دعای باران در روز جمعه و ابری که از پشت کوه سلع پدیدار شد

داستان در مدینه و در دوره‌ای از خشکسالی سخت آغاز می‌شود. گزارش‌های صحیح نشان می‌دهند که مشکل تنها کمبود باران نبود؛ دام‌ها و دارایی‌ها آسیب می‌دیدند، خانواده‌ها در تنگنا بودند و برخی راه‌ها دشوار یا بسته شده بود. در یکی از روزهای جمعه، پیامبر محمد ﷺ بر منبر ایستاده و خطبه می‌خواند که مردی از دری که به سوی دار القضاء بود وارد مسجد شد و در برابر او ایستاد.

آن مرد برای منفعت شخصی چیزی نخواست. حال مردم را بیان کرد و از پیامبر ﷺ خواست از خدا برای آنان باران بخواهد. پیامبر دست‌های خود را بالا برد. در روایت مفصل بخاری و مسلم، سه بار دعا کرد: «خدایا، به ما باران برسان.»

انس بن مالک وضعیت آسمان را با دقت توصیف می‌کند. هیچ ابری دیده نمی‌شد، حتی قطعه کوچکی از ابر هم نبود، و میان آنان و کوه سلع هیچ خانه یا ساختمانی مانع دید نبود. در طریق صحیح دیگری آسمان از شدت صافی مانند شیشه توصیف شده است. پس دعا زیر آسمانی کاملاً صاف انجام شد.

سپس منظره تغییر کرد. از پشت کوه سلع ابری ظاهر شد که در حدیث به سپر تشبیه شده است. ابن حجر توضیح می‌دهد که این تشبیه به شکل گرد آن مربوط است، نه به اندازه دقیق؛ او همچنین طریقی را نقل می‌کند که نشان می‌دهد ابر در آغاز کوچک بود. ابر بالا آمد، در آسمان پخش شد، و در روایت صحیح دیگری از بخاری، وزیدن باد و گرد آمدن ابرها نیز ذکر شده است.

باران با سرعتی شگفت آغاز شد. یکی از روشن‌ترین جزئیات روایت از انس است: پیامبر ﷺ هنوز از منبر پایین نیامده بود که او آب باران را دید که بر محاسن پیامبر جاری شده است. مردم از مسجد بیرون آمدند و باران شدید بود؛ روایت دیگری در بخاری می‌گوید آنان در راه خانه‌هایشان در آب جاری قدم می‌زدند.

بارش تنها چند دقیقه ادامه نداشت. روایات صحیح می‌گویند در آن روز و روزهای بعد باران ادامه یافت تا جمعه آینده. دعای جمعه بعد برای دور شدن باران از مرکز شهر، واقعه‌ای جداگانه است و در این گزارش ادغام نشده است.

بدین ترتیب این معجزه به تنهایی داستانی کامل دارد: خشکسالی و نیاز مردم، درخواست در خطبه جمعه، دست‌های بلندشده پیامبر ﷺ، دعای تکرارشده، آسمان صاف، پیدایش ابر از پشت سلع، گسترش آن و بارانی که پیش از پایین آمدن از منبر آغاز شد. اصل آن در بخاری و مسلم صحیح محفوظ است.