عامر بن عبد قیس رحمه الله و مقرری‌ای که کم نشد

منابع کهن اهل سنت گزارشی درباره عامر بن عبد قیس رحمه الله حفظ کرده‌اند که با دریافت مقرری معمول او آغاز می‌شود. روایت می‌گوید عامر پول را گرفت، آن را در گوشه لباس خود گذاشت و به سوی خانه راه افتاد. در آغاز هیچ رخداد شگفتی توصیف نمی‌شود؛ تنها مردی است که مبلغ مقرر خود را دریافت کرده و آن را با خود به خانه می‌برد.

در مسیر، فقیران و نیازمندان با عامر رحمه الله روبه‌رو می‌شدند و از او کمک می‌خواستند. گزارش می‌گوید او از همان مقرری که تازه دریافت کرده بود به آنان می‌بخشید. داستان نمی‌گوید که او برای صدقه پول جداگانه‌ای کنار گذاشته بود یا مبلغی مشخص را از پیش برای بخشش تعیین کرده بود. تصویر روایت ساده است: هر نیازمندی که در راه می‌رسید، عامر از همان مالی که همراه داشت به او می‌داد.

وقتی عامر رحمه الله به خانه رسید، پول باقی‌مانده شمرده شد. در این نقطه، روایت نتیجه‌ای را بیان می‌کند که سبب شهرت این حکایت شد: مقدار باقی‌مانده، بنا بر گزارش، برابر با مبلغی بود که عامر در آغاز گرفته بود. منبع هیچ توضیح ظاهری یا سازوکار مادی برای این نتیجه ارائه نمی‌کند، بلکه فقط می‌گوید پس از بخشش‌های پیاپی، مقدار شمرده‌شده در خانه با مبلغ اولیه برابر بود.

ابن مبارک این خبر را در کتاب الزهد والرقائق حفظ کرده است و لالکائی نیز بعدها هسته همان واقعه را در مطالب مربوط به کرامات عامر بن عبد قیس رحمه الله آورده است. در آثار زندگی‌نامه‌ای بعدی نیز این گزارش باقی مانده است. در همه این نقل‌ها، ترتیب اصلی داستان همان است: دریافت مقرری، بخشیدن از آن به نیازمندان در راه، و سپس شمردن پول باقی‌مانده در خانه.

داستان با تصویری از سخاوت و برکتی غیرمنتظره پایان می‌یابد. عامر بن عبد قیس رحمه الله از مقرری خود بارها به نیازمندان می‌بخشد، اما وقتی به خانه می‌رسد، مبلغ شمرده‌شده بنا بر روایت برابر با همان مقداری است که در آغاز دریافت کرده بود. در سنت کلاسیک، این واقعه به عنوان برکتی همراه با صدقه و توکل بر خدا یاد شده است.