منابع کلاسیک روایتی مشهور را حفظ کرده‌اند که بر پایه آن علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه درون کعبه در مکه به دنیا آمد. حاکم نیشابوری می‌نویسد گزارش‌های ولادت علی از فاطمه بنت اسد در کعبه بسیار گسترده نقل شده بود و شیخ مفید نیز در الارشاد ولادت را در بیت‌الحرام ثبت می‌کند. در روایت تفصیلی‌تری که شیخ صدوق حفظ کرده، دیوار پشتی کعبه گشوده می‌شود، فاطمه بنت اسد وارد می‌شود، سپس دیوار بسته می‌شود و حاضران نمی‌توانند در را باز کنند. همان روایت در ادامه خروج او را در حالی که علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را در آغوش دارد بیان می‌کند.
منابع اسلامی کلاسیک روایتی مشهور درباره ولادت علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه درون کعبه در مکه حفظ کرده‌اند. حاکم نیشابوری می‌گوید گزارش‌های ولادت علی از فاطمه بنت اسد در کعبه بسیار گسترده نقل شده بود. شیخ مفید نیز در الارشاد می‌نویسد علی رضی‌الله‌عنه در بیت‌الحرام به دنیا آمد و در روایت خود روز جمعه، سیزدهم رجب، سی سال پس از عام‌الفیل را ذکر می‌کند.
روشن‌ترین صحنه این داستان در روایت تفصیلی‌تری دیده می‌شود که شیخ صدوق آن را از یزید بن قعنب حفظ کرده است. بر پایه این گزارش، بخش پشتی کعبه گشوده شد و فاطمه بنت اسد از همان محل وارد خانه شد. پس از ورود، او از دید کسانی که بیرون بودند ناپدید شد. بدین ترتیب، صحنه اصلی حکایت با ورود غیرعادی او از دیوار گشوده آغاز می‌شود.
روایت ادامه می‌دهد که پس از ورود فاطمه بنت اسد، دیوار دوباره بسته شد. حاضران کوشیدند در را باز کنند، اما نتوانستند قفل آن را بگشایند. آنان این رخداد را امری الهی دانستند و بیرون ماندند، در حالی که فاطمه بنت اسد درون بیت‌الحرام بود. داستان همچنان بر همان سه تصویر متمرکز است: دیوار گشوده، ورود فاطمه و سپس بسته‌شدن راه ورودی.
در ادامه، روایت صدوق می‌گوید فاطمه بنت اسد «پس از چهارم» بیرون آمد و علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را در آغوش داشت. این تعبیر همان‌گونه که در گزارش آمده حفظ شده و به عدد دقیق‌تری از روزها تبدیل نشده است. تصویر اصلی روشن می‌ماند: دیوار باز شد، فاطمه وارد شد، دیوار بسته شد و سپس او با نوزاد، علی رضی‌الله‌عنه، بیرون آمد.
منابع کلاسیک دیگری نیز اصل گزارش ولادت علی رضی‌الله‌عنه درون کعبه را حفظ کرده‌اند، هرچند همه آنها جزئیات گشوده‌شدن دیوار را تکرار نمی‌کنند. گزارشی کهن از تاریخ مکه به فاکهی نسبت داده شده و حاکم نیشابوری و شیخ مفید نیز محل ولادت را در کعبه یا بیت‌الحرام ثبت کرده‌اند. اما سلسله تفصیلی گشوده‌شدن و بسته‌شدن دیوار در اینجا به عنوان روایت خاص شیخ صدوق بیان می‌شود.
با این ترتیب، حکایت ساده و پیوسته باقی می‌ماند: ولادت منسوب به درون بیت‌الحرام، گشوده‌شدن دیوار پشتی، ورود فاطمه بنت اسد، بسته‌شدن دیوار و بازنشدن در، و سپس خروج او در حالی که علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را در آغوش دارد. اینها صحنه‌های اصلی روایت هستند.
روشن‌ترین صحنه این داستان در روایت تفصیلی‌تری دیده می‌شود که شیخ صدوق آن را از یزید بن قعنب حفظ کرده است. بر پایه این گزارش، بخش پشتی کعبه گشوده شد و فاطمه بنت اسد از همان محل وارد خانه شد. پس از ورود، او از دید کسانی که بیرون بودند ناپدید شد. بدین ترتیب، صحنه اصلی حکایت با ورود غیرعادی او از دیوار گشوده آغاز می‌شود.
روایت ادامه می‌دهد که پس از ورود فاطمه بنت اسد، دیوار دوباره بسته شد. حاضران کوشیدند در را باز کنند، اما نتوانستند قفل آن را بگشایند. آنان این رخداد را امری الهی دانستند و بیرون ماندند، در حالی که فاطمه بنت اسد درون بیت‌الحرام بود. داستان همچنان بر همان سه تصویر متمرکز است: دیوار گشوده، ورود فاطمه و سپس بسته‌شدن راه ورودی.
در ادامه، روایت صدوق می‌گوید فاطمه بنت اسد «پس از چهارم» بیرون آمد و علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را در آغوش داشت. این تعبیر همان‌گونه که در گزارش آمده حفظ شده و به عدد دقیق‌تری از روزها تبدیل نشده است. تصویر اصلی روشن می‌ماند: دیوار باز شد، فاطمه وارد شد، دیوار بسته شد و سپس او با نوزاد، علی رضی‌الله‌عنه، بیرون آمد.
منابع کلاسیک دیگری نیز اصل گزارش ولادت علی رضی‌الله‌عنه درون کعبه را حفظ کرده‌اند، هرچند همه آنها جزئیات گشوده‌شدن دیوار را تکرار نمی‌کنند. گزارشی کهن از تاریخ مکه به فاکهی نسبت داده شده و حاکم نیشابوری و شیخ مفید نیز محل ولادت را در کعبه یا بیت‌الحرام ثبت کرده‌اند. اما سلسله تفصیلی گشوده‌شدن و بسته‌شدن دیوار در اینجا به عنوان روایت خاص شیخ صدوق بیان می‌شود.
با این ترتیب، حکایت ساده و پیوسته باقی می‌ماند: ولادت منسوب به درون بیت‌الحرام، گشوده‌شدن دیوار پشتی، ورود فاطمه بنت اسد، بسته‌شدن دیوار و بازنشدن در، و سپس خروج او در حالی که علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را در آغوش دارد. اینها صحنه‌های اصلی روایت هستند.
نتیجه
حکایت با خروج فاطمه بنت اسد از بیت‌الحرام در حالی که علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را در آغوش دارد پایان می‌یابد؛ پس از آنکه روایت گشوده‌شدن دیوار کعبه و سپس بسته‌شدن آن را بیان می‌کند.
منابع
Akhbar Makka attribution: al-Fakihi 3/226, no. 2018
Fatawa Darul Uloom Zakariyya, discussion of Ali's birthplace; cites Akhbar Makka 3/226 no.2018
al-Hakim, al-Mustadrak 'ala al-Sahihayn, report 6099 in Islamweb numbering
al-Mufid, al-Irshad, Bab al-khabar 'an Amir al-Mu'minin
al-Mufid, al-Irshad, same passage
al-Saduq, 'Ilal al-Shara'i, detailed report of Yazid ibn Qunab
al-Saduq, al-Amali, majlis 27, hadith 9
al-Saduq, 'Ilal al-Shara'i, Yazid ibn Qunab route
al-Saduq, al-Amali, majlis 27, hadith 9
al-Saduq, 'Ilal al-Shara'i, Yazid ibn Qunab route
al-Sayyid Bahr al-'Ulum, al-Fawa'id al-Rijaliyya, discussion of Muhammad ibn Sinan
Qabasat min 'Ilm al-Rijal, entry on Muhammad ibn Sinan
al-Nawawi, Tahdhib al-Asma' wa al-Lughat, Hakim ibn Hizam entry, 1/166
al-Hakim, al-Mustadrak 'ala al-Sahihayn, report 6099 in Islamweb numbering
Task 1 synthesis of directly checked classical and critical sources
Task 1 publication-boundary audit