منابع کهن اهل سنت گزارش میکنند که صله بن اشیم رحمه الله در جریان لشکرکشی به سوی کابل، هنگامی که سپاه نزدیک سرزمین دشمن حرکت میکرد، استری را که بار او را حمل میکرد از دست داد. او خواست دو رکعت سبک نماز بخواند و سپس از خدا خواست استر و بارش را به او بازگرداند. در روایت آمده است که استر بازگشت و همراه با بار پیش روی او ایستاد.
منابع کهن اهل سنت گزارشی درباره صله بن اشیم رحمه الله در جریان لشکرکشی به سوی کابل حفظ کردهاند. هنگامی که سپاه نزدیک سرزمین دشمن در حرکت بود، استری که بار صله را حمل میکرد راه را گم کرد و از گروه جدا شد. نیروها به حرکت ادامه داده بودند و از دست رفتن حیوان و وسایلی که بر آن قرار داشت، در آن شرایط سفر مشکل آشکاری ایجاد کرد.
صله رحمه الله از همراهان خواست اندکی به او فرصت دهند تا دو رکعت سبک نماز بخواند. آنان یادآور شدند که سپاه پیش رفته است، اما گزارش میگوید او برای همین نماز کوتاه توقف کرد. پس از پایان نماز، رو به خدا آورد و بازگشت استر و بارش را درخواست کرد. در نقل ابن مبارک، مضمون دعا روشن است: از خدا خواست استر و آنچه بر آن حمل میشد به او بازگردانده شود.
سپس روایت بیدرنگ نتیجه را نقل میکند. استر بازگشت و با بارش پیش روی صله رحمه الله ایستاد. متن از گروهی برای جستوجو، راهنمایی که حیوان را یافته باشد یا مسافری که آن را بازگردانده باشد سخن نمیگوید. ترتیب خود حکایت روشن است: استر گم شد، صله دو رکعت نماز خواند، دعا کرد و سپس حیوان همراه با بار بازگشت.
ابن مبارک این خبر را در کتاب الزهد حفظ کرده است و ابن ابیالدنیا و لالکائی نیز بعدتر اصل همین حکایت را نقل کردهاند. تصویر مرکزی در همه این نقلها همان است: استر گمشده، نماز و دعای صله، و سپس بازگشت حیوان با بار. در روایت طولانیتر از همان سفر، ماجراهای دیگری درباره شیر و صحنههای جنگ نیز آمده است، اما آن رخدادها از این قصه جدا هستند.
داستان در همین صحنه کوتاه پایان مییابد. صله بن اشیم رحمه الله در سفری نزدیک سرزمین دشمن، استر و وسایل خود را از دست داد؛ به جای رها کردن نماز، دو رکعت خواند و از خدا خواست آنچه گم شده بود بازگردد. بر پایه روایت، استر پس از آن با بار خود بازگشت و در برابر او ایستاد، و این واقعه در آثار زهدی کهن محفوظ ماند.
صله رحمه الله از همراهان خواست اندکی به او فرصت دهند تا دو رکعت سبک نماز بخواند. آنان یادآور شدند که سپاه پیش رفته است، اما گزارش میگوید او برای همین نماز کوتاه توقف کرد. پس از پایان نماز، رو به خدا آورد و بازگشت استر و بارش را درخواست کرد. در نقل ابن مبارک، مضمون دعا روشن است: از خدا خواست استر و آنچه بر آن حمل میشد به او بازگردانده شود.
سپس روایت بیدرنگ نتیجه را نقل میکند. استر بازگشت و با بارش پیش روی صله رحمه الله ایستاد. متن از گروهی برای جستوجو، راهنمایی که حیوان را یافته باشد یا مسافری که آن را بازگردانده باشد سخن نمیگوید. ترتیب خود حکایت روشن است: استر گم شد، صله دو رکعت نماز خواند، دعا کرد و سپس حیوان همراه با بار بازگشت.
ابن مبارک این خبر را در کتاب الزهد حفظ کرده است و ابن ابیالدنیا و لالکائی نیز بعدتر اصل همین حکایت را نقل کردهاند. تصویر مرکزی در همه این نقلها همان است: استر گمشده، نماز و دعای صله، و سپس بازگشت حیوان با بار. در روایت طولانیتر از همان سفر، ماجراهای دیگری درباره شیر و صحنههای جنگ نیز آمده است، اما آن رخدادها از این قصه جدا هستند.
داستان در همین صحنه کوتاه پایان مییابد. صله بن اشیم رحمه الله در سفری نزدیک سرزمین دشمن، استر و وسایل خود را از دست داد؛ به جای رها کردن نماز، دو رکعت خواند و از خدا خواست آنچه گم شده بود بازگردد. بر پایه روایت، استر پس از آن با بار خود بازگشت و در برابر او ایستاد، و این واقعه در آثار زهدی کهن محفوظ ماند.
نتیجه
حکایت با بازگشت استر صله بن اشیم رحمه الله همراه با بار پایان مییابد، پس از آنکه او دو رکعت نماز خواند و از خدا بازگشت آن را خواست.
منابع
Ibn al-Mubarak, al-Zuhd wa'l-Raqa'iq, Bab ma ja'a fi dhikr Amir ibn Abd Qays wa Sila ibn Ashyam
Ibn al-Mubarak, al-Zuhd: دعوني أصلي ركعتين ... إنهما خفيفتان
Ibn al-Mubarak, al-Zuhd: اللهم إني أقسم عليك أن ترد إلي بغلتي وثقلها
al-Lalaka'i, Sharh Usul I'tiqad Ahl al-Sunna, report 188: اللهم إني أقسم عليك أن ترد علي بغلتي وثقلها
Ibn al-Mubarak, al-Zuhd: فجاء حتى قامت بين يديه
Ibn al-Mubarak -> Mustalim ibn Sa'id al-Wasiti -> Hammad ibn Ja'far ibn Zayd al-Abdi -> his father
Ibn Abi al-Dunya, Mujabu al-Da'wa, report 41 in HadithPortal numbering
al-Lalaka'i, report 188
al-Mizzi, Tahdhib al-Kamal, entry Mustalim ibn Sa'id al-Thaqafi al-Wasiti
al-Mizzi, Tahdhib al-Kamal, entry Hammad ibn Ja'far ibn Zayd al-Abdi al-Basri
Ibn Hajar, Taqrib al-Tahdhib, entry Hammad ibn Ja'far ibn Zayd al-Abdi: لين الحديث
Ibn al-Mubarak, al-Zuhd, long Sila report containing lion episode, mule episode, then battle material