تاریخ و محل معتبر تولد او حفظ نشده است. او دختر امام علی زینالعابدین و وابسته به محیط علمی امامی نخستین بود.
علیه بنت علی زینالعابدین
یادداشت پژوهشی نسب — مشاهده بیشتر
در این فهرست پایه، نام شخصی مادر ثبت نشده است؛ برای مادری ناشناخته هیچ شخصیت فرضی ساخته نشده است.
PER-000101
اهلبیت
محتمل
محل دفن نامعلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
عُلیّه بنت امام علی زینالعابدین از زنان اهل بیت است که نامش در منابع امامی و نسبشناختی کهن حفظ شده، هرچند زندگینامه مستقل و کاملی از او باقی نمانده است. شیخ مفید او را همراه فاطمه و امکلثوم در شمار دختران امام زینالعابدین از یک امولد میآورد که نام شخصی او ثبت نشده است. نجاشی کتابی را به عُلیّه نسبت میدهد و طریق روایت آن را از زراره بن اعین حفظ میکند؛ این گزارش شاهد مهمی بر حضور او در فرهنگ نوشتاری و حدیثی امامی نخستین است. جزئیات مستقل و معتبری درباره تولد، ازدواج، وفات یا مدفن او در دست نیست؛ ازاینرو پروفایل به نسب پشتیبانیشده و نسبت کتاب محدود میماند.
تاریخ، محل و چگونگی معتبر وفات او حفظ نشده است.
مدفن ناشناخته است. هیچ منبع کهن معتبر یا پیوند حرم اصلی و موقعیت جغرافیایی محافظتشدهای قبر را ثابت نمیکند.
زندگینامه و معرفی تاریخی
شیخ مفید در کتاب الارشاد، فهرست پانزده فرزند امام زینالعابدین را با نام فاطمه، عُلیّه و امکلثوم به عنوان دختران یک امولد پایان میدهد. این فهرست کهن، پایه اصلی اثبات هویت عُلیّه و نسبت پدری اوست. المجدی فی انساب الطالبیین نیز عُلیّه را به عنوان نامی مستقل در میان نه دختر امام حفظ میکند.
منابع بنیادین، مادر را تنها با عنوان کلی امولد توصیف میکنند و نام شخصیای برای او نمیآورند. بنابراین رابطه مادری که در فایل خالی بود کامل نشد. ساختن مادر از نسبتی متأخر و نامشخص، شجرهای محلی یا شباهت نامها با انضباط تاریخی و قواعد تکمیل کنترلشده روابط سازگار نیست.
برجستهترین شناسایی علمی عُلیّه در رجال نجاشی حفظ شده است. نجاشی میگوید او کتابی داشته و طریق روایت آن را از ابوجعفر محمد بن عبدالله بن قاسم، رجاء بن جمیل، پدرش جمیل بن صالح، زراره بن اعین و سرانجام عُلیّه نقل میکند. این مدخل عنوان کتاب یا متن باقیماندهای از آن را حفظ نکرده، اما نسبت کتاب نشان میدهد که او تنها نامی نسبی نبود و به عنوان زنی مرتبط با اثری مکتوب و منقول در دانش امامی نخستین شناخته میشد.
جزئیات مستقل و معتبری درباره تاریخ یا محل تولد، ازدواج، فرزندان، وفات یا قبر او یافت نشد. برخی متون نسبی متأخر پیوندهای خانوادگی زنانی با همین نام را آوردهاند، اما خطر همنامی و پیچیدگی عبارتهای نسبی اجازه نمیدهد آنها به رابطه همسر یا فرزند این ثبت تبدیل شوند. فایل نیز پیوند حرم یا موقعیت جغرافیایی محافظتشده ندارد؛ ازاینرو مدفن ناشناخته باقی میماند.
منابع بنیادین، مادر را تنها با عنوان کلی امولد توصیف میکنند و نام شخصیای برای او نمیآورند. بنابراین رابطه مادری که در فایل خالی بود کامل نشد. ساختن مادر از نسبتی متأخر و نامشخص، شجرهای محلی یا شباهت نامها با انضباط تاریخی و قواعد تکمیل کنترلشده روابط سازگار نیست.
برجستهترین شناسایی علمی عُلیّه در رجال نجاشی حفظ شده است. نجاشی میگوید او کتابی داشته و طریق روایت آن را از ابوجعفر محمد بن عبدالله بن قاسم، رجاء بن جمیل، پدرش جمیل بن صالح، زراره بن اعین و سرانجام عُلیّه نقل میکند. این مدخل عنوان کتاب یا متن باقیماندهای از آن را حفظ نکرده، اما نسبت کتاب نشان میدهد که او تنها نامی نسبی نبود و به عنوان زنی مرتبط با اثری مکتوب و منقول در دانش امامی نخستین شناخته میشد.
جزئیات مستقل و معتبری درباره تاریخ یا محل تولد، ازدواج، فرزندان، وفات یا قبر او یافت نشد. برخی متون نسبی متأخر پیوندهای خانوادگی زنانی با همین نام را آوردهاند، اما خطر همنامی و پیچیدگی عبارتهای نسبی اجازه نمیدهد آنها به رابطه همسر یا فرزند این ثبت تبدیل شوند. فایل نیز پیوند حرم یا موقعیت جغرافیایی محافظتشده ندارد؛ ازاینرو مدفن ناشناخته باقی میماند.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی عُلیّه دو بُعد دارد: در ثبت خانوادگی به عنوان دختر امام زینالعابدین حفظ شده و در رجال نجاشی به عنوان زنی ظاهر میشود که کتابی به او نسبت داده شده است. این نسبت، او را نمونهای نادر و مهم از مشارکت زنان در نوشتار و انتقال حدیثی امامی نخستین میسازد.
از نظر پژوهشی، پروفایل او نشان میدهد که نسبت مستند یک کتاب با باقیماندن متن کتاب یا داشتن زندگینامه کامل یکسان نیست. ناشناختهگذاشتن مادر، همسر، فرزندان، وفات و قبر، اهمیت علمی ثابت او را کاهش نمیدهد، بلکه آن را از گسترش بیپشتوانه حفظ میکند.
از نظر پژوهشی، پروفایل او نشان میدهد که نسبت مستند یک کتاب با باقیماندن متن کتاب یا داشتن زندگینامه کامل یکسان نیست. ناشناختهگذاشتن مادر، همسر، فرزندان، وفات و قبر، اهمیت علمی ثابت او را کاهش نمیدهد، بلکه آن را از گسترش بیپشتوانه حفظ میکند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
امام علی زینالعابدین
محتمل
منابع
کتاب الارشاد، بخش فرزندان امام زینالعابدین | شیخ مفید | ج ۲، ص ۱۵۵ | https://books.rafed.net/view/429/page/155 | ثبت عُلیّه همراه فاطمه و امکلثوم به عنوان دختران امام زینالعابدین از امولدرجال نجاشی، فهرست اسماء مصنفی الشیعه | احمد بن علی نجاشی | ج ۱، ص ۳۰۴، مدخل ۸۳۲ | https://ito.lib.eshia.ir/80388/1/304 | نسبت کتاب به عُلیّه و طریق روایت آن از زراره بن اعین
المجدی فی انساب الطالبیین | علی بن محمد علوی عمری | ص ۲۷۸، فرزندان امام زینالعابدین | https://www.masaha.org/book/view/2861/page/278 | حفظ عُلیّه به عنوان نامی مستقل در میان نه دختر امام
زبدة الاقوال فی خلاصة الرجال | حسین حسینی حلی | ج ۱، ص ۲۷۶، مدخل ۱۴۷۲ | https://lib.eshia.ir/27329/1/276 | تأیید رجالی متأخر برای نسبت کتاب و روایت زراره
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.