عمرو بن جموح رضیاللهعنه در غزوهٔ احد در سال ۳ هجری / ۶۲۵ میلادی به شهادت رسید. لنگی شدید برای او رخصت شرعی ایجاد میکرد، اما روایات از اشتیاق جدی او برای حضور و رفتنش به میدان سخن میگویند. پسرش خلاد نیز در احد شهید شد. منابع سیره و تاریخ مرگ عمرو را بهطور استوار در میان شهدای احد قرار میدهند و برای تاریخ وفات دیگری پس از آن، مبنای قابل اعتماد دیده نمیشود.
عمرو بن جموح رضیاللهعنه
Amr ibn al-Jamuh's lineage is given as Amr ibn al-Jamuh ibn Zayd ibn Haram ibn Ka'b ibn Ghanm ibn Ka'b ibn Salimah, continuing through the Khazraj. He belonged to the Ansar, the Khazraj, Banu Salimah and its Banu Ghanm branch, and classical biography remembers him among the influential elders of his people. His wife was Hind bint Amr ibn Haram, sister of Abd Allah ibn Amr ibn Haram. Ibn Sa'd explicitly states the marriage, while the maghazi tradition likewise presents Hind after Uhud as Amr's wife, Khallad's mother and Abd Allah's sister. Classical biographical material names four sons—Mu'adh, Mu'awwidh, Khallad and Abd al-Rahman—and one daughter, Hind. No certain permanent registry codes for these relatives were recovered from the available project material, so no relationship code has been invented. The Uhud material further clarifies the family network: Khallad was martyred with his father Amr, while Hind bint Amr ibn Haram appears in the narrative carrying the bodies of her husband Amr, her son Khallad and her brother Abd Allah ibn Amr ibn Haram.
PER-001693
صحابی
تأییدشده
نقطه مشترک گورستان
حوزه منبع اهل سنت
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
عمرو بن جموح رضیاللهعنه از بزرگان بانفوذ بنیسلمه در میان انصار و از صحابهٔ پیامبر بود. روایت مشهور سیره دربارهٔ اسلام آوردن او، از بیرون انداختن مکرر بت خانگی و سپس پذیرفتن توحید سخن میگوید؛ این گزارش باید در همان مرتبهٔ روایت سیره باقی بماند و به حدیث صحیح ارتقا داده نشود. همسر او هند بنت عمرو بن حرام بود و منابع کلاسیک نام چهار پسر و یک دختر او را حفظ کردهاند.
او با وجود لنگی آشکار در غزوهٔ احد شرکت کرد و در سال ۳ هجری به شهادت رسید. سنت تاریخی نیرومند نشان میدهد که او با برادرِ همسرش عبدالله بن عمرو بن حرام در یک قبر دفن شد. امروزه قبرستان شهدای احد یک مکان تاریخی محفوظ است، اما قبر انفرادی عمرو با اطمینان قابل شناسایی نیست؛ بنابراین نقطهٔ نقشه مربوط به قبرستان مشترک است، نه یک قبر مشخص.
روایتهای نخستین و کلاسیک بهقوت نشان میدهند که عمرو بن جموح و عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنهما پس از احد در یک قبر دفن شدند. ابن عبدالبر میگوید اهل سیره و آثار در شهادت آن دو در احد و دفنشان در یک قبر اختلافی ندارند. موطأ گزارشی بلاغی حفظ کرده است که چند دهه بعد، به سبب خطر سیلاب، قبر برای جابهجایی آنان گشوده شد و پیکرها در حالت حفظ غیرعادی دیده شدند؛ ابن عبدالبر میگوید معنای این خبر از چند طریق صحیح متصل است. این جزئیات در همان سطح منبعی و بدون افزودن قطعیت بازگو شده است. قبرستان کنونی شهدای احد، مکان تاریخی جمعیِ محفوظ برای دفن شهدای میدان است. پژوهش جدید قبرهای انفرادی بیشتر شهدا را با اطمینان مشخص نمیکند؛ بنابراین نقطهٔ نقشهٔ ذخیرهشده فقط قبرستان مشترک را نشان میدهد، نه قبر مشخص عمرو را.
زندگینامه و معرفی تاریخی
عمرو بن جموح رضیاللهعنه از بزرگان انصار و از خزرج، وابسته به بنیسلمه و شاخه بنیغنم بود. نسبنگاران کلاسیک تبار او را عمرو بن جموح بن زید بن حرام بن کعب بن غنم بن کعب بن سلمه و سپس تا خزرج آوردهاند. ذهبی او را از سران قومش معرفی کرده و معاذ، معوذ، خلاد، عبدالرحمن و هند را در شمار فرزندانش نام برده است. در منابع بررسیشده کنیهای برای او با قوت کافی ثابت نشد، ازاینرو کنیهای تأییدنشده به او نسبت داده نشده است.
پیش از گسترش اسلام در یثرب، عمرو پیر و بزرگِ بانفوذ خاندان خود بود. روایت سیره ابن اسحاق میگوید در خانهاش بتی چوبی داشت که در نقل ابن هشام «مناة» نامیده شده و آن را پاکیزه میکرد و بزرگ میداشت. جوانان مسلمان بنیسلمه، از جمله پسرش معاذ و معاذ بن جبل رضیاللهعنه، شبانه چند بار بت را برداشته و در گودال آلودگی انداختند. این داستان از سنت کهن سیره است، نه حدیثی در کتابی با سختگیرانهترین شرط صحت؛ بااینحال روایت اصلی گذار او از پرستش موروثی به اسلام به شمار میآید.
همان روایت، اسلام آوردن او را گسستی آگاهانه از قدرتی نشان میدهد که پیشتر برای بت قائل بود. هنگامی که آن شیء نتوانست از خود دفاع کند یا خواری پیدرپی را دفع نماید، عمرو ناتوانی معبود پیشین را دریافت و اسلام پذیرفت. اهمیت تاریخی داستان در تمسخر نیست، بلکه در این است که یک بزرگِ نامدار اجازه داد دلیل و پیام قرآن که در مدینه انتشار یافته بود بر رسم، جایگاه و عادت غلبه کند. مسلمان شدن او نیز جامعه مسلمان بنیسلمه را تقویت کرد، زیرا از رهبران محترم آنان بود.
خانواده او با چند تن از چهرههای فعال نسل نخست مدینه پیوند داشت. منابع زندگینامهای پسرانش معاذ، معوذ و خلاد را با نبردهای آغازین مرتبط میدانند و خلاد بعداً همراه پدرش در احد شهید شد. همسر عمرو، هند بنت عمرو بن حرام، خواهر عبدالله بن عمرو بن حرام، پدر جابر بن عبدالله رضیاللهعنهم، بود. همین پیوند زناشویی توضیح میدهد که چرا منابع عمرو و عبدالله را خویشاوند سببی میخوانند و در گزارش دفن مشترک چگونه باید هویت هر دو را دقیق شناخت.
عمرو دچار لنگی شدید بود. ناتوانی جسمی برای او معافیت شرعی از جنگ ایجاد میکرد و هنگامی که پیامبر محمد صلیاللهعلیهوآلهوسلم برای احد حرکت کرد، پسرانش کوشیدند او را از همراهی سپاه بازدارند. ابن اسحاق روایت میکند که عمرو خود نزد پیامبر رفت و گفت پسرانش میخواهند مانع او شوند. او امید داشت با همان پای ناتوان وارد بهشت شود. پیامبر عذر شرعی او را پذیرفت، اما به پسرانش فرمود مانعش نشوند، شاید خدا شهادت را روزی او کند.
در گزارشی از ابوقتاده در مسند احمد، عمرو رضیاللهعنه پرسید اگر در راه خدا بجنگد تا کشته شود، آیا در بهشت با همان پای آسیبدیده به صورت سالم راه خواهد رفت. پیامبر پاسخ مثبت داد و پس از شهادت او نیز راه رفتنش در بهشت با پای سالم در گزارش آمده است. هیثمی گفت راویان احمد از راویان کتابهای صحیحاند، جز یحیی بن نصر انصاری که ابنحبان او را ثقه دانسته است؛ ابنحجر و شعیب ارناؤوط نیز سند را حسن شمردهاند. در یکی از الفاظ، یکی از همراهان دفن «برادرزاده» نامیده شده، اما ابنعبدالبر آن را «پسرعمو» تصحیح کرده است؛ این اختلاف محدود در تعبیر خویشاوندی نباید بر شواهد مستقل دفن مشترک غلبه کند.
عمرو در سال ۳ هجری با وجود رخصت شرعی در نبرد احد حضور یافت. منابع این کار را ردّ آسانگیری شریعت نمیدانند، بلکه انتخابی داوطلبانه پس از تصریح به معافیت او معرفی میکنند. او در نبرد شهید شد و پسرش خلاد نیز از شهیدان بود. این رویداد استوارترین یادگار از پایان زندگی اوست: بزرگِ سالخورده قومی که به سبب ناتوانی اجازه کامل برای ماندن داشت، خطر را با فرزندان و جامعه خود قسمت کرد.
گزارشهای سیره افزودهاند که هند کوشید پیکر شوهرش عمرو، برادرش عبدالله و پسرش خلاد را به سوی مدینه حمل کند، سپس شهیدان برای دفن به محل میدان بازگردانده شدند. جزئیات این جابهجایی از مسیرهای تاریخی نقل شده و باید از قویترین شواهد حدیثی متمایز گردد. نتیجه کلی، با روش ثابتشده در احد هماهنگ است: شهیدان در محل شهادت دفن شدند و دشواری اوضاع سبب شد بیش از یک شهید در یک قبر قرار گیرد.
مالک در موطأ روایت میکند که عمرو بن جموح و عبدالله بن عمرو بن حرام، دو انصاری از بنیسلمه و از شهیدان احد، در یک قبر نزدیک مسیر سیلاب بودند. ابن عبدالبر میگوید معنای گزارش از راههای صحیح و پیوسته ثابت است و اهل سیره و اخبار اختلاف ندارند که آن دو در احد کشته، در یک قبر دفن و با یکدیگر خویشاوند سببی بودند. این گواه، دفن در ناحیه شهیدان احد و وجود قبر مشترک در روزگار کهن را پشتیبانی میکند، اما بهتنهایی هیچ قبر نمایان امروزی را مشخص نمیسازد.
همان گزارش موطأ میگوید که بعدها سیل به قبر آسیب رساند، دو پیکر برای انتقال بیرون آورده شدند و چنان یافت شدند که گویی مرگ بهتازگی رخ داده است؛ فاصله میان اُحد و این رویداد چهلوشش سال ذکر شده است. این خبر در موطأ به صورت بلاغ و بدون سند کامل متصل آمده است. ابنعبدالبر گفت معنای آن از چند طریق صحیح پیوستگی دارد، در حالی که شعیب ارناؤوط راویان را ثقه ولی گزارش را مرسل دانست. بنابراین فاصله چهلوششساله و وضعیت پیکرها باید بهعنوان خبری تاریخی و منقول بیان شود، نه مشاهدهای پزشکی یا قضایی در زمان معاصر.
گورستان کنونی شهدای اُحد میان کوه اُحد و تپه تیراندازان یک گورستان تاریخی شناختهشده است. مرکز پژوهشها و مطالعات مدینه توضیح میدهد که شهیدان در میدان نبرد دفن شدند و جز قبر مرتبط در تاریخ با حمزه و عبدالله بن جحش رضیاللهعنهما، قبرهای جداگانه دیگر شهیدان به صورت قابل اعتماد قابل تعیین نیستند؛ درباره برخی سنگهای داخل محوطه تنها گفته میشود که نشانه قبرند. گورستان و مرزهای آن نیز در دورههای مختلف تغییر کرده است. بنابراین هیچ سنگ موجود، محل عمومی یا روایت زائران را نمیتوان قبر دقیق عمرو دانست.
زندگی عمرو بن جموح رضیاللهعنه اسلام آوردن، رهبری خانوادگی، ناتوانی جسمی، خدمت داوطلبانه و حافظه جمعی اُحد را کنار هم قرار میدهد. نتیجه استوارتر آن است که او رهبر انصاری بود که پس از گسترش اسلام در بنیسلمه مسلمان شد، با وجود لنگی اجازه نبرد خواست، در سال ۳ هجری در اُحد شهید شد و همراه خویشاوند سببیاش عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنه در محل دفن شهیدان به خاک سپرده شد. قبر دقیق امروزی او با اطمینان قابل شناسایی نیست؛ نسبت تاریخی به گورستان جمعی است، نه به یک آرامگاه فردی باقیمانده و ثابتشده.
پیش از گسترش اسلام در یثرب، عمرو پیر و بزرگِ بانفوذ خاندان خود بود. روایت سیره ابن اسحاق میگوید در خانهاش بتی چوبی داشت که در نقل ابن هشام «مناة» نامیده شده و آن را پاکیزه میکرد و بزرگ میداشت. جوانان مسلمان بنیسلمه، از جمله پسرش معاذ و معاذ بن جبل رضیاللهعنه، شبانه چند بار بت را برداشته و در گودال آلودگی انداختند. این داستان از سنت کهن سیره است، نه حدیثی در کتابی با سختگیرانهترین شرط صحت؛ بااینحال روایت اصلی گذار او از پرستش موروثی به اسلام به شمار میآید.
همان روایت، اسلام آوردن او را گسستی آگاهانه از قدرتی نشان میدهد که پیشتر برای بت قائل بود. هنگامی که آن شیء نتوانست از خود دفاع کند یا خواری پیدرپی را دفع نماید، عمرو ناتوانی معبود پیشین را دریافت و اسلام پذیرفت. اهمیت تاریخی داستان در تمسخر نیست، بلکه در این است که یک بزرگِ نامدار اجازه داد دلیل و پیام قرآن که در مدینه انتشار یافته بود بر رسم، جایگاه و عادت غلبه کند. مسلمان شدن او نیز جامعه مسلمان بنیسلمه را تقویت کرد، زیرا از رهبران محترم آنان بود.
خانواده او با چند تن از چهرههای فعال نسل نخست مدینه پیوند داشت. منابع زندگینامهای پسرانش معاذ، معوذ و خلاد را با نبردهای آغازین مرتبط میدانند و خلاد بعداً همراه پدرش در احد شهید شد. همسر عمرو، هند بنت عمرو بن حرام، خواهر عبدالله بن عمرو بن حرام، پدر جابر بن عبدالله رضیاللهعنهم، بود. همین پیوند زناشویی توضیح میدهد که چرا منابع عمرو و عبدالله را خویشاوند سببی میخوانند و در گزارش دفن مشترک چگونه باید هویت هر دو را دقیق شناخت.
عمرو دچار لنگی شدید بود. ناتوانی جسمی برای او معافیت شرعی از جنگ ایجاد میکرد و هنگامی که پیامبر محمد صلیاللهعلیهوآلهوسلم برای احد حرکت کرد، پسرانش کوشیدند او را از همراهی سپاه بازدارند. ابن اسحاق روایت میکند که عمرو خود نزد پیامبر رفت و گفت پسرانش میخواهند مانع او شوند. او امید داشت با همان پای ناتوان وارد بهشت شود. پیامبر عذر شرعی او را پذیرفت، اما به پسرانش فرمود مانعش نشوند، شاید خدا شهادت را روزی او کند.
در گزارشی از ابوقتاده در مسند احمد، عمرو رضیاللهعنه پرسید اگر در راه خدا بجنگد تا کشته شود، آیا در بهشت با همان پای آسیبدیده به صورت سالم راه خواهد رفت. پیامبر پاسخ مثبت داد و پس از شهادت او نیز راه رفتنش در بهشت با پای سالم در گزارش آمده است. هیثمی گفت راویان احمد از راویان کتابهای صحیحاند، جز یحیی بن نصر انصاری که ابنحبان او را ثقه دانسته است؛ ابنحجر و شعیب ارناؤوط نیز سند را حسن شمردهاند. در یکی از الفاظ، یکی از همراهان دفن «برادرزاده» نامیده شده، اما ابنعبدالبر آن را «پسرعمو» تصحیح کرده است؛ این اختلاف محدود در تعبیر خویشاوندی نباید بر شواهد مستقل دفن مشترک غلبه کند.
عمرو در سال ۳ هجری با وجود رخصت شرعی در نبرد احد حضور یافت. منابع این کار را ردّ آسانگیری شریعت نمیدانند، بلکه انتخابی داوطلبانه پس از تصریح به معافیت او معرفی میکنند. او در نبرد شهید شد و پسرش خلاد نیز از شهیدان بود. این رویداد استوارترین یادگار از پایان زندگی اوست: بزرگِ سالخورده قومی که به سبب ناتوانی اجازه کامل برای ماندن داشت، خطر را با فرزندان و جامعه خود قسمت کرد.
گزارشهای سیره افزودهاند که هند کوشید پیکر شوهرش عمرو، برادرش عبدالله و پسرش خلاد را به سوی مدینه حمل کند، سپس شهیدان برای دفن به محل میدان بازگردانده شدند. جزئیات این جابهجایی از مسیرهای تاریخی نقل شده و باید از قویترین شواهد حدیثی متمایز گردد. نتیجه کلی، با روش ثابتشده در احد هماهنگ است: شهیدان در محل شهادت دفن شدند و دشواری اوضاع سبب شد بیش از یک شهید در یک قبر قرار گیرد.
مالک در موطأ روایت میکند که عمرو بن جموح و عبدالله بن عمرو بن حرام، دو انصاری از بنیسلمه و از شهیدان احد، در یک قبر نزدیک مسیر سیلاب بودند. ابن عبدالبر میگوید معنای گزارش از راههای صحیح و پیوسته ثابت است و اهل سیره و اخبار اختلاف ندارند که آن دو در احد کشته، در یک قبر دفن و با یکدیگر خویشاوند سببی بودند. این گواه، دفن در ناحیه شهیدان احد و وجود قبر مشترک در روزگار کهن را پشتیبانی میکند، اما بهتنهایی هیچ قبر نمایان امروزی را مشخص نمیسازد.
همان گزارش موطأ میگوید که بعدها سیل به قبر آسیب رساند، دو پیکر برای انتقال بیرون آورده شدند و چنان یافت شدند که گویی مرگ بهتازگی رخ داده است؛ فاصله میان اُحد و این رویداد چهلوشش سال ذکر شده است. این خبر در موطأ به صورت بلاغ و بدون سند کامل متصل آمده است. ابنعبدالبر گفت معنای آن از چند طریق صحیح پیوستگی دارد، در حالی که شعیب ارناؤوط راویان را ثقه ولی گزارش را مرسل دانست. بنابراین فاصله چهلوششساله و وضعیت پیکرها باید بهعنوان خبری تاریخی و منقول بیان شود، نه مشاهدهای پزشکی یا قضایی در زمان معاصر.
گورستان کنونی شهدای اُحد میان کوه اُحد و تپه تیراندازان یک گورستان تاریخی شناختهشده است. مرکز پژوهشها و مطالعات مدینه توضیح میدهد که شهیدان در میدان نبرد دفن شدند و جز قبر مرتبط در تاریخ با حمزه و عبدالله بن جحش رضیاللهعنهما، قبرهای جداگانه دیگر شهیدان به صورت قابل اعتماد قابل تعیین نیستند؛ درباره برخی سنگهای داخل محوطه تنها گفته میشود که نشانه قبرند. گورستان و مرزهای آن نیز در دورههای مختلف تغییر کرده است. بنابراین هیچ سنگ موجود، محل عمومی یا روایت زائران را نمیتوان قبر دقیق عمرو دانست.
زندگی عمرو بن جموح رضیاللهعنه اسلام آوردن، رهبری خانوادگی، ناتوانی جسمی، خدمت داوطلبانه و حافظه جمعی اُحد را کنار هم قرار میدهد. نتیجه استوارتر آن است که او رهبر انصاری بود که پس از گسترش اسلام در بنیسلمه مسلمان شد، با وجود لنگی اجازه نبرد خواست، در سال ۳ هجری در اُحد شهید شد و همراه خویشاوند سببیاش عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنه در محل دفن شهیدان به خاک سپرده شد. قبر دقیق امروزی او با اطمینان قابل شناسایی نیست؛ نسبت تاریخی به گورستان جمعی است، نه به یک آرامگاه فردی باقیمانده و ثابتشده.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی عمرو بن جموح رضیاللهعنه از جایگاه او در بنیسلمه آغاز میشود. اسلام آوردن او نشان میدهد گسترش اسلام در مدینه به جوانان محدود نبود؛ یک بزرگِ جاافتاده و رهبر قبیله نیز میتوانست در سنت موروثی بازنگری کند و به جامعه نو بپیوندد. داستان بت او باید بهعنوان روایت سیرهای کهن خوانده شود، درحالیکه جزئیات استوارتر احد تعهد آشکار و شهادت او را ثابت میکند.
سرگذشت او برای فهم ناتوانی جسمی در جامعه نبوی نیز مهم است. معافیت شرعی تأیید شد، نه انکار، و در همان حال به عمرو اجازه داده شد انتخابی داوطلبانه داشته باشد. بنابراین گزارش، هم آسانگیری و هم اختیار شخصی را حفظ میکند و نمیآموزد که هر فرد دارای معلولیت باید تصمیم او را تکرار کند یا رخصت مشروع را کنار بگذارد.
شهادت او و دفن مشترکش با عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنه، شواهدی درباره روش اضطراری دفن در احد حفظ کرده است. روایت مالک و بررسی ابن عبدالبر، زندگینامه را با تاریخ فقهی دفن بیش از یک متوفی در یک قبر هنگام ضرورت پیوند میدهد. گزارش سیلاب و بیرون آوردن پیکرها نیز تأثیر محیط طبیعی بر محل دفن شهیدان را ثبت میکند.
دفن عمرو رضیاللهعنه نمونهای روشن از خویشتنداری در داوری تاریخی است. دفن او در ناحیه شهدای اُحد و قبر مشترک کهن با عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنه با پشتوانه قوی نقل شده است، اما قبر جداگانه یا مشترک دقیق آنان امروز قابل شناسایی مطمئن نیست. نباید گورستان جمعی، سنگی موجود یا محلی عمومی را دلیل یک آرامگاه فردی باقیمانده دانست.
سرگذشت او برای فهم ناتوانی جسمی در جامعه نبوی نیز مهم است. معافیت شرعی تأیید شد، نه انکار، و در همان حال به عمرو اجازه داده شد انتخابی داوطلبانه داشته باشد. بنابراین گزارش، هم آسانگیری و هم اختیار شخصی را حفظ میکند و نمیآموزد که هر فرد دارای معلولیت باید تصمیم او را تکرار کند یا رخصت مشروع را کنار بگذارد.
شهادت او و دفن مشترکش با عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنه، شواهدی درباره روش اضطراری دفن در احد حفظ کرده است. روایت مالک و بررسی ابن عبدالبر، زندگینامه را با تاریخ فقهی دفن بیش از یک متوفی در یک قبر هنگام ضرورت پیوند میدهد. گزارش سیلاب و بیرون آوردن پیکرها نیز تأثیر محیط طبیعی بر محل دفن شهیدان را ثبت میکند.
دفن عمرو رضیاللهعنه نمونهای روشن از خویشتنداری در داوری تاریخی است. دفن او در ناحیه شهدای اُحد و قبر مشترک کهن با عبدالله بن عمرو بن حرام رضیاللهعنه با پشتوانه قوی نقل شده است، اما قبر جداگانه یا مشترک دقیق آنان امروز قابل شناسایی مطمئن نیست. نباید گورستان جمعی، سنگی موجود یا محلی عمومی را دلیل یک آرامگاه فردی باقیمانده دانست.
پیوندهای خانوادگی
منابع
Siyar A'lam al-Nubala | Shams al-Din al-Dhahabi | Vol. 1, pp. 253-255, Amr ibn al-Jamuh entry | https://www.islamweb.net/ar/library/content/60/55/%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%AD | نسب استوار، جایگاه رهبری در بنیسلمه، نام معاذ، معوذ، خلاد، عبدالرحمن و هند؛ و مطالب مربوط به اسلام آوردن و احدAl-Tabaqat al-Kubra | Muhammad ibn Sa'd | Women's section, displayed p. 293, entry 4496 | https://ablibrary.net/book_content/b/17778/293 | تصریح به ازدواج هند بنت عمرو بن حرام با عمرو بن جموح
Al-Sira al-Nabawiyya | Ibn Hisham | Vol. 1, displayed pp. 453-454, story of Amr's idol | https://www.islamweb.net/ar/library/content/58/529/%D9%82%D8%B5%D8%A9-%D8%B5%D9%86%D9%85-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%AD | روایت کهن سیره دربارهٔ بت خانگی به نام منات و اسلام آوردن عمرو
Sahih Ibn Hibban | Ibn Hibban; ed. Shu'ayb al-Arna'ut | Hadith 7024; Vol. 15 p. 493 | https://dorar.net/h/2sG1RtNr?osoul=1 | گزارش احد دربارهٔ عزم عمرو و راه رفتن در بهشت با لنگی؛ شعیب ارناؤوط سند را خوب دانسته است
Subul al-Huda wa al-Rashad | Muhammad ibn Yusuf al-Salihi al-Shami | Vol. 4, displayed pp. 214-215 | https://islamweb.net/ar/library/content/420/816/%D8%B0%D9%83%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%AD-%D9%88%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%87%D9%85%D8%A7 | جمعبندی سیرهای متأخر دربارهٔ لنگی شدید، چهار پسر، شهادت خلاد و حمل شوهر، پسر و برادر بهدست هند
Al-Sira al-Nabawiyya | Ibn Hisham | Vol. 2, Uhud martyrs section; pagination varies by edition | https://islamweb.net/ar/library/content/58/1020/%D8%B0%D9%83%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D8%A3%D8%AD%D8%AF-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D9%8A%D9%86 | فهرست شهدای احد؛ دفن مشترک عمرو و عبدالله بن عمرو بن حرام؛ و نام خلاد در شهدای بنیسلمه
Al-Muwatta | Malik ibn Anas | Kitab al-Jihad, burial in one grave; numbering varies by edition | https://www.islamweb.net/ar/library/content/7/1085/ | گزارش بلاغی قبر مشترک و گشودن بعدی آن به سبب خطر سیلاب
Al-Istidhkar | Ibn Abd al-Barr | Vol. 14, displayed pp. 342-343 | https://www.islamweb.net/ar/library/content/93/1837/%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB-%D8%AF%D9%81%D9%86-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%AD-%D9%88%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF | تصریح ابن عبدالبر به اتصال معنای دفن مشترک از راههای صحیح و عدم اختلاف اصل آن نزد اهل سیره
Ma'alim al-Madinah al-Munawwarah | Madinah Research and Studies Center | Uhud Martyrs Cemetery entry; web page | https://mawsuea.mrsc.org.sa/ar/milestones/141 | جغرافیای کنونی و تحول تاریخی قبرستان شهدای احد؛ و نامشخص بودن قابل اعتماد بیشتر قبرهای انفرادی
Saudi Memory | Saudi Memory | Uhud Martyrs Cemetery site entry 168; current map locator | https://saudimemory.com/sites/168 | مرجع نقشهٔ کنونی قبرستان مشترک برای راستیآزمایی ساختاری مکان، نه برای قبر انفرادی
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.