تاریخ و محل تولد او در منابع کهن معتبر مشخص نشده است.
امسعید بنت عروه
PER-000039
عضو خانواده
محتمل
محل دفن نامعلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
امسعید بنت عروه بن مسعود ثقفی از زنان صدر اسلام است که منابع کهن رجالی و نسبشناختی او را در شمار همسران امام علی بن ابیطالب علیهالسلام آوردهاند. از زندگی مستقل او گزارش مفصلی باقی نمانده است، اما منابع او را مادر دو دختر امام علی علیهالسلام، یعنی امالحسن و رمله کبری، معرفی میکنند.
تاریخ، محل و چگونگی وفات او در منابع معتبر تعیین نشده است.
محل دفن او معلوم نیست و انتساب هیچ قبر یا زیارتگاه مشخصی به او با مدرک تاریخی معتبر ثابت نشده است.
زندگینامه و معرفی تاریخی
نسب کامل او در منابع چنین آمده است: امسعید بنت عروه بن مسعود بن معتب بن مالک ثقفی. پدرش عروه بن مسعود ثقفی از چهرههای شناختهشده قبیله ثقیف بود. درباره تاریخ تولد، دوران کودکی، آموزش و سالهای نخست زندگی امسعید اطلاعات معتبر و تفصیلی در دست نیست.
ابن سعد در الطبقات الکبری، هنگام برشمردن فرزندان امام علی بن ابیطالب علیهالسلام و مادران آنان، از امسعید نام برده و او را از همسران آن حضرت دانسته است. همین نسبت در انساب الاشراف بلاذری نیز آمده و سپس در آثار نسبشناختی و تاریخی بعدی تکرار شده است؛ ازاینرو اصل این ازدواج بر بیش از یک منبع کهن تکیه دارد.
بر پایه این فهرستهای قدیمی، امسعید از امام علی علیهالسلام دو دختر به نامهای امالحسن و رمله کبری داشت. منابع متأخر نیز این دو نام را با تفاوتهای اندک در ضبط یا شیوه نگارش نقل کردهاند، اما هویت نسبی اصلی ثابت مانده است.
درباره فعالیت علمی مستقل، گفتارهای منقول، نقش سیاسی، تاریخ وفات یا محل دفن امسعید گزارش استوار و قابل اتکایی وجود ندارد. بنابراین زندگینامه مسئولانه او باید به دادههای خانوادگی ثابت محدود بماند و خلأهای موجود با روایتهای آیینی یا حدس تکمیل نشود.
ابن سعد در الطبقات الکبری، هنگام برشمردن فرزندان امام علی بن ابیطالب علیهالسلام و مادران آنان، از امسعید نام برده و او را از همسران آن حضرت دانسته است. همین نسبت در انساب الاشراف بلاذری نیز آمده و سپس در آثار نسبشناختی و تاریخی بعدی تکرار شده است؛ ازاینرو اصل این ازدواج بر بیش از یک منبع کهن تکیه دارد.
بر پایه این فهرستهای قدیمی، امسعید از امام علی علیهالسلام دو دختر به نامهای امالحسن و رمله کبری داشت. منابع متأخر نیز این دو نام را با تفاوتهای اندک در ضبط یا شیوه نگارش نقل کردهاند، اما هویت نسبی اصلی ثابت مانده است.
درباره فعالیت علمی مستقل، گفتارهای منقول، نقش سیاسی، تاریخ وفات یا محل دفن امسعید گزارش استوار و قابل اتکایی وجود ندارد. بنابراین زندگینامه مسئولانه او باید به دادههای خانوادگی ثابت محدود بماند و خلأهای موجود با روایتهای آیینی یا حدس تکمیل نشود.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی امسعید بیش از همه به جایگاه او در نسبنامه خاندان امام علی علیهالسلام و پیوند میان خاندانهای برجسته مسلمان در صدر اسلام بازمیگردد. ثبت نام او نشان میدهد که مورخان قدیم کوشیدهاند مادران فرزندان امام علی علیهالسلام را جداگانه شناسایی و حفظ کنند.
کمبود اطلاعات درباره او نیز از نظر روش تحقیق مهم است؛ زیرا بسیاری از زنان صدر اسلام تنها از راه یادداشتهای خانوادگی و نسبی شناخته میشوند. پس هر ادعای فراتر از این گزارش محدود، بدون پشتوانه روشن، نباید به عنوان واقعیت تاریخی عرضه شود.
کمبود اطلاعات درباره او نیز از نظر روش تحقیق مهم است؛ زیرا بسیاری از زنان صدر اسلام تنها از راه یادداشتهای خانوادگی و نسبی شناخته میشوند. پس هر ادعای فراتر از این گزارش محدود، بدون پشتوانه روشن، نباید به عنوان واقعیت تاریخی عرضه شود.
پیوندهای خانوادگی
🤝 همسران و پیوندهای ازدواج
امام علی بن ابیطالب
محتمل
🌱 فرزندان
منابع
al-Tabaqat al-Kubra | Muhammad ibn Saʿd | vol. 3, p. 20 in the Dar Sadir online edition; vol. 3, p. 14 in another common edition | https://lib.eshia.ir/40238/3/20 | Lists Umm Saʿid bint Urwa ibn Masud al-Thaqafi as mother of Umm al-Hasan and Ramla al-Kubra, daughters of AliAnsab al-Ashraf | Ahmad ibn Yahya al-Baladhuri | biographical/genealogical entry; pagination varies by edition | https://download.almohsinlibrary.com/OBooks/OB1639.pdf | Confirms Umm Saʿid in the family record of Ali and his children
Muruj al-Dhahab wa Maadin al-Jawhar | Ali al-Masudi | vol. 3, family list; pagination varies by edition | https://ketabonline.com/ar/books/16498/read?index=4727588%2F4727631%2F4727639&page=937&part=3 | Later early historical witness to the names of Ali’s daughters and their mother
Official Imam Ali Network | Imam Ali Holy Shrine | online profile of the wives of Imam Ali | https://en.imamali.net/1353/noble-wives/ | Institutional confirmation of the conventional identification Umm Saʿid bint Urwa ibn Masud al-Thaqafiyya
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.