نجات دوگانه پسر مؤمن از کوه و دریا

داستان پسر مؤمن به مرحله‌ای رسیده بود که ایمان او دیگر در برابر پادشاه پنهان نبود. پادشاه کسانی را که با این ایمان پیوند داشتند تحت فشار قرار داده بود، و وقتی خود پسر نیز حاضر نشد از دین خود بازگردد، تصمیم گرفت او را بکشد.

نخست پسر را به گروهی از مأموران سپرد و دستور داد او را به بالای کوهی بلند ببرند. در قله باید بار دیگر از او می‌خواستند از دینش برگردد، و اگر نپذیرفت، او را از کوه پایین بیندازند.

پسر همراه آنان به کوه رسید. وقتی لحظه اجرای دستور نزدیک شد، به خدا پناه برد و دعا کرد که خدا هرگونه که می‌خواهد او را در برابر آنان کفایت کند. صحیح مسلم نقل می‌کند که کوه به لرزه درآمد، مردانی که او را برده بودند سقوط کردند و پسر سالم ماند.

سپس بخش بسیار تأثیرگذاری از روایت رخ داد: پسر پنهان نشد، بلکه با پای خود نزد پادشاه بازگشت.

پادشاه پرسید مأمورانی که همراهت بودند چه شدند؟ پسر به روشنی گفت خدا مرا از آنان نجات داد. شکست نخست پادشاه را متوقف نکرد و او روش دیگری برای کشتن پسر انتخاب کرد.

این بار فرمان داد گروهی دیگر او را با قایقی کوچک به میانه دریا ببرند. باز هم باید از او می‌خواستند از دینش بازگردد و اگر نپذیرفت، او را در آب بیندازند.

پسر بار دیگر به خدا روی آورد و همان درخواست اصلی را تکرار کرد که خدا او را در برابر قصد آنان کفایت کند. صحیح مسلم می‌گوید قایق واژگون شد، کسانی که برای کشتن او آمده بودند غرق شدند و پسر نجات یافت. جامع ترمذی ۳۳۴۰ نیز همین توالی کوه و دریا را در گزارشی موازی حفظ کرده است: مأموران از کوه سقوط کردند و سپس خدا همراهان دریایی او را غرق کرد و پسر را نجات داد.

پسر برای بار دوم نیز نزد پادشاه بازگشت. وقتی پادشاه درباره همراهانش پرسید، پاسخ همان بود: خدا مرا از آنان نجات داد.

این دو نجات یک مرحله مشخص از داستان بلند اصحاب اخدود است. ماجرای پیشین شفا و راهب و مرحله بعدی تیر، ایمان عمومی و خندق‌ها بخش‌های جداگانه‌اند. در اینجا محور روشن است: فشار برای ترک دین، پایداری پسر، دعا، دو تلاش برای اعدام و دو نجات خارق‌العاده. بازگشت پسر پس از هر بار به نزد پادشاه نشان می‌دهد که قدرت ظاهری پادشاه در برابر آنچه خدا برای نجات او مقدر کرده بود محدود بود.