تاریخ تولد او معلوم نیست. عمر منقول نوزده سال با وفات امام علی در سال ۴۰ هجری مشکل زمانی آشکاری ایجاد میکند؛ بنابراین سال تولد یا سن قطعی تعیین نشد.
جعفر بن علی
PER-000044
اهلبیت
محتمل
فقط منطقه کلی معلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
جعفر بن علی علیهالسلام فرزند امام علی بن ابیطالب و امالبنین فاطمه بنت حزام، برادر تنی عباس، عبدالله و عثمان بن علی و از شهیدان هاشمی کربلا بود. جزئیات مستقل اندکی از زندگی او باقی مانده، اما وفاداری به امام حسین، رد امان پیشنهادی شمر و شهادت در عاشورای سال ۶۱ هجری در منابع زندگینامه و مقتل به روشنی حفظ شده است.
در دهم محرم سال ۶۱ هجری، برابر با ۶۸۰ میلادی، در کربلا و در یاری امام حسین شهید شد. نام قاتل میان خولی بن یزید و هانی بن ثبیت متفاوت نقل شده است.
به طور سنتی در دفن جمعی شهیدان هاشمی کربلا یاد میشود، اما قبر جداگانه شناختهشدهای برای او ثابت نیست. این پرونده نیز پیوند زیارتگاه یا موقعیت مستقل ندارد.
زندگینامه و معرفی تاریخی
جعفر بن علی علیهالسلام فرزند امام علی بن ابیطالب و یکی از چهار پسر امالبنین فاطمه بنت حزام کلابیه بود. برادران تنی او عباس، عبدالله و عثمان بن علی بودند. او را نباید با جعفر بن ابیطالب طیار یا جعفر بن عقیل اشتباه کرد، زیرا چند تن از شهیدان مرتبط با کربلا نام جعفر داشتند؛ ازاینرو تصریح به پدر و مادر برای شناسایی درست او ضروری است.
تاریخ دقیق تولدش محفوظ نیست. مقاتل الطالبیین عمر او را هنگام کشته شدن نوزده سال نقل میکند، اما این عدد با وفات امام علی در سال ۴۰ هجری به سادگی سازگار نمیشود. آثار متأخر نیز سالهای متفاوتی آوردهاند. بنابراین میتوان او را جوان هاشمی شهید دانست، ولی تعیین سن یا سال تولد قطعی درست نیست.
در سال ۶۱ هجری او از افراد بنیهاشم بود که در کربلا با امام حسین پایدار ماندند. مدرک محکمی برای منصب علمی مستقل، کتاب تألیفی یا مجموعه گسترده حدیثی به نام او در دست نیست. هویت تاریخی او بیشتر بر جایگاهش در خاندان علی، برادری با عباس و یاری حسین در عاشورا استوار است.
در شامگاه نهم محرم، شمر بن ذیالجوشن به سبب پیوند قبیلهای به پسران امالبنین امان پیشنهاد کرد. ارشاد مفید و روایت کهن واقعه طف پاسخ عباس، جعفر و عثمان بن علی را حفظ کردهاند که در حالی که فرزند رسول خدا امان ندارد، آنان چنین امانی را نمیپذیرند. برخی نقلها عبدالله را نیز صریحاً نام میبرند. هسته استوار گزارش، رد نجات شخصی به بهای ترک امام حسین است.
جعفر در دهم محرم سال ۶۱ هجری، برابر با ۶۸۰ میلادی، همراه جوانان بنیهاشم شهید شد. ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین شهادت او را ثبت کرده، اما درباره قاتل اختلاف است. یک روایت خولی بن یزید اصبحی را نام میبرد و متنهای زیارتی و مقاتل متأخر هانی بن ثبیت حضرمی را معرفی میکنند. ازاینرو هیچیک بیاختلاف شمرده نشد و رجزها یا شمار کشتگان منقول نیز تاریخ قطعی تلقی نگردید.
سنت دفن جمعی کربلا او را با دیگر شهیدان هاشمی در نزدیکی حرم امام حسین یاد میکند، اما برای قبر جداگانه و شناختهشده او دلیل نیرومندی وجود ندارد. یادش به عنوان جوانی هاشمی باقی مانده که وفاداری، وظیفه خانوادگی و یاری حسین را بر امان قبیلهای ترجیح داد. حفظ درست زندگی او یعنی بیان روشن نسب و شهادت و احتیاط درباره سن، قاتل و قبر فردی.
تاریخ دقیق تولدش محفوظ نیست. مقاتل الطالبیین عمر او را هنگام کشته شدن نوزده سال نقل میکند، اما این عدد با وفات امام علی در سال ۴۰ هجری به سادگی سازگار نمیشود. آثار متأخر نیز سالهای متفاوتی آوردهاند. بنابراین میتوان او را جوان هاشمی شهید دانست، ولی تعیین سن یا سال تولد قطعی درست نیست.
در سال ۶۱ هجری او از افراد بنیهاشم بود که در کربلا با امام حسین پایدار ماندند. مدرک محکمی برای منصب علمی مستقل، کتاب تألیفی یا مجموعه گسترده حدیثی به نام او در دست نیست. هویت تاریخی او بیشتر بر جایگاهش در خاندان علی، برادری با عباس و یاری حسین در عاشورا استوار است.
در شامگاه نهم محرم، شمر بن ذیالجوشن به سبب پیوند قبیلهای به پسران امالبنین امان پیشنهاد کرد. ارشاد مفید و روایت کهن واقعه طف پاسخ عباس، جعفر و عثمان بن علی را حفظ کردهاند که در حالی که فرزند رسول خدا امان ندارد، آنان چنین امانی را نمیپذیرند. برخی نقلها عبدالله را نیز صریحاً نام میبرند. هسته استوار گزارش، رد نجات شخصی به بهای ترک امام حسین است.
جعفر در دهم محرم سال ۶۱ هجری، برابر با ۶۸۰ میلادی، همراه جوانان بنیهاشم شهید شد. ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین شهادت او را ثبت کرده، اما درباره قاتل اختلاف است. یک روایت خولی بن یزید اصبحی را نام میبرد و متنهای زیارتی و مقاتل متأخر هانی بن ثبیت حضرمی را معرفی میکنند. ازاینرو هیچیک بیاختلاف شمرده نشد و رجزها یا شمار کشتگان منقول نیز تاریخ قطعی تلقی نگردید.
سنت دفن جمعی کربلا او را با دیگر شهیدان هاشمی در نزدیکی حرم امام حسین یاد میکند، اما برای قبر جداگانه و شناختهشده او دلیل نیرومندی وجود ندارد. یادش به عنوان جوانی هاشمی باقی مانده که وفاداری، وظیفه خانوادگی و یاری حسین را بر امان قبیلهای ترجیح داد. حفظ درست زندگی او یعنی بیان روشن نسب و شهادت و احتیاط درباره سن، قاتل و قبر فردی.
اهمیت تاریخی و میراث
نخستین اهمیت تاریخی جعفر بن علی در حلقه خانوادگی بنیهاشم است که در کربلا با امام حسین جان داد. او فرزند علی و امالبنین و برادر تنی عباس بود و شهادتش بخشی از فداکاری مشترک چهار پسر امالبنین است.
رد امان شمر روشنترین معنای اخلاقی در یاد اوست. این رفتار وفاداری اصولی و همبستگی با حسین را بر امتیاز قبیلهای مقدم کرد، بیآنکه افزودههای خطابی متأخر تاریخ کهن شمرده شوند.
زندگی او نمونهای از نقد منبع نیز هست: هویت و شهادت استوارند، اما سن دقیق، قاتل و قبر جداگانه محل اختلاف است. بیان این محدودیتها از احترام او نمیکاهد، بلکه فداکاریاش را با امانت تاریخی حفظ میکند.
رد امان شمر روشنترین معنای اخلاقی در یاد اوست. این رفتار وفاداری اصولی و همبستگی با حسین را بر امتیاز قبیلهای مقدم کرد، بیآنکه افزودههای خطابی متأخر تاریخ کهن شمرده شوند.
زندگی او نمونهای از نقد منبع نیز هست: هویت و شهادت استوارند، اما سن دقیق، قاتل و قبر جداگانه محل اختلاف است. بیان این محدودیتها از احترام او نمیکاهد، بلکه فداکاریاش را با امانت تاریخی حفظ میکند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
امام علی بن ابیطالب
محتمل
مادر
امالبنین فاطمه بنت حزام
محتمل
🌱 فرزندان
طاهر بن جعفر بن علی هادی
هارون بن جعفر بن علی هادی
علی بن جعفر بن علی هادی
ادریس بن جعفر بن علی هادی
عبدالله بن جعفر بن علی هادی
عبدالعزیز بن جعفر بن علی هادی
حسن بن جعفر بن علی هادی
ابراهیم بن جعفر بن علی هادی
موسی بن جعفر بن علی هادی
احمد بن جعفر بن علی هادی
عباس بن جعفر بن علی هادی
محسن بن جعفر بن علی هادی
آمنه صغری بنت جعفر بن علی هادی
آمنه بنت جعفر بن علی هادی
امینه بنت جعفر بن علی هادی
اسماء بنت جعفر بن علی هادی
دریهه بنت جعفر بن علی هادی
حکیمه بنت جعفر بن علی هادی
حسنه بنت جعفر بن علی هادی
عیسی المجد بن جعفر بن علی هادی
اسحاق بن جعفر بن علی هادی
اسماعیل بن جعفر بن علی هادی
کلیم بنت جعفر بن علی هادی
خدیجه بنت جعفر بن علی هادی
کلثوم صغری بنت جعفر بن علی هادی
مریم بنت جعفر بن علی هادی
میمونه بنت جعفر بن علی هادی
محمد ابوجعفر بن جعفر بن علی هادی
سکینه بنت جعفر بن علی هادی
سمیه بنت جعفر بن علی هادی
عبیدالله بن جعفر بن علی هادی
ام عبدالله بنت جعفر بن علی هادی
ام احمد بنت جعفر بن علی هادی
ام الفضل بنت جعفر بن علی هادی
ام الحسن بنت جعفر بن علی هادی
ام الحسین بنت جعفر بن علی هادی
ام القاسم بنت جعفر بن علی هادی
ام فروه بنت جعفر بن علی هادی
ام عیسی بنت جعفر بن علی هادی
ام جعفر بنت جعفر بن علی هادی
ام محمد بنت جعفر بن علی هادی
ام موسی بنت جعفر بن علی هادی
ام سلمه بنت جعفر بن علی هادی
یحیی بن جعفر بن علی هادی
زینب بنت جعفر بن علی هادی
منابع
مقاتل الطالبیین | ابوالفرج اصفهانی | مدخل جعفر بن علی، صفحه ۸۸؛ شماره صفحه با چاپها تفاوت دارد | https://books.rafed.net/view/3214/page/88 | نسبت مادری به امالبنین، شهادت، سن منقول نوزده سال و یکی از نسبتهای قاتلالإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد | شیخ مفید | جلد دوم، صفحه ۳۹؛ شماره صفحه با چاپها تفاوت دارد | https://www.masaha.org/book/view/1843/page/39 | امان شمر، پاسخ عباس و جعفر و عثمان و زمینه پیش از عاشورا
واقعه طف، کهنترین گزارش تاریخی فاجعه کربلا | روایت ابومخنف محفوظ از طریق طبری | بخش امان؛ متن برخط | https://al-islam.org/hi/node/31388 | امان پیشنهادی به پسران امالبنین و رد آن
شهادت بنیهاشم در کربلا | میثم کرباسیزاده | پیام ثقلین، جلد پانزدهم، شماره سوم | https://al-islam.org/message-thaqalayn/vol-15-no-3-autumn-2014/martyrdom-banu-hashim-karbala-described-al-hilli/martyrdom | فهرست تطبیقی شهیدان هاشمی و حضور جعفر بن علی
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.