حضرت عبدالله بن عمیر کلبی رضیاللهعنه
🌿 نسب و پیشینه خانوادگی
او از مردم کوفه و وابسته به بنیعُلَیم، شاخهای از قبیلهٔ کلب، بود. کنیهٔ ابووَهب برای او نقل شده و همسرش اموَهب دختر عبد نام داشته است. منابع موجود نام مادر، فرزندان و نسب کامل نیاکان او را با قطعیت حفظ نکردهاند.
⚔️ نقش در نهضت کربلا
رزمندهای کلبی که شبانه همراه همسرش از کوفه بیرون آمد و به امام حسین علیهالسلام پیوست، در نبردهای تنبهتن آغازین دلاوری نشان داد و در یورشهای عمومی به شهادت رسید.
حضرت عبدالله بن عمیر کلبی رضیاللهعنه مردی دلاور از قبیلهٔ کلب و ساکن کوفه بود. گزارش ابومخنف که طبری آن را حفظ کرده، دربارهٔ تصمیم او برای پیوستن به امام حسین علیهالسلام، نبرد آغازین و شهادتش اطلاعاتی نسبتاً مفصل و استوار ارائه میکند. او نزدیک بئرالجعد، در محلهای از کوفه که گروهی از همدان در آن سکونت داشتند، زندگی میکرد. عبدالله نیروهایی را دید که در نخیله گردآوری و بررسی میشدند و دریافت که آنان را برای جنگ با امام حسین علیهالسلام، فرزند حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها، میفرستند. در روایت آمده است که او آرزوی پیکار با نیروهای دشمن را داشت و اکنون یاری امام حسین علیهالسلام در برابر سپاهی که بر ضد اهلبیت حرکت کرده بود، شایستهتر میدانست. تصمیم خود را با همسرش اموَهب دختر عبد در میان گذاشت؛ او نیز این تصمیم را تأیید کرد و خواست که وی را همراه خود ببرد. آن دو شبانه از کوفه بیرون آمدند و به امام حسین علیهالسلام پیوستند. این گزارش، حضور عبدالله را تصمیمی آگاهانه و اخلاقی معرفی میکند، نه تغییری ناگهانی در میدان نبرد. روایت کهن نمیگوید مادرش همراه او بوده است، هرچند در نقلهای متأخر مجالس، نقش مادر و همسر گاه با یکدیگر آمیخته شده است. در آغاز نبرد، یسار، خدمتگزار زیاد بن ابیسفیان، و سالم، خدمتگزار عبیدالله بن زیاد، هماورد طلبیدند. حضرت حبیب بن مظاهر و حضرت بریر بن خضیر رضیاللهعنهما برخاستند، اما امام حسین علیهالسلام از آنان خواست بمانند. عبدالله اجازه خواست و امام با مشاهدهٔ توان بدنی و آمادگی رزمی او، اجازهٔ پیشروی داد. او نخست یسار را کشت. سالم ناگهان حمله کرد و عبدالله ضربه را با دست چپ گرفت و انگشتانش قطع شد؛ سپس برگشت و سالم را نیز از پای درآورد. هنگام بازگشت، ابیاتی خواند که در آن خود را به بنیعُلَیم نسبت داد، پایداری خویش را اعلام کرد و اموَهب را خطاب قرار داد؛ این ابیات در گزارش ابومخنف محفوظ است. اموَهب ستون خیمهای برداشت و به سوی همسرش رفت و او را به دفاع از خاندان پاک پیامبر ترغیب کرد. امام حسین علیهالسلام وفاداری او را ستود، برایش دعا کرد و فرمود نزد زنان بازگردد، زیرا جنگ بر آنان واجب نبود. این صحنه در روایت کهن روشن است؛ گزارش شهادت بعدی او در منابع دیگر و متأخر آمده و جزئیاتش یکسان نیست. در سومین یورش عمومی، هانی بن ثُبَیت حضرمی و بُکَیر بن حَیّ تمیمی بر عبدالله بن عمیر حمله کردند و او را به شهادت رساندند. نام این دو قاتل در روایت ابومخنف حفظ شده و از استوارترین جزئیات گزارش شهادت اوست. در حافظهٔ عامه گاه عبدالله بن عمیر با جوانی به نام وَهب بن عبدالله کلبی که تازهداماد یا پیشتر مسیحی معرفی میشود، آمیخته شده است. عبداللهِ گزارش کهن طبری، مردی کلبی از کوفه، همسر اموَهب و رزمندهای باتجربه است؛ ازاینرو مطالب مربوط به تغییر دین، سن دقیق، ازدواج تازه و حضور مادر بدون دلیل میان این دو هویت جابهجا نشده است. حضور همسرش نمونهای از مشارکت آگاهانهٔ یک خانواده در نهضت کربلاست. این گزارش نباید به معنای تکلیف رزمی مستقل برای زنان یا پذیرش همهٔ داستانهای متأخر بهعنوان تاریخ کهن تفسیر شود. صحنهٔ محفوظ، الگویی متعادل از یاری، رضایت متقابل و هدایت امام ارائه میکند. این پرونده موقعیت جغرافیایی مشترک شهدای کربلا را به ارث میبرد و برای عبدالله قبر جداگانه یا زیارتگاهی مستقل ادعا نمیکند. یاد او زنجیرهای تاریخی و استوار را حفظ کرده است: تصمیم آزادانه برای خروج از کوفه، حمایت همسر، نبرد آغازین، فداکاری جسمانی و شهادتی که بهخوبی گواهی شده است.
🏛️ اهمیت تاریخی
اهمیت تاریخی حضرت عبدالله بن عمیر رضیاللهعنه در گزارشی کهن و بهطور غیرمعمول مفصل است که زندگی او را از تصمیم خانوادگی در کوفه تا نبرد آغازین و شهادت دنبال میکند. برخلاف بسیاری از پروندههای مبتنی بر فهرست نامها، گزارش ابومخنف محل سکونت، همسر، علت پیوستن، کردار رزمی، جراحتها و قاتلان او را ثبت کرده است. زندگی او همچنین آشفتگی مهمی را در حافظهٔ عامهٔ کربلا روشن میکند. عبدالله بن عمیر، همسرش اموَهب و شخصیت وَهب بن عبدالله باید از یکدیگر جدا شناخته شوند تا داستانهای مربوط به پیشینهٔ مسیحی، ازدواج تازه، سن دقیق و حضور مادر به فرد نادرست نسبت داده نشود. حمایت اموَهب و هدایت امام حسین علیهالسلام الگویی متعادل از مشارکت خانواده ارائه میکند. یاری اخلاقی زنان روشن است و در عین حال حدود گزارش کهن رعایت میشود. موقعیت مشترک شهدا، شهادت استوار او در کربلا را بدون ایجاد زیارتگاهی مستقل حفظ میکند. پروندهٔ او از ارزشمندترین نمونههای پژوهشی این مجموعه در زمینهٔ انتخاب آگاهانه، رضایت خانوادگی، دفاع عملی و اصلاح آمیختگی هویتهاست.
📚 منابع
Tarikh al-Rusul wa al-Muluk — Muhammad ibn Jarir al-Tabari
vol. 5, pp. 429-430 and 436; the same citations are confirmed in Ansar al-Husayn, p. 99
Ansar al-Husayn
al-Irshad — Muhammad Mahdi Shams al-Din
al-Shaykh al-Mufid
2nd ed., pp. 98-99
Relevant Karbala account; pagination varies by edition
Al-Tabari's Abu Mikhnaf account supports the Kufa residence, the decision to leave with Umm Wahb, the opening duel with Yasar and Salim, the severed fingers, the early scene in which Umm Wahb approached with a tent pole, and the martyrdom account. Ansar al-Husayn, pp. 98-99, confirms the principal identity, Banu Ulaym/Kalb affiliation and the cited Tabari locations. Later reports about Umm Wahb's own martyrdom and the separate Wahb ibn Abd Allah story remain explicitly qualified. The shared_parent location does not assert an individual grave.
مشاهده زیارتگاه / مقام مرتبط — حرم امام حسین بن علی علیه السلام
جامع الترمذي
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
مسند أحمد بن حنبل
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
تاريخ الرسل والملوك
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
أنساب الأشراف
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
مقتل الحسين
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
imamhussain.org
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
imamhussain.org
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
imamhussain.org
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
🌹 همه ۷۴ پروفایل
📜این گزارشها چگونه به ما رسیدهاند؟ — توضیح کوتاه را باز کنید
این اطلس هیچ گزارشی را صرفاً به سبب وابستگی مذهبی نویسنده نمیپذیرد یا رد نمیکند. ابومخنف از گردآورندگان نخستین کوفه بود و مطالب او را مورخان عمومی مسلمان، مانند طبری، نیز حفظ کردهاند؛ شیخ مفید دانشمندی امامی بود که در الارشاد از منابع تاریخی پیشین بهره گرفت. هر ادعا پس از بررسی نزدیکی زمانی، مسیر نقل، وابستگی به منبع مشترک و مقایسه با آثار دیگر ارائه میشود.
سیر تاریخی منابع، راویان و کتابها را بخوانید