ابوالسنابل عبدالرحمن بن عبدالله بن عامر بن کریز

PER-000190 عضو خانواده تأییدشده محل دفن نامعلوم حوزه منبع اهل سنت
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
📱 واتس‌اپ 📧 ایمیل صفحه‌های ذخیره‌شده

کد QR

کد صفحه
کد صفحه
ابوالسنابل عبدالرحمن اصغر بن عبدالله بن عامر بن کریز شخصیتی نسبی از بنی‌عبدشمس و همسر بعدی خدیجه بنت علی علیهاالسلام بود. ابن سعد صریحا عبدالرحمن اصغر را ابوالسنابل می‌داند و حاشیه ابن حزم همین قرائت را از نسب قریش نقل می‌کند. ابن ابی‌الدنیا شوهر بعدی خدیجه را ابوالسنابل عبدالرحمن بن عبدالله بن عامر می‌نامد و هویت برادر را حل می‌کند. «المحبر» صورت کوتاه و منفرد عبدالله بن عامر را آورده است؛ این عبارت به عنوان اختلاف متنی حفظ شد ولی بر گزارش‌های دقیق‌تر مقدم نشد. نسب پدر استوار است و مادر او کنیزی بی‌نام بود، نه کیسه بنت حارث.
ولادت

تاریخ و محل دقیق تولد او در منابع تاریخی معتبر محفوظ نمانده است.

درگذشت

تاریخ، سن، محل و چگونگی وفات او با دلیل تاریخی معتبر ثابت نشده است.

مدفن یا مکان منسوب

محل مشخص دفن او نامعلوم است. قبر، مقام یا نقطه نقشه‌ای را نمی‌توان بدون دلیل تاریخی معتبر به او نسبت داد.

زندگی‌نامه و معرفی تاریخی

ابوالسنابل به شاخه بنی‌عبدشمس قریش تعلق داشت. پدرش عبدالله بن عامر بن کریز بود که در منابع نسبی به‌عنوان امیر بصره و چهره‌ای مرتبط با فتوحات خراسان شناخته می‌شود. فهرست ابن حزم چند پسر با نام عبدالرحمن در میان فرزندان عبدالله بن عامر می‌آورد و ازدواج عبدالرحمن بن عبدالله بن عامر با خدیجه بنت علی علیهاالسلام را ثبت می‌کند.

نیرومندترین شناسایی مستقل در «طبقات» ابن سعد است. فهرست صریحا می‌گوید عبدالرحمن اصغر همان ابوالسنابل بود و او را همراه عبدالسلام از کنیزی بی‌نام می‌شمارد. همان فهرست عبدالرحمن دیگری با کنیه ابوالنضر را از کنیزی دیگر ثبت می‌کند. این شاهد فرض پیشین را که کیسه بنت حارث مادر شخص بود تصحیح می‌کند؛ کیسه همسر عبدالله بن عامر بود، اما فهرست مفصل فرزندان ابوالسنابل اصغر را به او نسبت نمی‌دهد.

متن ابن حزم نخستین عبدالرحمن را ابوالسنابل می‌خواند، اما یادداشت انتقادی همان صفحه از نسب قریش نقل می‌کند که عبدالرحمن اصغر ابوالسنابل بود. چون ابن سعد نیز مستقلا همین شناسایی را دارد، مجموع شواهد کنیه را برای عبدالرحمن اصغر حل می‌کند. نام اداری محافظت‌شده همچنان درست است، زیرا کنیه، نام شخصی، پدر و جد را دارد، هرچند صفت اصغر را نیفزوده است.

شواهد ازدواج نیز با این هویت هماهنگ است. ابن ابی‌الدنیا می‌نویسد خدیجه بنت علی علیهاالسلام نخست همسر عبدالرحمن بن عقیل بود و سپس ابوالسنابل عبدالرحمن بن عبدالله بن عامر بن کریز با او ازدواج کرد. ابن حزم نیز ازدواج عبدالرحمن بن عبدالله بن عامر با خدیجه بنت علی را ثبت می‌کند. «المحبر» در برابر، صورت کوتاه ابوالسنابل عبدالله بن عامر بن کریز را می‌آورد. این عبارت منفرد به عنوان اختلاف متنی باقی می‌ماند، اما شناسایی صریح‌تر در سطح پسر را برنمی‌گرداند.

زندگی‌نامه مستقلی درباره فعالیت علمی، سیاسی، نظامی یا نقل حدیث او باقی نمانده است. همچنین نباید او را با صحابی ابوالسنابل بن بعکک یکی دانست؛ آن شخص از دوره نبوی و فردی جداست. تولد، فرزندان، وفات، سن و قبر این ابوالسنابل ثابت نیست و هیچ رویداد، مدفن، زیارتگاه یا نقطه نقشه بدون دلیل افزوده نشده است.

اهمیت تاریخی و میراث

اهمیت تاریخی او در پیوند زناشویی میان بنی‌عبدشمس و خاندان امام علی علیه‌السلام است. ازدواج با خدیجه بنت علی او را در سجل گسترده خانوادگی اهل‌بیت قرار داد.

پرونده نمونه نیرومندی از حل هویت با چند ضابطه نسبی است. تکرار نام و نسب پدری کافی نبود و باید صفت اصغر، کنیه ابوالسنابل، گروه مادری و گزارش ازدواج در ابن سعد، ابن حزم، نسب قریش و ابن ابی‌الدنیا با هم سنجیده می‌شد.

مرحله سوم مستقل هویت برادر را به عنوان عبدالرحمن اصغر حل و پیوند محافظت‌شده همسر با خدیجه بنت علی را تأیید کرد. پدر را می‌توان جداگانه برای رجیستری پیشنهاد کرد، اما پیشنهاد پیشین درباره مادری کیسه نباید اجرا شود، زیرا فهرست کلاسیک مفصل مادر را کنیزی بی‌نام می‌داند.

پیوندهای خانوادگی

منابع

Al-Tabaqat al-Kubra | Muhammad ibn Sa'd | Dar al-Kutub al-Ilmiyya edition, displayed p. 33 | https://ablibrary.net/book_content/17803/33 | explicitly identifies Abd al-Rahman al-Asghar as Abu al-Sanabil and states that he and Abd al-Salam were sons of an unnamed umm walad
Jamharat Ansab al-Arab | Ibn Hazm | Vol. 1, p. 75 | https://lib.eshia.ir/40506/1/75 | records an Abd al-Rahman ibn Abd Allah ibn Amir married to Khadija bint Ali and preserves the critical note from Nasab Quraysh identifying Abd al-Rahman al-Asghar as Abu al-Sanabil
Maqtal Amir al-Mu'minin Ali | Ibn Abi al-Dunya | Report 137, p. 107 | https://islamport.com/l/don/2242/138.htm | explicitly names Khadija bint Ali's later husband as Abu al-Sanabil Abd al-Rahman ibn Abd Allah ibn Amir ibn Kurayz
Al-Muhabbar | Muhammad ibn Habib al-Baghdadi | p. 57 | https://shamela.ws/book/12205/57 | preserves the isolated shorter wording Abu al-Sanabil Abd Allah ibn Amir ibn Kurayz; retained as a conflicting textual variant
Sunan al-Nasa'i | Ahmad ibn Shu'ayb al-Nasa'i | Hadith 3519 | https://sunnah.com/nasai:3519 | identifies the distinct Companion Abu al-Sanabil ibn Ba'kak and prevents homonym confusion

💬 دیدگاه بازدیدکنندگان

هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.

دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.