تاریخ دقیق تولد محفوظ نیست؛ در سده نخست هجری در خاندان اموی و عثمانی مدینه زاده شد.
عبدالله بن عمرو بن عثمان بن عفان
یادداشت پژوهشی نسب — مشاهده بیشتر
نسب اموی/عثمانیِ قریشی: عبدالله المطرف، فرزند عمرو بن عثمان بن عفان؛ با نوادگان امویِ دیگری که نام‌های مشابه دارند، هویتی جداگانه دارد.
PER-000201
شخصیت تاریخی
تأییدشده
محل دفن نامعلوم
پشتیبانی‌شده در منابع گوناگون
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینه‌های دیگر
عبدالله بن عمرو بن عثمان بن عفان، مشهور به مطرف، از چهره‌های محترم خاندان اموی و عثمانی در مدینه، راوی حدیث و دومین همسر فاطمه بنت امام حسین علیه السلام بود. منابع نسب‌شناختی تبار کامل او را از طریق پدرش عمرو و جدش خلیفه عثمان بن عفان حفظ کرده‌اند. فرزندانش از فاطمه شامل محمد دیباج، قاسم و رقیه بودند. منابع رجالی او را موثق، شریف و بخشنده می‌خوانند و وفاتش را غالبا در مصر در سال ۹۶ هجری، برابر با ۷۱۴–۷۱۵ میلادی، ثبت می‌کنند؛ محل دقیق قبر معلوم نیست.
بر پایه تاریخ‌گذاری مشهور رجالی، در سال ۹۶ هجری، برابر با ۷۱۴–۷۱۵ میلادی، در مصر درگذشت؛ سبب مرگ معلوم نیست.
در مصر درگذشت، اما محل دقیق دفن معلوم نیست و هیچ قبر مشخصی با شاهد معتبر کهن ثابت نشده است.
زندگی‌نامه و معرفی تاریخی
عبدالله رضی الله عنه فرزند عمرو بن عثمان بن عفان و نوه خلیفه سوم، عثمان بن عفان، بود. او به شاخه اموی و عثمانی قریش تعلق داشت و در خانواده‌ای برجسته در مدینه پرورش یافت. تاریخ دقیق تولدش محفوظ نیست، اما استادان و فعالیت او در سده نخست هجری، وی را در نسل آغازین تابعین مدینه قرار می‌دهد.
منابع درباره نام مادر او اختلاف دارند. آثار رجالی غالبا او را فرزند حفصه بنت عبدالله بن عمر می‌دانند، درحالی‌که کتاب کهن المحبر، زینب بنت عبدالله بن عمر را نیز به‌عنوان قول دیگر حفظ کرده است. به سبب این اختلاف متنی، خانه خالی مادر در ثبت روابط این کار تکمیل نشد.
او با لقب مطرف شناخته می‌شد و منابع نسبی و رجالی این لقب را به زیبایی چهره‌اش پیوند می‌دهند. آثار زندگی‌نامه‌ای او را شریف، بخشنده و ستوده‌شده معرفی می‌کنند. این لقب همچنین او را از دیگر افراد هم‌نام اموی، از جمله مردانی در تبار عبدالله بن عثمان و عبدالله بن عنبسه، جدا می‌سازد.
منابع حدیثی گزارش می‌کنند که او از پدرش عمرو، عبدالله بن عمر، عبدالله بن عباس، حسین بن علی، رافع بن خدیج و دیگران روایت کرد. پسرش محمد دیباج، محمد بن شهاب زهری، ابوبکر بن حزم، محمد بن عبدالرحمن بن ابی‌لبیبه و هشام بن سعد از او نقل کردند. نسائی او را موثق دانست و ابن حبان نامش را در الثقات آورد.
پس از وفات حسن مثنی، عبدالله با فاطمه بنت امام حسین علیه السلام ازدواج کرد. نسب قریش و مقاتل الطالبیین ترتیب این ازدواج، نسب کامل شوهر و فرزندانشان را تأیید می‌کنند. از این پیوند محمد مشهور به دیباج، قاسم و رقیه زاده شدند و ارتباطی خانوادگی میان خاندان عثمانی و علوی شکل گرفت.
گاه‌شماری مشهور رجالی وفات عبدالله مطرف را در مصر در سال ۹۶ هجری، برابر با ۷۱۴–۷۱۵ میلادی، ثبت می‌کند. سبب مرگ و محل دقیق دفن محفوظ نیست؛ ازاین‌رو هیچ قبر یا زیارتگاه محلی متأخر به‌عنوان مدفن تاریخی او معرفی نشده است. شناخت استوار او بر نسب، روایت حدیث، بخشندگی، ازدواج با فاطمه بنت حسین و فرزندان شناخته‌شده استوار است.
منابع درباره نام مادر او اختلاف دارند. آثار رجالی غالبا او را فرزند حفصه بنت عبدالله بن عمر می‌دانند، درحالی‌که کتاب کهن المحبر، زینب بنت عبدالله بن عمر را نیز به‌عنوان قول دیگر حفظ کرده است. به سبب این اختلاف متنی، خانه خالی مادر در ثبت روابط این کار تکمیل نشد.
او با لقب مطرف شناخته می‌شد و منابع نسبی و رجالی این لقب را به زیبایی چهره‌اش پیوند می‌دهند. آثار زندگی‌نامه‌ای او را شریف، بخشنده و ستوده‌شده معرفی می‌کنند. این لقب همچنین او را از دیگر افراد هم‌نام اموی، از جمله مردانی در تبار عبدالله بن عثمان و عبدالله بن عنبسه، جدا می‌سازد.
منابع حدیثی گزارش می‌کنند که او از پدرش عمرو، عبدالله بن عمر، عبدالله بن عباس، حسین بن علی، رافع بن خدیج و دیگران روایت کرد. پسرش محمد دیباج، محمد بن شهاب زهری، ابوبکر بن حزم، محمد بن عبدالرحمن بن ابی‌لبیبه و هشام بن سعد از او نقل کردند. نسائی او را موثق دانست و ابن حبان نامش را در الثقات آورد.
پس از وفات حسن مثنی، عبدالله با فاطمه بنت امام حسین علیه السلام ازدواج کرد. نسب قریش و مقاتل الطالبیین ترتیب این ازدواج، نسب کامل شوهر و فرزندانشان را تأیید می‌کنند. از این پیوند محمد مشهور به دیباج، قاسم و رقیه زاده شدند و ارتباطی خانوادگی میان خاندان عثمانی و علوی شکل گرفت.
گاه‌شماری مشهور رجالی وفات عبدالله مطرف را در مصر در سال ۹۶ هجری، برابر با ۷۱۴–۷۱۵ میلادی، ثبت می‌کند. سبب مرگ و محل دقیق دفن محفوظ نیست؛ ازاین‌رو هیچ قبر یا زیارتگاه محلی متأخر به‌عنوان مدفن تاریخی او معرفی نشده است. شناخت استوار او بر نسب، روایت حدیث، بخشندگی، ازدواج با فاطمه بنت حسین و فرزندان شناخته‌شده استوار است.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی عبدالله مطرف در آن است که راوی‌ای شناخته‌شده در مدینه سده نخست هجری و از چهره‌های خاندان عثمانی بود. استادان، شاگردان و ارزیابی‌های وثاقت او، وی را در تاریخ حدیث به شخصیتی مستقل تبدیل می‌کنند، نه صرفا نامی در نسب‌نامه‌ها.
ازدواج او با فاطمه بنت امام حسین پیوند خانوادگی مهمی میان خاندان عثمانی و علوی ایجاد کرد. پسرشان محمد دیباج با برادران حسنی مادری خود رابطه‌ای نزدیک داشت و این ازدواج در تاریخ خانوادگی و سیاسی دوره عباسی نیز اهمیت یافت.
زندگی‌نامه او نمونه‌ای عملی برای جداسازی نام‌های تکراری اموی است. ترکیب نسب کامل، لقب مطرف، همسر، فرزندان، شبکه حدیثی و وفات در مصر در سال ۹۶ هجری او را از دیگر مردان عبدالله‌نام جدا می‌کند، درحالی‌که اختلاف نام مادر و قبر نامعلوم با صداقت باز می‌ماند.
ازدواج او با فاطمه بنت امام حسین پیوند خانوادگی مهمی میان خاندان عثمانی و علوی ایجاد کرد. پسرشان محمد دیباج با برادران حسنی مادری خود رابطه‌ای نزدیک داشت و این ازدواج در تاریخ خانوادگی و سیاسی دوره عباسی نیز اهمیت یافت.
زندگی‌نامه او نمونه‌ای عملی برای جداسازی نام‌های تکراری اموی است. ترکیب نسب کامل، لقب مطرف، همسر، فرزندان، شبکه حدیثی و وفات در مصر در سال ۹۶ هجری او را از دیگر مردان عبدالله‌نام جدا می‌کند، درحالی‌که اختلاف نام مادر و قبر نامعلوم با صداقت باز می‌ماند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
عمرو بن عثمان بن عفان
تأییدشده
🤝 همسران و پیوندهای ازدواج
فاطمه بنت حسین
تأییدشده
منابع
Nasab Quraysh | Musab ibn Abd Allah al-Zubayri | displayed pp. 50, 57, 102 and related Uthmanid lineage pages | https://shamela.ws/book/2922/50https://shamela.ws/book/2922/57
https://shamela.ws/book/2922/102 | Epithet al-Mutarrif, marriage sequence with Fatima bint Husayn, Uthmanid lineage, and identified family connections
Maqatil al-Talibiyyin | Abu al-Faraj al-Isfahani | displayed pp. 162 and 177 | https://shamela.ws/book/12404/162
https://shamela.ws/book/12404/177 | Full chain Abd Allah ibn Amr ibn Uthman ibn Affan, marriage after Hasan al-Muthanna, and children Muhammad al-Dibaj, al-Qasim, and Ruqayya
Tahdhib al-Tahdhib | Ibn Hajar al-Asqalani | Vol. 2, p. 394, entry Abd Allah ibn Amr ibn Uthman | https://mail.shamela.ws/book/1293/1084 | Mother commonly named Hafsa bint Abd Allah ibn Umar, hadith teachers and students, al-Nasa'i's reliability judgment, generosity, epithet, and death in Egypt in 96 AH
Kitab al-Muhabbar | Muhammad ibn Habib | p. 404 | https://shamela.ws/book/12205/404 | Preserves the maternal-name variant Hafsa or Zaynab bint Abd Allah ibn Umar
Al-Iqd al-Farid | Ibn Abd Rabbih | biographical narrative; pagination varies by edition | https://shamela.ws/book/23789/2274 | Later classical narrative of his interest in Fatima and presence after Hasan al-Muthanna's death; used only as corroborative literary context
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشده‌ای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشده‌ای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر می‌شود.