود ده سال بزرگ‌تر از پیامبر، باوقار و دارای منزلت بالا میان مسلمانان توصیف می‌کنند، هرچند تاریخ دقیق تولدش باقی نمانده است.
پس از هجرت فرمانده سریه‌ای از مهاجران به سوی بطن رابغ شد. شمار افراد در روایت‌ها شصت یا هشتاد تن است. آنان با گروهی از قریش روبه‌رو شدند و تیراندازی محدودی رخ داد؛ تیر سعد بن ابی‌وقاص در این رویارویی غالباً نخستین تیر مسلمانان در نبرد دانسته می‌شود. برخی روایت‌های سیره پرچم عبیده را نخستین پرچم اسلام می‌خوانند، اما در ترتیب سریه‌های نخستین اقوال دیگری نیز هست.
در بدر همراه حمزه بن عبدالمطلب و علی بن ابی‌طالب برای مبارزه با سه پهلوان قریش پیش رفت. ابن سعد و ابن حبان حریف او را شیبه بن ربیعه می‌دانند، ولی برخی نقل‌های دیگر عتبه را نام می‌برند. ساق یا عضله پایش به شدت بریده شد؛ سپس حمزه و علی حریفش را کشتند و عبیده را به صف مسلمانان بازگرداندند.
ازدواج او با زینب بنت خزیمه در آثار کلاسیک شرح حال و نسب ثبت شده است. زینب پیش‌تر همسر برادرش طفیل بود و پس از طلاق با عبیده ازدواج کرد. ابن سعد چند پسر و دختر برای عبیده می‌شمارد، ولی آنان را فرزندان زینب ثابت نمی‌کند؛ ازاین‌رو این پرونده چنین نسبتی نداده است. پیوند محافظت‌شده همسر موجود، با منابع سازگار و بدون تغییر باقی ماند.
زخم او در راه بازگشت از بدر شدیدتر شد و در دهه پایانی رمضان سال ۲ هجری در وادی صفراء درگذشت. سن او شصت و سه یا شصت و چهار سال گزارش شده است. ابن سعد می‌نویسد پیامبر او را در ذات اجذال، در مضیق زیر عین الجدول از ناحیه صفراء دفن کرد و راوی بعدی قبر را دیده بود. دفن تاریخی پشتوانه نیرومندی دارد.
او در شمار نخستین مسلمانان است و گزارش‌ها اسلام آوردنش را پیش از ورود جامعه به خانه ارقم قرار می‌دهند. همراه دو برادرش طفیل و حصین به مدینه هجرت کرد. تراجم کلاسیک او را حدود ده سال بزرگ‌تر از پیامبر، باوقار و دارای منزلت بالا میان مسلمانان توصیف می‌کنند، هرچند تاریخ دقیق تولدش باقی نمانده است.
پس از هجرت فرمانده سریه‌ای از مهاجران به سوی بطن رابغ شد. شمار افراد در روایت‌ها شصت یا هشتاد تن است. آنان با گروهی از قریش روبه‌رو شدند و تیراندازی محدودی رخ داد؛ تیر سعد بن ابی‌وقاص در این رویارویی غالباً نخستین تیر مسلمانان در نبرد دانسته می‌شود. برخی روایت‌های سیره پرچم عبیده را نخستین پرچم اسلام می‌خوانند، اما در ترتیب سریه‌های نخستین اقوال دیگری نیز هست.
در بدر همراه حمزه بن عبدالمطلب و علی بن ابی‌طالب برای مبارزه با سه پهلوان قریش پیش رفت. ابن سعد و ابن حبان حریف او را شیبه بن ربیعه می‌دانند، ولی برخی نقل‌های دیگر عتبه را نام می‌برند. ساق یا عضله پایش به شدت بریده شد؛ سپس حمزه و علی حریفش را کشتند و عبیده را به صف مسلمانان بازگرداندند.
ازدواج او با زینب بنت خزیمه در آثار کلاسیک شرح حال و نسب ثبت شده است. زینب پیش‌تر همسر برادرش طفیل بود و پس از طلاق با عبیده ازدواج کرد. ابن سعد چند پسر و دختر برای عبیده می‌شمارد، ولی آنان را فرزندان زینب ثابت نمی‌کند؛ ازاین‌رو این پرونده چنین نسبتی نداده است. پیوند محافظت‌شده همسر موجود، با منابع سازگار و بدون تغییر باقی ماند.
زخم او در راه بازگشت از بدر شدیدتر شد و در دهه پایانی رمضان سال ۲ هجری در وادی صفراء درگذشت. سن او شصت و سه یا شصت و چهار سال گزارش شده است. ابن سعد می‌نویسد پیامبر او را در ذات اجذال، در مضیق زیر عین الجدول از ناحیه صفراء دفن کرد و راوی بعدی قبر را دیده بود. دفن تاریخی پشتوانه نیرومندی دارد.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت عبیده در جایگاه او میان مهاجران پیشگامی است که در دوران فشار مکه اسلام آوردند، به مدینه هجرت کردند و مسئولیت سریه‌های دفاعی نخستین را پذیرفتند. فرماندهی بطن رابغ نشان دهنده اعتماد به اوست.
مبارزه او در بدر وی را مستقیماً به لحظه‌ای تعیین‌کننده در تاریخ نخستین اسلام پیوند می‌دهد. زخم کشنده و وفات در صفراء او را در شمار شهدای برجسته بدر قرار می‌دهد و حفظ اختلاف جزئی درباره حریف و سن، دقت تاریخی را نگه می‌دارد.
ازدواجش با زینب بنت خزیمه زندگی او را به زنی پیوند می‌دهد که بعداً از همسران پیامبر شد. حفظ این رابطه مستند، اشاره کوتاه به موقعیت موجود در صفحه نقشه، و پرهیز از ادعای بی‌دلیل درباره فرزندان یا زیارتگاه جدیدِ رسماً تأییدشده، پرونده‌ای متعادل و قابل اعتماد فراهم می‌کند.
مبارزه او در بدر وی را مستقیماً به لحظه‌ای تعیین‌کننده در تاریخ نخستین اسلام پیوند می‌دهد. زخم کشنده و وفات در صفراء او را در شمار شهدای برجسته بدر قرار می‌دهد و حفظ اختلاف جزئی درباره حریف و سن، دقت تاریخی را نگه می‌دارد.
ازدواجش با زینب بنت خزیمه زندگی او را به زنی پیوند می‌دهد که بعداً از همسران پیامبر شد. حفظ این رابطه مستند، اشاره کوتاه به موقعیت موجود در صفحه نقشه، و پرهیز از ادعای بی‌دلیل درباره فرزندان یا زیارتگاه جدیدِ رسماً تأییدشده، پرونده‌ای متعادل و قابل اعتماد فراهم می‌کند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
حارث بن مطلب بن عبد مناف
تأییدشده
مادر
سخیله بنت خزاعی بن حویرث ثقفی
تأییدشده
🤝 همسران و پیوندهای ازدواج
زینب بنت خزیمه
تأییدشده
🌱 فرزندان
منابع
الطبقات الکبری | ابن سعد | جلد سوم، صفحه ۳۶ و مدخل مربوط | https://www.masaha.org/book/view/2056/page/36 | نسب کامل، مادر سخیله، فرزندان، اسلام نخستین، هجرت و پایه زندگینامهالطبقات الکبری | ابن سعد | گزارش بدر و دفن، مدخل ۲۹۲۲ | https://hadithportal.com/index.php?bab_id=402&book=802&chapter_id=3&e=854&f=-1&show=bab | مبارزه بدر، زخم شدید، وفات سال ۲ هجری، سن شصت و سه و دفن در صفراء به دست پیامبر
الثقات | ابن حبان | جلد سوم، صفحات ۳۱۲ و ۳۱۳ | https://www.islamweb.net/ar/library/content/1079/1237/index.php | پدر و مادر، کنیه، مبارزه با شیبه، وفات در صفراء و سن شصت و سه
أنساب الأشراف | بلاذری | جلد اول، صفحه ۴۲۹ | https://lib.eshia.ir/40503/1/429 | ازدواج با زینب بنت خزیمه، زخم بدر، وفات در صفراء و سن شصت و چهار
الطبقات الکبری | ابن سعد | جلد هشتم، مدخل زینب بنت خزیمه | https://shamela.ws/book/1686/2758 | ازدواج زینب نخست با طفیل و سپس عبیده و بیوه شدن پس از بدر
سیر أعلام النبلاء | ذهبی | جلد اول، صفحه ۲۵۶ | https://www.islamweb.net/ar/library/content/60/56/%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%AB | پیشگامی در اسلام، هجرت با برادران، سن، منزلت و وفات در صفراء
سبل الهدی والرشاد | محمد بن یوسف صالحی شامی | باب سریه بطن رابغ | https://www.islamweb.net/ar/library/content/200/17006/%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%AB-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%A8%D8%B7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%BA | سریه نخستین، شصت یا هشتاد مهاجر و روایت نخستین پرچم
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشده‌ای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.