تاریخ و محل تولد ثابت نیست. او دختر طلحه بن عبیدالله و جرباء، امالحارث بنت قسامه، بود.
اماسحاق بنت طلحه
PER-000065
عضو خانواده
محتمل
محل دفن نامعلوم
فهرست پایه منبع امامی
⚙️ چاپ، اشتراک و گزینههای دیگر
اماسحاق بنت طلحه بانویی قریشی از بنیتیم و دختر طلحه بن عبیدالله و جرباء، مشهور به امالحارث بنت قسامه، بود. منابع کهن زندگینامهای و نسبی ازدواج او را نخست با امام حسن مجتبی علیهالسلام و پس از وفات او با امام حسین بن علی علیهالسلام ثبت کردهاند. او از این دو ازدواج مادر فرزندانی در شاخههای حسنی و حسینی خاندان پیامبر شد. جزئیات دقیق تولد، وفات و محل دفن او بهطور مطمئن حفظ نشده است.
تاریخ دقیق و چگونگی وفات در منابع معتبر بررسیشده ثابت نیست.
محل دفن او در منابع معتبر بررسیشده معلوم نیست. نسبتی به بقیع، قبر امروزی، زیارتگاه یا مختصات داده نشده است.
زندگینامه و معرفی تاریخی
اماسحاق از بنیتیم قریش بود. ابن سعد پدر او را طلحه بن عبیدالله و مادرش را جرباء معرفی میکند که نام و نسبش امالحارث بنت قسامه طائی نیز آمده است. منابع بررسیشده تاریخ یا محل قابل اعتماد برای تولد او حفظ نکردهاند؛ ازاینرو این پرونده هیچیک را از برآوردهای متأخر بازسازی نمیکند.
مستندترین ازدواج نخست او با امام حسن مجتبی علیهالسلام بود. ابن سعد میگوید او طلحه را برای حسن به دنیا آورد و مصعب زبیری نیز طلحه بن حسن را پسر او میداند، در حالی که سنت زندگینامهای امامی به نمایندگی شیخ مفید، حسین اثرم و دختری به نام فاطمه را نیز به او نسبت میدهد. این تفاوتها به عنوان اختلاف منابع حفظ شده و در یک فهرست بیچونوچرا ادغام نشدهاند.
پس از وفات امام حسن علیهالسلام، اماسحاق با برادرش امام حسین بن علی علیهالسلام ازدواج کرد. ابن سعد و «نسب قریش» هر دو او را مادر فاطمه بنت الحسین میدانند. روایتهای امامی متأخر همچنین خبری را حفظ کردهاند که حسن پیش از وفات این ازدواج را توصیه کرد؛ چون تعبیر این خبر در همه منابع نسبی نخستین به یک اندازه برجسته نیست، به صورت سنت خانوادگی منسوب عرضه شده است، نه تنها پایه تاریخی ازدواج.
دختر او فاطمه بنت الحسین با ازدواج با حسن مثنی به حلقهای مهم در نسب خاندان پیامبر تبدیل شد. از این راه اماسحاق در زنجیره مادری شاخهای قرار گرفت که فرزندان حسن و حسین را به هم پیوند داد. جایگاه او تنها به تاریخ خانوادگی دو امام محدود نیست، بلکه با شکلگیری شاخههای نزدیک حسنی و حسینی در نسلهای بعد نیز ارتباط دارد.
منابع بررسیشده ثابت نمیکنند که خود اماسحاق در کربلا حاضر بود، با اسیران سفر کرد، مجموعهای حدیثی نقل نمود، خطبه عمومی ایراد کرد یا نقش سیاسی مستقلی داشت. این جزئیات را نمیتوان تنها از ازدواج او با حسین یا شهرت بعدی دخترش فاطمه نتیجه گرفت. شرححال او هنگامی استوارتر است که به روابط خانوادگی و گزارشهای نسبیای محدود بماند که منابع واقعا حفظ کردهاند.
تاریخ دقیق وفات اماسحاق و محل دفن او ثابت نیست. بنابراین این پرونده او را به بقیع، قبر امروزی، زیارتگاه یا مختصات معینی نسبت نمیدهد. گزارش تاریخی او کوتاه اما مهم است: بانویی تیمی که ازدواجش با امام حسن و امام حسین علیهماالسلام مستند است و نسلش بخشی پایدار از نسب اهلبیت شد.
مستندترین ازدواج نخست او با امام حسن مجتبی علیهالسلام بود. ابن سعد میگوید او طلحه را برای حسن به دنیا آورد و مصعب زبیری نیز طلحه بن حسن را پسر او میداند، در حالی که سنت زندگینامهای امامی به نمایندگی شیخ مفید، حسین اثرم و دختری به نام فاطمه را نیز به او نسبت میدهد. این تفاوتها به عنوان اختلاف منابع حفظ شده و در یک فهرست بیچونوچرا ادغام نشدهاند.
پس از وفات امام حسن علیهالسلام، اماسحاق با برادرش امام حسین بن علی علیهالسلام ازدواج کرد. ابن سعد و «نسب قریش» هر دو او را مادر فاطمه بنت الحسین میدانند. روایتهای امامی متأخر همچنین خبری را حفظ کردهاند که حسن پیش از وفات این ازدواج را توصیه کرد؛ چون تعبیر این خبر در همه منابع نسبی نخستین به یک اندازه برجسته نیست، به صورت سنت خانوادگی منسوب عرضه شده است، نه تنها پایه تاریخی ازدواج.
دختر او فاطمه بنت الحسین با ازدواج با حسن مثنی به حلقهای مهم در نسب خاندان پیامبر تبدیل شد. از این راه اماسحاق در زنجیره مادری شاخهای قرار گرفت که فرزندان حسن و حسین را به هم پیوند داد. جایگاه او تنها به تاریخ خانوادگی دو امام محدود نیست، بلکه با شکلگیری شاخههای نزدیک حسنی و حسینی در نسلهای بعد نیز ارتباط دارد.
منابع بررسیشده ثابت نمیکنند که خود اماسحاق در کربلا حاضر بود، با اسیران سفر کرد، مجموعهای حدیثی نقل نمود، خطبه عمومی ایراد کرد یا نقش سیاسی مستقلی داشت. این جزئیات را نمیتوان تنها از ازدواج او با حسین یا شهرت بعدی دخترش فاطمه نتیجه گرفت. شرححال او هنگامی استوارتر است که به روابط خانوادگی و گزارشهای نسبیای محدود بماند که منابع واقعا حفظ کردهاند.
تاریخ دقیق وفات اماسحاق و محل دفن او ثابت نیست. بنابراین این پرونده او را به بقیع، قبر امروزی، زیارتگاه یا مختصات معینی نسبت نمیدهد. گزارش تاریخی او کوتاه اما مهم است: بانویی تیمی که ازدواجش با امام حسن و امام حسین علیهماالسلام مستند است و نسلش بخشی پایدار از نسب اهلبیت شد.
اهمیت تاریخی و میراث
اهمیت تاریخی اماسحاق از آن روست که ازدواجش خاندان تیمی طلحه بن عبیدالله را به خانواده علی بن ابیطالب پیوند داد. این رابطه هم در منابع نسبی سنی نخستین و هم در سنت زندگینامهای امامی ثبت شده است؛ ازاینرو زندگی او به تاریخ مشترک خانوادگی مربوط است، نه تنها به یک مکتب.
فرزندان او نماینده شاخههای حسنی و حسینیاند. منابع در جزئیات فرزندانش از حسن اختلاف دارند، اما نسبت فاطمه بنت الحسین به او استوار است. با ازدواج فاطمه با حسن مثنی، اماسحاق بخشی از پیوند نسبی مهم میان نسل دو نوه پیامبر شد.
پرونده او روش مسئولانه تاریخی را نیز نشان میدهد. میتوان پدر و مادر، ازدواجها و فرزندان مستند را روشن بیان کرد و تولد، وفات، دفن، حضور در کربلا، خطبهها و داستانهای عبادی نامطمئن را بدون ادعا رها ساخت. این روش یک عضو محترم خانواده اهلبیت را هم از فراموشی و هم از گسترش بیسند مناقب حفظ میکند.
فرزندان او نماینده شاخههای حسنی و حسینیاند. منابع در جزئیات فرزندانش از حسن اختلاف دارند، اما نسبت فاطمه بنت الحسین به او استوار است. با ازدواج فاطمه با حسن مثنی، اماسحاق بخشی از پیوند نسبی مهم میان نسل دو نوه پیامبر شد.
پرونده او روش مسئولانه تاریخی را نیز نشان میدهد. میتوان پدر و مادر، ازدواجها و فرزندان مستند را روشن بیان کرد و تولد، وفات، دفن، حضور در کربلا، خطبهها و داستانهای عبادی نامطمئن را بدون ادعا رها ساخت. این روش یک عضو محترم خانواده اهلبیت را هم از فراموشی و هم از گسترش بیسند مناقب حفظ میکند.
پیوندهای خانوادگی
👪 والدین
پدر
طلحه بن عبیدالله
تأییدشده
مادر
جرباء، امالحارث بنت قسامه
تأییدشده
🤝 همسران و پیوندهای ازدواج
امام حسن مجتبیٰ
محتمل
امام حسین بن علی
محتمل
🌱 فرزندان
منابع
Al-Tabaqat al-Kubra | Muhammad ibn Sa'd | Talha ibn Ubayd Allah family entry, displayed p. 161 | https://ablibrary.net/book_content/17801/161 | father, mother, marriage to Hasan, son Talha, later marriage to Husayn, and daughter FatimaNasab Quraysh | Mus'ab ibn Abd Allah al-Zubayri | Hasan family entry, displayed p. 50 | https://shamela.ws/book/2922/48 | Umm Ishaq as mother of Talha ibn Hasan
Nasab Quraysh | Mus'ab ibn Abd Allah al-Zubayri | Husayn family entry, displayed p. 59 | https://shamela.ws/book/2922/57 | Umm Ishaq as mother of Fatima bint al-Husayn
Al-Irshad, quoted in Tuhfat al-Azhar | Shaykh al-Mufid; quotation preserved by Damin ibn Shadqam | Vol. 1, displayed p. 146 | https://lib.eshia.ir/86678/1/146 | Imami child list associating Husayn al-Athram, Talha and Fatima with Umm Ishaq
Al-Tabaqat al-Kubra, Husayn family notice | Muhammad ibn Sa'd | displayed child list | https://hadithportal.com/index.php?bab_id=430&book=80002&chapter_id=6&e=500&f=1&show=bab&sub_idBab=0 | Fatima bint al-Husayn identified as daughter of Umm Ishaq
نگارخانه تصاویر
هنوز تصویر تأییدشدهای موجود نیست.
📤 ارسال تصویر این شخصیت یا مکان
تصویر پیش از تأیید عمومی نخواهد شد.
💬 دیدگاه بازدیدکنندگان
هنوز دیدگاه تأییدشدهای نیست؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه پس از تأیید مدیریت منتشر میشود.