خیبر: شفای چشم‌های علی رضی‌الله‌عنه و سپردن پرچم به او

روایت‌های صحیح ماجرای خیبر را در یک سلسله کامل و زیبا حفظ کرده‌اند. سلمه بن اکوع رضی‌الله‌عنه نقل می‌کند که علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه در آغاز به سبب التهاب و درد چشم از حرکت بازمانده بود. اما برای او دشوار بود که از رسول خدا ﷺ عقب بماند. با خود گفت چگونه از پیامبر عقب بمانم، سپس حرکت کرد و خود را به رسول خدا ﷺ و سپاه رساند.

در شامگاه شبی که صبح آن با فتح همراه شد، رسول خدا ﷺ خبری داد که شوقی بزرگ در میان یاران ایجاد کرد. فرمود فردا پرچم را به مردی خواهد داد که خدا و رسولش را دوست دارد و خدا و رسول نیز او را دوست دارند و خدا فتح را بر دست او جاری خواهد ساخت. یاران آن شب در انتظار بودند و صبح هر یک امید داشت این افتخار نصیب او شود.

صبح پیامبر ﷺ پرسید: علی بن ابی‌طالب کجاست؟ گفته شد چشمان او درد می‌کند. علی را نزد پیامبر آوردند. صحیح بخاری و صحیح مسلم این لحظه را بسیار روشن ثبت کرده‌اند: رسول خدا ﷺ از آب دهان خود بر چشمان علی گذاشت و برای او دعا کرد. بهبودی فوری بود؛ علی چنان خوب شد که روایت او را مانند کسی توصیف می‌کند که گویی هیچ دردی در چشمانش نداشته است.

سپس پیامبر ﷺ پرچم را به دست علی سپرد. علی پرسید آیا با آنان بجنگد تا مانند مسلمانان شوند. رسول خدا ﷺ به او آموخت که با آرامش و بدون شتاب پیش رود، به محل آنان برسد، نخست ایشان را به اسلام دعوت کند و حقوقی را که خدا بر آنان قرار داده توضیح دهد. سپس فرمود اگر خدا تنها یک نفر را به وسیله تو هدایت کند، برای تو از ارزشمندترین شتران سرخ بهتر است.

بدین ترتیب، شفای چشم بخشی از صحنه‌ای بزرگ و پیوسته است: علی با وجود درد خود را به پیامبر می‌رساند، شب پیش فضیلت صاحب پرچم اعلام می‌شود، یاران منتظر می‌مانند، علی به نام فراخوانده می‌شود، پس از دعای پیامبر بی‌درنگ شفا می‌یابد و سپس پرچم و مسئولیت به او سپرده می‌شود.

روایت‌های صحیح در ادامه می‌گویند خدا فتح را بر دست علی قرار داد. ازاین‌رو این واقعه هم معجزه نبوی را نشان می‌دهد و هم یکی از فضیلت‌های بزرگ علی رضی‌الله‌عنه را: محبت خدا و رسول، شفا پس از دعای پیامبر، دریافت پرچم و تحقق فتح به اذن خدا.

چندین طریق در صحیح بخاری و صحیح مسلم همین هسته را تأیید می‌کنند، و به همین سبب اصل داستان از استوارترین روایت‌های مربوط به خیبر است.