تاریخ و محل تولد او در منابع معتبر حفظ نشده است. نسبت او به بنیکلب و پدرش امرؤالقیس بن عدی کلبی پشتیبانی میشود، اما سال دقیقی نمیتوان بیان کرد.
رباب بنت امرؤالقیس
PER-000083
عضو خانواده
محتمل
محل دفن نامعلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
رباب بنت امرؤالقیس از قبیله کلب، همسر امام حسین بن علی و مادر سکینه بنت حسین و عبدالله بن حسین بود. منابع کلاسیک امامی و سنی، نسب، ازدواج، حضور او در کربلا، انتقالش همراه اسیران اهل بیت به دمشق و بازگشت او به مدینه را حفظ کردهاند. تاریخ تولد و محل دقیق دفن او معلوم نیست و گزارشهای زندهماندن حدود ۱ سال پس از امام حسین، نپذیرفتن ازدواج دوباره و سوگ شدید، با احتیاط تاریخی بیان میشوند.
وفات او معمولا حدود ۱ سال پس از کربلا، اغلب در سال ۶۲ قمری، برابر با سالهای ۶۸۱–۶۸۲ میلادی، در مدینه قرار داده میشود. تاریخ دقیق و علت پزشکی نامطمئن است.
محل دقیق دفن او ناشناخته است. هیچ منبع آغازین معتبری قبر مشخصی را ثابت نمیکند و فیلدهای زیارتگاه، مختصات و پیوند نقشه در پرونده دریافتی خالی بود و دقیقا حفظ شد.
زندگینامه و معرفی تاریخی
رباب بنت امرؤالقیس به بنیکلب، در مجموعه گستردهتر قبایل قضاعه، تعلق داشت. منابع کلاسیک پدرش را امرؤالقیس بن عدی بن اوس کلبی معرفی میکنند و نباید او را با شاعر مشهور جاهلی همنام اشتباه گرفت. ابن عساکر و زندگینامههای متأخر گزارشی حفظ کردهاند که او در دوره خلافت عمر به مدینه آمد، اسلام پذیرفت و بر مسلمانان تازه قضاعه مسئولیت یافت.
همان روایت زندگینامهای میگوید علی بن ابیطالب از امرؤالقیس برای خود و دو پسرش حسن و حسین پیوند ازدواج خواست. ترتیب دقیق زمانی و همه جزئیات عقدها در سندی همعصر باقی نمانده است، اما چند منبع کلاسیک متأخر رباب را همسر حسین میشناسند. بنابراین ازدواج او با امام حسین از نظر تاریخی استوار است، هرچند ترتیب دقیق زمانی نامعین میماند.
کتاب الارشاد مفید، رباب را مادر دو فرزند حسین، سکینه و عبدالله، معرفی میکند. عبدالله در کودکی در کربلا کشته شد؛ یادمان امامی متأخر اغلب او را با عنوان علیاصغر پیوند میدهد، درحالیکه فهرستهای آغازین معمولا نام عبدالله را حفظ میکنند. سکینه زنده ماند و مهمترین فرزندی شد که نام رباب از طریق او در حافظه تاریخی و ادبی برجسته ماند.
ابیاتی به امام حسین نسبت داده شده که محبت او را به خانهای بیان میکنند که سکینه و رباب در آن بودند. این ابیات در نقلهای زندگینامهای و ادبی متأخر آمدهاند و نباید سندی همعصر با تاریخ دقیق دانسته شوند. بااینحال، سنت خانوادگی استواری را بازتاب میدهند که برای رباب و سکینه در خانه حسین جایگاهی گرامی قائل است.
تاریخهای کلاسیک، رباب را در رخدادهای کربلا در سال ۶۱ قمری، برابر با سال ۶۸۰ میلادی، همراه امام حسین میدانند. پسر شیرخوارش عبدالله کشته شد و پس از شهادت امام حسین و یارانش، زنان و کودکان بازمانده نخست به کوفه و سپس دمشق برده شدند. ابن اثیر و ابن عساکر رباب را در میان اهل بیتی نام میبرند که به شام برده شدند و سپس به مدینه بازگشتند.
گزارشهای سوگ او پس از کربلا بر نپذیرفتن ازدواج دوباره و زندهماندن کوتاه پس از حسین اتفاق دارند. برخی متون میافزایند که زیر سقف نرفت یا ۱ سال کنار قبر ماند؛ این جزئیات گزارشهای تاریخی و ادبی متأخرند، نه واقعیتهای آغازین کاملا ثابت. بنابراین مقاله نپذیرفتن ازدواج و سوگ طولانی را حفظ میکند، اما جزئیات نمایشیتر را با احتیاط روشن بیان میکند.
وفات او معمولا حدود ۱ سال پس از کربلا، اغلب در سال ۶۲ قمری، برابر با سالهای ۶۸۱–۶۸۲ میلادی، و بیشتر در مدینه قرار داده میشود. روز دقیق، علت پزشکی و همه شرایط را نمیتوان با قطعیت تعیین کرد. اینکه تنها اندوه علت ثابت پزشکی مرگ بوده، زبان حافظه تاریخی را به ادعای پزشکی تبدیل میکند؛ ازاینرو قطعی نوشته نشده است.
هیچ منبع آغازین معتبری قبر دقیق او را ثابت نمیکند. بنابراین مدفن ناشناخته ثبت شده است. اهمیت تاریخی او از جایگاه ثابتش در خانواده حسین، مادری سکینه و عبدالله، و تجربهاش در میان زنان بازمانده کربلا پدید میآید.
همان روایت زندگینامهای میگوید علی بن ابیطالب از امرؤالقیس برای خود و دو پسرش حسن و حسین پیوند ازدواج خواست. ترتیب دقیق زمانی و همه جزئیات عقدها در سندی همعصر باقی نمانده است، اما چند منبع کلاسیک متأخر رباب را همسر حسین میشناسند. بنابراین ازدواج او با امام حسین از نظر تاریخی استوار است، هرچند ترتیب دقیق زمانی نامعین میماند.
کتاب الارشاد مفید، رباب را مادر دو فرزند حسین، سکینه و عبدالله، معرفی میکند. عبدالله در کودکی در کربلا کشته شد؛ یادمان امامی متأخر اغلب او را با عنوان علیاصغر پیوند میدهد، درحالیکه فهرستهای آغازین معمولا نام عبدالله را حفظ میکنند. سکینه زنده ماند و مهمترین فرزندی شد که نام رباب از طریق او در حافظه تاریخی و ادبی برجسته ماند.
ابیاتی به امام حسین نسبت داده شده که محبت او را به خانهای بیان میکنند که سکینه و رباب در آن بودند. این ابیات در نقلهای زندگینامهای و ادبی متأخر آمدهاند و نباید سندی همعصر با تاریخ دقیق دانسته شوند. بااینحال، سنت خانوادگی استواری را بازتاب میدهند که برای رباب و سکینه در خانه حسین جایگاهی گرامی قائل است.
تاریخهای کلاسیک، رباب را در رخدادهای کربلا در سال ۶۱ قمری، برابر با سال ۶۸۰ میلادی، همراه امام حسین میدانند. پسر شیرخوارش عبدالله کشته شد و پس از شهادت امام حسین و یارانش، زنان و کودکان بازمانده نخست به کوفه و سپس دمشق برده شدند. ابن اثیر و ابن عساکر رباب را در میان اهل بیتی نام میبرند که به شام برده شدند و سپس به مدینه بازگشتند.
گزارشهای سوگ او پس از کربلا بر نپذیرفتن ازدواج دوباره و زندهماندن کوتاه پس از حسین اتفاق دارند. برخی متون میافزایند که زیر سقف نرفت یا ۱ سال کنار قبر ماند؛ این جزئیات گزارشهای تاریخی و ادبی متأخرند، نه واقعیتهای آغازین کاملا ثابت. بنابراین مقاله نپذیرفتن ازدواج و سوگ طولانی را حفظ میکند، اما جزئیات نمایشیتر را با احتیاط روشن بیان میکند.
وفات او معمولا حدود ۱ سال پس از کربلا، اغلب در سال ۶۲ قمری، برابر با سالهای ۶۸۱–۶۸۲ میلادی، و بیشتر در مدینه قرار داده میشود. روز دقیق، علت پزشکی و همه شرایط را نمیتوان با قطعیت تعیین کرد. اینکه تنها اندوه علت ثابت پزشکی مرگ بوده، زبان حافظه تاریخی را به ادعای پزشکی تبدیل میکند؛ ازاینرو قطعی نوشته نشده است.
هیچ منبع آغازین معتبری قبر دقیق او را ثابت نمیکند. بنابراین مدفن ناشناخته ثبت شده است. اهمیت تاریخی او از جایگاه ثابتش در خانواده حسین، مادری سکینه و عبدالله، و تجربهاش در میان زنان بازمانده کربلا پدید میآید.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت رباب از جایگاه ثابت او در خانه امام حسین آغاز میشود. او از طریق سکینه و عبدالله در نقطه پیوند تاریخ خانواده، فاجعه کربلا و انتقال حافظه زنان و کودکانی قرار میگیرد که از نبرد زنده ماندند.
پروفایل او تفاوت میان نسب استوار و جزئیات یادمانی متأخر را نیز نشان میدهد. ازدواج، مادری، حضور در کربلا، اسارت، بازگشت به مدینه و نپذیرفتن ازدواج دوباره، پشتوانه کلاسیک قابل توجه دارند. مدت و شکل دقیق سوگواری، علت پزشکی وفات و محل قبر نامطمئناند و ازاینرو با قید بیان شدهاند.
نسب پدری او نیز ارزش تاریخی و نسبشناختی مهمی دارد؛ منابع کلاسیک متعدد، رباب را دختر امرؤالقیس بن عدی کلبی معرفی میکنند. این نسبت پیوندی مستند میان خاندان اهلبیت و بنیکلب را حفظ میکند و در جداسازی او از زنان همنام سودمند است.
پروفایل او تفاوت میان نسب استوار و جزئیات یادمانی متأخر را نیز نشان میدهد. ازدواج، مادری، حضور در کربلا، اسارت، بازگشت به مدینه و نپذیرفتن ازدواج دوباره، پشتوانه کلاسیک قابل توجه دارند. مدت و شکل دقیق سوگواری، علت پزشکی وفات و محل قبر نامطمئناند و ازاینرو با قید بیان شدهاند.
نسب پدری او نیز ارزش تاریخی و نسبشناختی مهمی دارد؛ منابع کلاسیک متعدد، رباب را دختر امرؤالقیس بن عدی کلبی معرفی میکنند. این نسبت پیوندی مستند میان خاندان اهلبیت و بنیکلب را حفظ میکند و در جداسازی او از زنان همنام سودمند است.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
امرؤالقیس بن عدی کلبی
تأییدشده
مادر
هند الهنود بنت ربیع بن مسعود
تأییدشده
🤝 همسران و پیوندهای ازدواج
امام حسین بن علی
تأییدشده
🌱 فرزندان
منابع
Kitab al-Irshad: The Life of Imam Husayn | Shaykh al-Mufid; English translation by I. K. A. Howard | Children of al-Husayn section; current web edition, pagination varies | https://al-islam.org/imam-husayn-saviour-islam/life-imam-husayn | Rubab's father, marriage connection, and motherhood of Sukayna and Abd AllahTarikh Dimashq | Ibn Asakir | Entry 9336; pagination varies by edition | https://ftp.shamela.ws/book/71/31296 | Full paternal lineage, marriage tradition, presence among the household taken to Damascus
Al-Kamil fi al-Tarikh | Izz al-Din Ibn al-Athir | Events of 61 AH, online pp. 599-601; pagination varies by edition | https://www.islamweb.net/ar/library/content/126/600/ | Presence at Karbala, captivity to Syria, return to Medina, refusal of remarriage, survival about one year
Al-Muntazam fi Tarikh al-Muluk wa al-Umam | Ibn al-Jawzi | Biography of Sukayna, entry 623; pagination varies by edition | https://www.islamweb.net/amp/ar/library/content/421/1149/ | Father's identity, marriage tradition, and children Sukayna and Abd Allah
The Event of Taff: The Earliest Historical Account of the Tragedy of Karbala | Abu Mikhnaf material preserved through al-Tabari; revised by Muhammad Hadi Yusufi Gharawi | Karbala chapters and source notes; pagination varies by edition | https://al-islam.org/printpdf/book/export/html/31378 | Rubab as Husayn's wife and Sukayna's mother, her retainer Uqba, and the captive-household context
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.