کرامت مالک بن دینار رحمه الله: گوهرهای در دهان ماهیان و راه رفتن بر دریا

هجویری رحمه الله در کشف المحجوب حکایتی شگفت از مالک بن دینار رحمه الله در جریان یک سفر دریایی نقل می‌کند. بر پایه روایت، مالک در کشتی بود که گوهری متعلق به یکی از مسافران ناپدید شد. پس از جست‌وجو و گفت‌وگو، اتهام متوجه مالک شد و از او درباره گوهر گمشده مطالبه کردند. به این ترتیب سفری عادی در دریا ناگهان به موقعیتی تبدیل شد که نگاه همه به سوی مالک بن دینار برگشت.

روایت می‌گوید مالک بن دینار رحمه الله نگاه خود را به سوی آسمان برداشت. اندکی بعد صحنه‌ای شگفت بر سطح دریا پدیدار شد. ماهیان از آب بالا آمدند و در دهان خود گوهرهایی داشتند. این منظره درست در زمانی رخ داد که اتهام گم شدن گوهر متوجه مالک شده بود و مسافران کشتی شاهد ماجرا بودند.

مالک بن دینار رحمه الله یکی از آن گوهرها را از ماهی گرفت و به مردی داد که درباره گوهر گمشده مطالبه داشت. در حکایت کشف المحجوب سخنی از یافتن معمولی گوهر درون کشتی نیست؛ بلکه آمدن ماهیان با گوهرها همان نقطه اصلی و شگفت‌انگیز ماجراست که وضعیت ایجادشده بر اثر اتهام را به پایان می‌رساند.

حکایت در همین جا تمام نمی‌شود. پس از دادن گوهر، درباره مالک بن دینار رحمه الله نقل شده است که از کشتی بیرون آمد، قدم بر سطح دریا گذاشت و بر روی آب راه رفت تا به ساحل رسید. در نتیجه دو صحنه غیرعادی در یک روایت کنار هم قرار می‌گیرند: نخست ماهیانی که گوهر در دهان دارند و سپس مالک که بر سطح آب به سوی خشکی می‌رود.

کشف المحجوب این دو بخش را در قالب یک حکایت منسوب به مالک بن دینار رحمه الله حفظ کرده است. داستان با اتهام درباره یک گوهر گمشده آغاز می‌شود، با پدیدار شدن ماهیان به نقطه اوج می‌رسد، و سپس با دور شدن مالک از کشتی و رفتن او بر روی دریا پایان می‌یابد.

در تذکرة الاولیاء عطار نیز کرامتی نزدیک به همین مضمون درباره مالک بن دینار رحمه الله دیده می‌شود که در آن سفر دریایی، آمدن ماهیان با چیزهای ارزشمند و راه رفتن بر آب حضور دارد. با این حال، این صفحه داستان را اساساً بر پایه روایت هجویری رحمه الله در کشف المحجوب بیان می‌کند.