در روایتی قوی از ابن عمر آمده است که مردی بادیه‌نشین در سفر با پیامبر محمد ﷺ روبه‌رو شد و برای دعوت او شاهد خواست. پیامبر درختی را از کنار دره فراخواند؛ درخت آمد، سه بار بر راستگویی او گواهی داد و سپس به جای خود بازگشت. ابن کثیر سند آن را خوب دانسته، هیثمی راویانش را راویان صحیح معرفی کرده و ابن حبان آن را در صحیح خود آورده است. داستان مشهور رُکانه درباره آمدن و بازگشت درخت گزارشی جداگانه و مرسل است.
مرد فوراً نپذیرفت و پرسید: چه کسی بر گفته تو گواهی می‌دهد؟ پیامبر ﷺ به درختی در کنار دره اشاره کرد و آن را شاهد قرار داد.
در اینجا نشانه شگفت آشکار شد. پیامبر درخت را فراخواند. روایت می‌گوید درخت از جای خود حرکت کرد و در حالی که زمین را می‌شکافت پیش آمد تا در برابر پیامبر ایستاد. در صحیح ابن حبان و سنن دارمی این حرکت با الفاظی روشن حفظ شده است.
سپس پیامبر ﷺ از درخت خواست بر صدق رسالت او گواهی دهد. گزارش می‌گوید این درخواست سه بار تکرار شد و درخت سه بار گواهی داد که پیامبر در سخن خود راستگوست. پس از پایان گواهی، پیامبر فرمان داد بازگردد و درخت به محل رویش خود برگشت.
پاسخ مرد بادیه‌نشین پایان زیبایی به داستان می‌دهد. او تنها با شگفتی دور نشد. به سوی قوم خود برگشت و گفت اگر از من پیروی کنند آنان را نزد تو می‌آورم، و اگر نپذیرند خودم بازمی‌گردم و با تو خواهم بود. کسی که در آغاز شاهد می‌خواست، در پایان آماده بود پیام را به قوم خود برساند.
این روایت ابن عمر از پشتیبانی کلاسیک مهمی برخوردار است. ابن کثیر آن را در باب فرمان‌پذیری درختان آورده و سندش را خوب دانسته است. هیثمی نوشته است که راویان آن از راویان صحیح‌اند، سیوطی نیز سند را صحیح دانسته و ابن حبان آن را در صحیح خود آورده است. دارمی و بیهقی نیز همین خبر را با عبارت نزدیک حفظ کرده‌اند.
در کنار این گزارش، داستان جداگانه و مشهوری درباره رُکانه در مکه وجود دارد. در آن آمده است که پس از ماجرای کشتی، پیامبر ﷺ درختی را فراخواند، درخت آمد و سپس به فرمان او بازگشت. ابن کثیر تصریح می‌کند که ابن اسحاق همین سیاق ویژه رُکانه را به صورت مرسل نقل کرده است. از این رو جزئیات دو خبر نباید با هم آمیخته شوند.
پس مطمئن‌ترین محور داستان همان روایت ابن عمر است: درخواست شاهد، آمدن درخت، سه بار گواهی بر صدق پیامبر ﷺ، بازگشت به محل خود و مردی که با نیتی تازه برای رساندن دعوت به قومش بازمی‌گردد.
نتیجه
اعتبار روایت: اصل آمدن درخت به فرمان پیامبر ﷺ و گواهی آن بر رسالت در روایت مستقل ابن عمر پشتوانه نیرومندی دارد. قابل اعتمادترین صورت داستان این است که درخت از کنار دره آمد، سه بار گواهی داد، به محل خود بازگشت و مرد بادیه‌نشین با تصمیم رساندن دعوت به قومش بازگشت.
منابع
V3_TASK_4_LINKAGE_AND_METADATA_CONFIRMATION: linked to CLM-01 and independently verified Ibn Kathir, al-Bidaya wa'l-Nihaya, vol. 4 pp. 255-256. The Rukana sequence explicitly gives the Prophet calling a visible tree, the tree coming until it stood before him, and returning to its place on command. Ibn Kathir explicitly states that Ibn Ishaq transmitted this exact story mursal with this wording.
V3_TASK_4_LINKAGE_AND_GRADING_CONFIRMATION: linked to CLM-05 and independently verified Ibn Kathir's Ibn Umar tree-testimony route in the chapter on tree obedience. The report gives the Bedouin's request for a witness, the tree coming from the side of the valley, threefold testimony, and return to its place. Ibn Kathir explicitly calls this chain isnad jayyid and notes that it was not narrated by Ahmad.
V3_TASK_4_LINKAGE_AND_METADATA_CONFIRMATION: linked to CLM-04 and independently verified Sahih Ibn Hibban 6505, vol. 14 p. 434. It explicitly gives the Ibn Umar journey setting, a Bedouin asking for a witness, the tree coming from the valley side, testifying three times that the Prophet was as he said, and returning to its place.
V3_TASK_4_SAME_TRADITION_CONFIRMATION: linked as additional same-Ibn-Ishaq-tradition support for CLM-01. Ibn Hisham vol. 1 p. 391 preserves the Rukana story with the tree coming to the Prophet and returning on command. This is not treated as an independent isnad.
V3_TASK_4_LINKAGE_REPAIR: direct Ibn Kathir vol. 4 pp. 255-256 row added for CLM-02. The Rukana story explicitly says the Prophet commanded the tree to return to its place and it returned.
V3_TASK_4_LINKAGE_REPAIR: direct Ibn Kathir vol. 4 pp. 255-256 row added for CLM-03. Ibn Kathir explicitly calls this exact Ibn Ishaq Rukana sequence mursal and separately notes stronger tree-coming reports on other occasions. The broader strength is not transferred into the exact Rukana chain.
V3_TASK_4_COLLECTION_STATUS_LINK: Sahih Ibn Hibban 6505 linked directly to CLM-05 as the collection-status half of the grading claim. Ibn Hibban includes the Ibn Umar tree-testimony report in his Sahih; Ibn Kathir's own isnad-jayyid judgment remains separately linked through SRC-02.