هنگامی که پیامبر ﷺ دعا کرد باران پیرامون مدینه باشد نه بر خود شهر

ماجرا از جمعه‌ای آغاز شد که مدینه با خشکسالی و نیاز شدید به باران روبه‌رو بود. مردم از رسول خدا ﷺ خواستند برای باران دعا کند و بر پایه روایت‌های صحیح بارش آغاز شد و تمام هفته ادامه یافت. اما تا جمعه بعد شرایط کاملا دگرگون شد. بارانی که ابتدا رحمت و نیاز مردم بود، اکنون چنان فراوان شده بود که راه‌ها قطع شد، دام‌ها آسیب دیدند و در یکی از روایت‌های صحیح بخاری حتی از فرو ریختن خانه‌ها سخن گفته شده است.

در هنگام خطبه جمعه، مردی دوباره در برابر پیامبر ﷺ ایستاد و این بار برای کاهش شدت باران درخواست دعا کرد. پیامبر دست‌های خود را بالا برد، اما از خدا نخواست باران در همه جا متوقف شود. دعای او بسیار متعادل بود: «خدایا، پیرامون ما و نه بر ما.» در الفاظ کامل‌تر، برای بارش بر بلندی‌ها، کوه‌ها، تپه‌ها، دره‌ها و زمین‌های محل رویش درختان دعا کرد.

زیبایی اصلی روایت در همین نکته است. پیامبر ﷺ نعمت باران را رد نکرد، بلکه خواست سود آن باقی بماند و زیانش از شهر و مردم برداشته شود. دعا هم حفظ رحمت را در خود داشت و هم رفع سختی را.

انس بن مالک رضی‌الله‌عنه نتیجه را با تصویرهای روشن نقل می‌کند. در صحیح بخاری آمده است که پس از دعا باران بر فراز مدینه قطع شد و مردم در آفتاب بیرون رفتند. در روایت دیگر ابرها به راست و چپ شکافته شدند و باران بیرون از شهر ادامه یافت. یک طریق صحیح دیگر می‌گوید ابرها از مدینه چنان کنار رفتند که گویی جامه‌ای کنار زده می‌شود.

صحیح مسلم صحنه را گسترده‌تر می‌کند. انس می‌گوید پیامبر ﷺ به هر جهتی اشاره می‌کرد، ابرها از آن سمت باز می‌شدند تا مدینه در میان فضای صاف دیده شد. با این حال اطراف از باران محروم نشد. وادی قنات یک ماه جریان داشت و کسانی که از جهت‌های مختلف می‌آمدند، از بارش فراوان و خوب در نواحی بیرون شهر خبر می‌دادند.

بنابراین داستان یک چرخه کامل از رحمت و تعادل است: نخست مردم از خشکسالی شکایت کردند و باران خواستند، سپس از شدت باران آسیب دیدند و درخواست آسایش کردند. پیامبر ﷺ دعا کرد باران در جایی بماند که برای زمین سودمند است و ضرر آن از مدینه دور شود. روایت‌های صحیح می‌گویند همین تغییر پس از دعا رخ داد.