منابع کلاسیک اهل سنت گزارش کردهاند که براء بن مالک رضیاللهعنه از کسانی بود که اگر بر خدا سوگند میخوردند، سوگندشان برآورده میشد. در نبردی بزرگ با ایرانیان، مسلمانان از او خواستند برای پیروزی به پروردگارش قسمگونه دعا کند. او پیروزی بر دشمن را خواست و گزارش میگوید دشمن شکست خورد. در رویارویی دشوار دیگری بار دیگر برای پیروزی دعا کرد و افزود که خدا او را به پیامبرش ﷺ ملحق کند؛ سپس پیروزی حاصل شد و براء شهید گردید. ترمذی روایت فضیلت عمومی را حسن غریب و حاکم مسیر نبرد را صحیحالاسناد دانسته است.
در یکی از نبردهای بزرگ با ایرانیان، بنا بر گزارش، مسلمانان آسیب فراوان دیدند و فشار جنگ بر آنان بسیار سنگین شد. در آن هنگام به براء رضیاللهعنه روی آوردند و از او خواستند به پروردگارش سوگندگونه دعا کند تا پیروزی نصیب مسلمانان شود. براء با عبارتی نزدیک به سوگند دعا کرد و از خدا خواست آنان را بر دشمن غالب سازد. سپس روایت تصریح میکند که پس از این دعا دشمن شکست خورد و مسلمانان به پیروزی مورد درخواست دست یافتند.
در رویارویی دشوار دیگری دعایی شبیه آن نقل شده، اما این بار خواستهای شخصی نیز به آن افزوده شد. براء برای پیروزی مسلمانان دعا کرد و در کنار آن از خدا خواست که او را به پیامبرش ﷺ ملحق کند. روایت سپس دو نتیجه را در کنار هم گزارش میکند: مسلمانان پیروز شدند و خود براء رضیاللهعنه به شهادت رسید. در ساختار این گزارش، پیروزی نظامی و شهادت او هر دو به عنوان تحقق مضمون همان دعای دوم معرفی میشوند.
حاکم تسلسل این نبرد را از طریق زهری از انس رضیاللهعنه نقل کرده و آن را صحیحالاسناد دانسته است. ابن حجر نیز مطالب مربوط به نبرد را در شرح حال براء حفظ کرده و لالکائی این واقعه را در کرامات براء بن مالک رضیاللهعنه آورده است. حضور این مضمون در منابع حدیثی، رجالی و کرامات نشان میدهد که داستان تنها یک حکایت عبادی بسیار متأخر نیست، بلکه پشتوانهای روشن در مجموعه آثار کلاسیک دارد.
پس نتیجه مستقیم مبتنی بر شواهد این است که منابع، فضیلتی نبوی شناختهشده درباره براء، دعای او برای پیروزی در میدان و شکست دشمن پس از آن، و سپس دعای دیگری برای پیروزی همراه با درخواست پیوستن به پیامبر ﷺ و تحقق هر دو نتیجه را حفظ کردهاند. درباره سال دقیق شهادت نباید در جایی که اقوال تاریخی اختلاف دارند یک تاریخ را تحمیل کرد، اما خود سلسله دعا و تحقق آن از پشتیبانی کلاسیک قوی برخوردار است و درج با اعتماد بالا را توجیه میکند.
نتیجه
منابع کلاسیک اهل سنت بهطور قوی گزارش کردهاند که براء بن مالک رضیاللهعنه برای پیروزی مسلمانان دعا کرد و پیروزی حاصل شد، و در رویارویی دیگری هم برای پیروزی و هم برای شهادت دعا کرد و هر دو نتیجه گزارش شد. مجموعه شواهد، درج این رویداد را با اعتماد بالا به عنوان کرامت یک صحابی با محوریت اجابت دعا توجیه میکند.