منابع زندگینامهای تولد او را در عالیه مدینه، در ملکی که بعدها مشربه ام ابراهیم نام گرفت، در ذیالحجه سال ۸ هجری قرار میدهند. روز دقیق بهطور قطعی ثابت نیست.
ابراهیم بن محمد مصطفیٰ ﷺ
یادداشت پژوهشی نسب — مشاهده بیشتر
در این فهرست از فرزندان رسول اکرم ﷺ، درباره برخی جزئیات اختلاف روایی وجود دارد؛ دامنه مقایسهای منابع اهل سنت و امامیه حفظ شده و مدخل در سطح غیرقطعی نگه داشته شده است.
PER-000033
عضو خانواده
محتمل
نقطه مشترک گورستان
حوزه تاریخی مشترک
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
حضرت ابراهیم بن محمد علیه السلام فرزند خردسال پیامبر اسلام، درود و سلام خدا بر او، و ماریه قبطیه، رضی الله عنها، بود. منابع زندگینامهای تولد او را در مدینه در ذیالحجه سال ۸ هجری و وفاتش را در سال ۱۰ هجری میدانند، هرچند درباره سن او میان شانزده و هجده ماه اختلاف است. با وجود کوتاهی زندگی، احادیث صحیح مهر پیامبر به او، اندوه هنگام وفات، رد پیوند خورشیدگرفتگی با مرگ یک انسان و بشارت تکمیل دوران شیرخوارگی در بهشت را ثبت کردهاند. منابع کلاسیک محل دفن او را بقیع دانستهاند.
او در مدینه در سال ۱۰ هجری و در دوران شیرخوارگی درگذشت. گزارشها سن او را شانزده یا هجده ماه دانستهاند، بنابراین یک سن قطعی ارائه نمیشود.
کتابهای تراجم محل دفن او را در بقیع، نزدیک عثمان بن مظعون، رضی الله عنه، دانستهاند. این نسبت قبرستانی در سنت زندگینامهای استوار است، اما پرونده اداری حاضر زیارتگاه یا مختصات پیوندشده ندارد و مکان قبر امروزی مستقلی را تأیید نمیکند.
زندگینامه و معرفی تاریخی
حضرت ابراهیم بن محمد علیه السلام فرزند پیامبر اسلام، درود و سلام خدا بر او، و ماریه قبطیه، رضی الله عنها، بود. ابن عبدالبر در زندگینامه او تولدش را در ذیالحجه سال ۸ هجری در منطقه عالیه مدینه و در ملکی که بعدها مشربه ام ابراهیم نام گرفت ثبت کرده است. همان گزارش نامگذاری او به نام حضرت ابراهیم علیه السلام را نقل میکند. روز دقیق تولد در منابع نخستین با قوت یکسان ثابت نیست.
چون ابراهیم علیه السلام شیرخوار بود، رضاعت او در حومه مدینه انجام میشد. صحیح مسلم گزارش میکند که پیامبر برای دیدنش میرفت و خانه دایه را خانه صنعتگری توصیف میکند که فضای آن از دود کار او پر میشد. پیامبر ابراهیم را در آغوش میگرفت و میبوسید. این گزارش معتبر محبت به کودک در خانه نبوی را نشان میدهد و نیازی به داستانهای آراسته متأخر ندارد.
ابراهیم علیه السلام در مدینه و در سال ۱۰ هجری، در حالی که هنوز شیرخوار بود، درگذشت. گزارشهای قدیم سن او را شانزده یا هجده ماه دانستهاند. صحیح بخاری دیدار پیامبر از او در واپسین لحظات و گریستن آن حضرت را نقل میکند. هنگامی که برخی شگفتزده شدند، پیامبر اشک را رحمت خواند و اندوه دل را با سخنی همراه کرد که خشنودی خدا را از دست ندهد. این روایت نشان میدهد که شکیبایی به معنای سختی عاطفی نیست.
در روز وفات ابراهیم علیه السلام خورشیدگرفتگی رخ داد و گروهی آن را به مرگ فرزند پیامبر نسبت دادند. پیامبر این برداشت را آشکارا رد کرد و فرمود خورشید و ماه برای مرگ یا زندگی کسی نمیگیرند و مردم را به نماز و دعا فراخواند. اهمیت این رویداد در آن است که پیامبر حتی برداشتی را که میتوانست خاندانش را با خرافه بزرگ جلوه دهد نپذیرفت.
صحیح مسلم میگوید ابراهیم علیه السلام پیش از پایان دوران رضاعت درگذشت و بشارت پیامبر درباره تکمیل رضاعت او در بهشت را نقل میکند. کتابهای تراجم محل دفن او را در بقیع، نزدیک عثمان بن مظعون، رضی الله عنه، دانستهاند. درباره سن دقیق و برخی جزئیات مراسم خاکسپاری اختلاف وجود دارد، ازاینرو نکات استوار حفظ و جزئیات اختلافی محتاطانه بیان شده است. این پرونده اداری زیارتگاه یا مختصات پیوندشده ندارد و مکان قبر امروزی مستقلی را تأیید نمیکند.
زندگی کوتاه ابراهیم علیه السلام فرصتی برای منصب عمومی، مجموعه آموزشی یا نسل بعدی باقی نگذاشت. اهمیت تاریخی او از رویدادهای معتبر پیرامونش شکل میگیرد: دیدارهای محبتآمیز پیامبر، جواز اشک بدون اعتراض به تقدیر، رد خرافه در هنگام خورشیدگرفتگی و بشارت امید برای کودکی که در شیرخوارگی درگذشت. این گزارشها جایگاه او را در تاریخ خاندان نبوی روشن میکنند و گمانهزنیهای متأخر را بیرون از گزارش مستند نگه میدارند.
چون ابراهیم علیه السلام شیرخوار بود، رضاعت او در حومه مدینه انجام میشد. صحیح مسلم گزارش میکند که پیامبر برای دیدنش میرفت و خانه دایه را خانه صنعتگری توصیف میکند که فضای آن از دود کار او پر میشد. پیامبر ابراهیم را در آغوش میگرفت و میبوسید. این گزارش معتبر محبت به کودک در خانه نبوی را نشان میدهد و نیازی به داستانهای آراسته متأخر ندارد.
ابراهیم علیه السلام در مدینه و در سال ۱۰ هجری، در حالی که هنوز شیرخوار بود، درگذشت. گزارشهای قدیم سن او را شانزده یا هجده ماه دانستهاند. صحیح بخاری دیدار پیامبر از او در واپسین لحظات و گریستن آن حضرت را نقل میکند. هنگامی که برخی شگفتزده شدند، پیامبر اشک را رحمت خواند و اندوه دل را با سخنی همراه کرد که خشنودی خدا را از دست ندهد. این روایت نشان میدهد که شکیبایی به معنای سختی عاطفی نیست.
در روز وفات ابراهیم علیه السلام خورشیدگرفتگی رخ داد و گروهی آن را به مرگ فرزند پیامبر نسبت دادند. پیامبر این برداشت را آشکارا رد کرد و فرمود خورشید و ماه برای مرگ یا زندگی کسی نمیگیرند و مردم را به نماز و دعا فراخواند. اهمیت این رویداد در آن است که پیامبر حتی برداشتی را که میتوانست خاندانش را با خرافه بزرگ جلوه دهد نپذیرفت.
صحیح مسلم میگوید ابراهیم علیه السلام پیش از پایان دوران رضاعت درگذشت و بشارت پیامبر درباره تکمیل رضاعت او در بهشت را نقل میکند. کتابهای تراجم محل دفن او را در بقیع، نزدیک عثمان بن مظعون، رضی الله عنه، دانستهاند. درباره سن دقیق و برخی جزئیات مراسم خاکسپاری اختلاف وجود دارد، ازاینرو نکات استوار حفظ و جزئیات اختلافی محتاطانه بیان شده است. این پرونده اداری زیارتگاه یا مختصات پیوندشده ندارد و مکان قبر امروزی مستقلی را تأیید نمیکند.
زندگی کوتاه ابراهیم علیه السلام فرصتی برای منصب عمومی، مجموعه آموزشی یا نسل بعدی باقی نگذاشت. اهمیت تاریخی او از رویدادهای معتبر پیرامونش شکل میگیرد: دیدارهای محبتآمیز پیامبر، جواز اشک بدون اعتراض به تقدیر، رد خرافه در هنگام خورشیدگرفتگی و بشارت امید برای کودکی که در شیرخوارگی درگذشت. این گزارشها جایگاه او را در تاریخ خاندان نبوی روشن میکنند و گمانهزنیهای متأخر را بیرون از گزارش مستند نگه میدارند.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی ابراهیم علیه السلام از فرزندی پیامبر اسلام، درود و سلام خدا بر او، و ماریه قبطیه، رضی الله عنها، سرچشمه میگیرد. تولد او در مدینه به سالهای پایانی زندگی پیامبر تعلق دارد و بخشی مهم از تاریخ خانوادگی خانه نبوی را حفظ میکند.
احادیث صحیح مربوط به او درسهای اخلاقی و دینی ماندگاری پدید آوردهاند. اشک پیامبر نشان داد که رحمت و اندوه با شکیبایی ناسازگار نیست، و خطبه خورشیدگرفتگی تبدیل یک پدیده طبیعی به معجزه شخصی را رد کرد. ارزش تاریخی این گزارشهای معتبر از داستانهای بیسند بیشتر است.
منابع کلاسیک دفن او را در بقیع میدانند، اما گزارش مسئولانه میان نسبت تاریخی قبرستان و تأیید یک نشان قبر مستقل امروزی فرق میگذارد. این زندگینامه همچنین ارزش امانت در منابع را نشان میدهد: نباید زندگی کوتاه را با دستاوردهای ساختگی گسترش داد و اختلاف درباره سن یا جزئیات فرعی خاکسپاری را به قطعیت دروغین بدل کرد.
احادیث صحیح مربوط به او درسهای اخلاقی و دینی ماندگاری پدید آوردهاند. اشک پیامبر نشان داد که رحمت و اندوه با شکیبایی ناسازگار نیست، و خطبه خورشیدگرفتگی تبدیل یک پدیده طبیعی به معجزه شخصی را رد کرد. ارزش تاریخی این گزارشهای معتبر از داستانهای بیسند بیشتر است.
منابع کلاسیک دفن او را در بقیع میدانند، اما گزارش مسئولانه میان نسبت تاریخی قبرستان و تأیید یک نشان قبر مستقل امروزی فرق میگذارد. این زندگینامه همچنین ارزش امانت در منابع را نشان میدهد: نباید زندگی کوتاه را با دستاوردهای ساختگی گسترش داد و اختلاف درباره سن یا جزئیات فرعی خاکسپاری را به قطعیت دروغین بدل کرد.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
حضرت محمد مصطفیٰ ﷺ
محتمل
مادر
ماریه قبطیه
محتمل
منابع
Sahih al-Bukhari | Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari | Hadith 1303 | https://sunnah.com/bukhari:1303 | Ibrahim's final illness, the Prophet's tears, mercy and disciplined griefSahih al-Bukhari | Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari | Hadith 1043 | https://sunnah.com/bukhari:1043 | Solar eclipse on the day of Ibrahim's death and rejection of a personal causal link
Sahih Muslim | Muslim ibn al-Hajjaj | Hadith 2316 | https://sunnah.com/muslim:2316 | Visits to Ibrahim's foster household, family tenderness and nursing care in Paradise
Al-Isti'ab fi Ma'rifat al-Ashab | Ibn Abd al-Barr | Part 1, pp. 55-60 in the displayed edition | https://www.islamweb.net/ar/library/content/1080/23/ | Birth in Dhu al-Hijjah 8 AH, fosterage, age reports, death in 10 AH and burial in al-Baqi
Al-Tabaqat al-Kubra | Muhammad ibn Sa'd | Volume 1, p. 113 in the displayed edition | https://ftp.shamela.ws/book/1686/111 | Burial in al-Baqi near Uthman ibn Maz'un and the eclipse report
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.