بارداری مریم و تولد عیسی علیه‌السلام بدون پدر انسانی: نشانه و رحمتی از سوی خدا

قرآن این رویداد بزرگ را با خلوت مریم علیهاالسلام آغاز می‌کند. او از خانواده خود به سوی مکانی در شرق کناره گرفت و میان خود و آنان پرده‌ای قرار داد. در همان خلوت، خدا فرستاده خود را نزد او فرستاد که به صورت انسانی کامل ظاهر شد. نخستین واکنش مریم نشانه پاکدامنی و ترس او از خدا بود؛ به خدای رحمان پناه برد و از آن مرد خواست اگر پرهیزگار است از او دور بماند.

فرستاده به او اطمینان داد که از سوی پروردگارش آمده تا پسری پاک به او بشارت دهد. در سوره آل عمران این مژده گسترده‌تر بیان می‌شود: نام او مسیح، عیسی پسر مریم خواهد بود، در دنیا و آخرت آبرومند و از مقربان.

مریم با شگفتی طبیعی پرسید چگونه ممکن است پسری داشته باشد در حالی که هیچ مردی او را لمس نکرده است. سوره مریم همچنین سخن او را حفظ می‌کند که هرگز بدکار نبوده است. پاسخ به دنبال علت عادی انسانی نمی‌رود؛ خدا هرچه بخواهد می‌آفریند و چون امری را مقرر کند، به آن می‌گوید باش و آن می‌شود. فرستاده گفت این کار برای پروردگارت آسان است و کودک برای مردم نشانه و رحمتی از سوی خدا خواهد بود؛ این امر از پیش مقرر شده است.

سپس قرآن از بشارت به واقعیت می‌رسد: مریم باردار شد و به مکانی دور کناره گرفت. هنگامی که زمان زایمان رسید، درد او را به کنار تنه درخت خرما کشاند. سنگینی آن لحظه چنان بود که اندوه عمیق خود را آشکار کرد و آرزو نمود پیش از این فراموش شده بود.

در همین نقطه صحنه از رنج به مراقبت الهی تبدیل می‌شود. صدایی از پایین او را ندا داد که اندوهگین نباشد؛ پروردگارش در زیر پای او جوی آبی قرار داده است. به او گفته شد تنه نخل را به سوی خود تکان دهد تا خرمای تازه و رسیده فرو ریزد، سپس بخورد و بیاشامد و آرام گیرد. همچنین اگر کسی را دید، با اشاره اعلام کند که برای خدای رحمان از سخن گفتن خودداری کرده است.

قرآن برای اثبات این واقعه به نظریه زیستی یا توضیح پنهان مادی نیاز ندارد. بیان خودش روشن است: مردی مریم را لمس نکرده بود، خدا آفرینش کودک را مقرر کرد، او باردار شد و عیسی را به دنیا آورد، و این آفرینش ویژه نشانه‌ای برای مردم و رحمتی از سوی خدا بود.

بنابراین این حادثه یکی از روشن‌ترین نشانه‌های نبوی قرآن است. قدرت مستقل به مریم یا عیسی نسبت داده نمی‌شود؛ همه چیز به آفرینش و فرمان خدا بازمی‌گردد. داستان پاکدامنی، تنهایی، شگفتی و درد زایمان را با تسلی، آب و روزی الهی پیوند می‌دهد و آن را به نشانه‌ای ماندگار از قدرت نامحدود پروردگار تبدیل می‌کند.