عبدالرحمن بن حسن مجتبیٰ

PER-000073 اهل‌بیت محتمل محل دفن نامعلوم فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
📱 واتس‌اپ 📧 ایمیل صفحه‌های ذخیره‌شده

کد QR

کد صفحه
کد صفحه
عبدالرحمن بن حسن مجتبی علیه‌السلام فرزند امام حسن بن علی و نوه امام علی و حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها بود. منابع کهن نسبی و امامی، مادر او را تنها ام‌ولدِ بی‌نام معرفی کرده و نوشته‌اند که نسلی از او باقی نماند. شیخ مفید گزارش می‌کند که با عمویش امام حسین برای حج رفت، اما در ابواء و در حال احرام درگذشت. تاریخ دقیق تولد و وفات، همسر و محل دفن او به‌طور مطمئن حفظ نشده است.
ولادت

تاریخ و محل تولد به‌طور مطمئن حفظ نشده است و نباید سال یا سن مشخصی تعیین شود.

درگذشت

در سفر حج همراه عمویش امام حسین علیه‌السلام، در ابواء و در حال احرام درگذشت. سال و علت دقیق وفات ثابت نیست.

مدفن یا مکان منسوب

منبع کهن ابواء را محل وفات می‌داند، اما قبر فردی را مشخص نمی‌کند. مدفن مستقل یا زیارتگاه تاریخی محققی برای این شخص ثابت نیست.

زندگی‌نامه و معرفی تاریخی

عبدالرحمن بن حسن علیه‌السلام از سوی پدرش امام حسن بن علی علیه‌السلام به نزدیک‌ترین خاندان پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله تعلق داشت. شیخ مفید او را جداگانه در شمار فرزندان امام حسن نام می‌برد و مصعب زبیری نیز نامش را در نسب حسنی حفظ کرده است. هر دو منبع مادر او را تنها ام‌ولد می‌دانند و نام شخصی او را ثبت نمی‌کنند. ازاین‌رو بخش‌های خالی مادر با حدس پر نشد.

منابع درباره کودکی، آموزش، اقامت یا فعالیت اجتماعی او اطلاعات بسیار اندکی حفظ کرده‌اند. سال تولد یا سن عددی معتبری وجود ندارد. نسب قریش می‌گوید نسلی از او باقی نماند و یک مجموعه نسبی متأخر نیز این خبر را تکرار می‌کند. همسر، فرزند، منصب، نقش آموزشی یا نوشته‌ای معتبر برای او ثابت نشده است.

روشن‌ترین رخداد زندگی او در گزارش شیخ مفید آمده است. عبدالرحمن علیه‌السلام همراه عمویش امام حسین در سفر حج بود و در ابواء، در حالی که محرم بود، درگذشت. گزارش، سال، علت پزشکی یا جزئیات بیشتر را بیان نمی‌کند، بنابراین پرونده نیز تاریخ‌گذاری بیرون از متن منبع انجام نمی‌دهد.

این گزارش یک اشتباه تاریخی مهم را نیز برطرف می‌کند. مفید در همان عبارت نخست پسران دیگری از امام حسن را که پیش روی امام حسین در طف شهید شدند نام می‌برد و سپس جداگانه وفات عبدالرحمن در ابواء را ذکر می‌کند. بنابراین بدون دلیل شخصی و قوی دیگری نباید او را از شهدای کربلا یا اسیران دانست.

منبع کهن ابواء را محل وفات معرفی می‌کند، اما قبر فردی را مشخص نمی‌سازد. بر پایه شواهد این پرونده، زیارتگاه یا نشان دقیق دفن برای این شخص ثابت نیست. یاد مسئولانه او بر نسب درست، وفات در احرام طی سفر حج و جداسازی زندگی‌اش از روایت شهادت برادرانش استوار است.

اهمیت تاریخی و میراث

اهمیت عبدالرحمن علیه‌السلام در حفظ نام یکی از پسران کمتر شناخته‌شده امام حسن در خاندان نزدیک اهل بیت است. خبر کوتاه او یادآور می‌شود که هویت برخی افراد خانواده محکم است، هرچند زندگی‌نامه تفصیلی آنان باقی نمانده باشد.

پرونده او به‌ویژه برای اصلاح نسبت کربلا ارزش دارد. گزارش امامی کهن، پسران شهید در طف را از عبدالرحمن که در ابواء و در حال احرام درگذشت جدا می‌کند. رعایت این تفاوت مانع می‌شود همه پسران امام حسن به‌طور خودکار در فهرست شهدای عاشورا قرار گیرند.

گزارش بی‌نسل بودن و نبود قبر فردیِ ثابت نشان می‌دهد میراث او به نسل بعدی یا زیارتگاه وابسته نیست. این میراث در نسب‌شناسی دقیق، اعتراف صادقانه به محدودیت شواهد و یاد عضوی از خاندان پیامبر که در سفر عبادت درگذشت حفظ می‌شود.

پیوندهای خانوادگی

منابع

Kitab al-Irshad | Shaykh al-Mufid | Volume 2, page 20 | https://lib.eshia.ir/27035/2/20 | identity among Imam Hasan's children and mother described only as an unnamed umm walad
Kitab al-Irshad | Shaykh al-Mufid | Volume 2, page 26 | https://lib.eshia.ir/27035/2/26 | pilgrimage journey with Imam Husayn, death at al-Abwa while in ihram, and distinction from sons martyred at al-Taff
Nasab Quraysh | Mus'ab al-Zubayri | Page 50 in the displayed edition | https://shamela.ws/book/2922/48 | Hasanid genealogy, mother as umm walad, and no descendants
Fada'il al-Thaqalayn min Tawdih al-Dala'il | Al-Iji al-Shafi'i | Volume 1, page 498 | https://lib.eshia.ir/86815/1/498 | later corroboration that Abd al-Rahman's mother was an umm walad and that he left no descendants

💬 دیدگاه بازدیدکنندگان

هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.

دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.