قرآن طوفان حضرت نوح علیهالسلام را هم مجازات الهی برای پافشاری بر انکار و هم نجات الهی برای نوح و کسانی که همراه او ایمان آوردند معرفی میکند. به حضرت نوح دستور داده شد کشتی را زیر نظر و بر پایه وحی الهی بسازد، افراد مأمور به سوار شدن را در آن جای دهد و سپس با طوفانی روبهرو شود که در آن آب از آسمان فرو ریخت و از زمین چشمهها جوشید. مؤمنان نجات یافتند، پسر حضرت نوح که از سوار شدن خودداری کرده بود در آب گرفتار شد، و پس از فروکش کردن آب، کشتی بر جودی قرار گرفت. گزارشهای بعدی اندازههای دقیق، تعداد مسافران و جزئیات سفر را میافزایند، اما اینها واقعیتهای مستقیم قرآنی نیستند.
قرآن آغاز طوفان را با بیانی نیرومند اما سنجیده توصیف میکند. درهای آسمان با آبی ریزان گشوده شد، زمین چشمهها را جوشاند، و آبها بر اساس امری که از پیش مقدر شده بود به هم پیوستند. کشتی حامل نوح و همراهانش از تختهها و دُسُر معرفی شده است؛ واژه دُسُر در تفسیرهای کلاسیک به اجزای اتصال یا میخها فهمیده شده است. هنگامی که کشتی حرکت میکرد، موجها مانند کوهها توصیف شدند.
در میانه این بحران، حضرت نوح یکی از پسرانش را که از سوار شدن خودداری کرده بود فراخواند. پسر پاسخ داد که به کوهی پناه میبرد تا او را از آب حفظ کند، اما نوح گفت در آن روز از فرمان خدا پناهی نیست مگر برای کسی که خدا به او رحم کند. سپس موجی میان آن دو فاصله انداخت و آن پسر از غرقشدگان شد. سپس موجی میان آن دو فاصله انداخت و آن پسر از غرقشدگان شد.
سپس ماجرا از نابودی به رهایی میرسد. خداوند نوح و همراهانش را در کشتی پرشده نجات داد و باقی منکران را غرق کرد. پس از آن به زمین فرمان داده شد آب خود را فرو ببرد و به آسمان فرمان داده شد بازایستد. آب فروکش کرد، کار پایان یافت و کشتی بر جودی قرار گرفت. قرآن نجات نوح و همراهان کشتی را نشانهای میداند و همچنین میگوید نسل نوح از بازماندگان قرار داده شد.
آیات قرآن گستره جغرافیایی طوفان را با زبان ژئوفیزیک جدید تعیین نمیکنند. گزارشهای تفسیری منتقلشده در دورههای بعد، اندازههای دقیق کشتی، شمار دقیق هشتاد مسافر، سفری ششماهه و پیوندی با عاشورا را ذکر میکنند؛ اما این جزئیات به لایهای وابسته و متأخر تعلق دارند، نه به متن مستقیم قرآن. الگوهای جدید طوفان دریای سیاه نیز از نظر علمی مورد مناقشهاند و طوفان قرآنی را شناسایی نمیکنند، و در این پژوهش هیچ شناسایی قطعی و داوریشدهای از بقایای کشتی باقیمانده اثبات نشد.
بنابراین نتیجه اصلی روشن است: پس از هشدار و انکار، مجازات الهی به صورت طوفان فرا رسید، در حالی که حضرت نوح و مؤمنان همراه او به وسیله همان کشتی که خدا فرمان ساختنش را داده بود نجات یافتند. خود قرآن این نجات و کشتی را نشانهای برای آیندگان معرفی میکند.
نتیجه
روایت قرآنی طوفان را هم مجازات و هم نجات معرفی میکند: حضرت نوح علیهالسلام و کسانی که همراه او ایمان آورده بودند به وسیله کشتی مأمور به ساخت نجات یافتند، در حالی که قوم منکر غرق شدند. قرآن این نجات و کشتی را آشکارا یک نشانه معرفی میکند.