عمار بن ابیسلمه دالانی رضی الله عنه
🌿 نسب و پیشینه خانوادگی
ابن حجر نسب پدری او را به صورت عمار بن ابیسلامه بن عبدالله بن عمران بن رأس بن دالان، همدانی سپس دالانی، حفظ کرده است. ابوسلامه عنوان پدری ثبتشده در نام است، اما نام شخصی مستقل پدر اثبات نشده است. ابن حجر عمار را در شمار کسانی آورده که روزگار پیامبر صلی الله علیه و آله را درک کردهاند ولی دیدارشان با او ثابت نیست؛ ازاینرو صحابیبودن مستقیم او قطعی دانسته نمیشود.
⚔️ نقش در نهضت کربلا
یار همدانی که در نخیله کوشید عبیدالله بن زیاد را هدف قرار دهد، سپس گریخت و به امام حسین علیه السلام پیوست و در روز عاشورا به شهادت رسید.
ابن حجر نام او را عمار بن ابیسلامه بن عبدالله بن عمران بن رأس بن دالان، همدانی سپس دالانی، رضی الله عنه ثبت کرده است. دالان شاخهای از همدان بود و برخی منابع نام او را به صورت کوتاه عمار دالانی یا با قرائت عمار بن سلامه آوردهاند. ابن حجر او را از کسانی میداند که روزگار پیامبر صلی الله علیه و آله را درک کردند و حضورش در نبردهای امام علی علیه السلام و شهادتش همراه امام حسین علیه السلام را ثبت میکند. این طبقهبندی بهتنهایی دیدار شخصی او با پیامبر را ثابت نمیسازد. منابع زندگینامهای متأخر حضور او در نبردهای امام علی را گسترش دادهاند؛ ازاینرو این جزئیات با احتیاط منبعی بیان میشوند. متمایزترین گزارش تاریخی درباره عمار را بلاذری نقل کرده است. بر پایه آن، عمار در اردوگاه نظامی نخیله تصمیم داشت عبیدالله بن زیاد را هدف قرار دهد، اما فرصت مناسب به دست نیاورد. این رخداد شدت کنترل حکومتی در کوفه و خطر پیش روی حامیان نهضت حسینی را نشان میدهد. پس از ناکامی آن تلاش، عمار با تدبیر گریخت و به امام حسین علیه السلام رسید. منابع همه مراحل سفر، نام همراهان یا سخنان نخستین دیدار او با امام را با اطمینان حفظ نکردهاند، اما خروج او از محیط ابن زیاد و پیوستن به اردوگاه حسینی هسته اصلی گزارش است. این خبر او را فراتر از نامی در فهرست میدان معرفی میکند. پیش از عاشورا، او در مرکز فشار سیاسی قصد مقاومت داشت و پس از از دست رفتن فرصت، امنیت خاموش را انتخاب نکرد، بلکه راه حمایت از امام حسین را برگزید. نام او در فهرستهای شهدا و متون زیارتی تکرار شده است. بعضی آثار متأخر او را در شمار شهیدان حمله نخست میآورند، ولی منابع کوتاه آغازین نبرد فردی، رجز، نام قاتل یا زخمهای او را با جزئیات قطعی ثبت نکردهاند. دعاهای طولانی، سن دقیق، شمار کشتهشدگان دشمن و گفتارهای مشخصی که به او نسبت داده شدهاند، از گسترشهای متأخر شرححال یا منبرند. چون منابع در دسترس این مطالب را با اطمینان حفظ نمیکنند، در این پروفایل واقعیت قطعی شمرده نشدهاند. این پروفایل محل جمعی شهدای کربلا را به ارث میبرد و برای عمار قبر جداگانه، زیارتگاه مستقل یا نشان نقشهای جدا اثبات نمیکند. یاد او مسیر مقاومت از تلاش در نخیله، رهایی از کنترل حکومت و شهادت در کنار امام حسین را حفظ میکند.
🏛️ اهمیت تاریخی
اهمیت عمار در گزارشی است که نشان میدهد پیش از عاشورا قصد اقدام علیه عبیدالله بن زیاد را داشت. این خبر نهضت کربلا را تنها رویدادی در میدان جنگ نمیداند، بلکه آن را با مقاومت در برابر فشار سیاسی کوفه پیوند میدهد. شهادت او در کربلا، انتساب دالانی و همدانی و اقدامش در نخیله پشتوانه محکمی دارند. عبارت ابن حجر درک عصر نبوی را ثابت میکند، نه دیدار شخصی با پیامبر را؛ ادعاهای گسترده درباره صحابیبودن مستقیم، همه نبردها، رجز، سن و قاتل در سطوح متفاوت شواهد قرار میگیرند. در محل مشترک شهدای کربلا، یاد او در میان شهیدان جمعی باقی میماند. حرکت او از تلاش پنهانی ناکام به حمایت آشکار حسینی، نمونه انسانی است که با وجود خطر بیطرفی را نپذیرفت.
📚 منابع
Ansab al-Ashraf
Al-Isaba fi Tamyiz al-Sahaba — Ahmad ibn Yahya al-Baladhuri
Ibn Hajar al-Asqalani
vol. 3, p. 185 in the cited digital edition; al-Nukhayla attempt and joining Imam Husayn
vol. 5, p. 107, entry 6477 in the cited edition; lineage, idrak, service with Imam Ali, and death at al-Taff
Tasmiyat man Qutila ma'a al-Husayn ibn Ali
Rijal al-Tusi — al-Fudayl ibn al-Zubayr al-Kufi
al-Shaykh al-Tusi
relevant martyr-list entry; pagination varies by edition
relevant biographical entry; pagination varies by edition
Al-Baladhuri directly supports Ammar's intended attack on Ibn Ziyad at al-Nukhayla, his escape, and his joining Imam Husayn. Ibn Hajar preserves the fuller paternal chain and states that Ammar had idrak, fought with Imam Ali, and was killed with Imam Husayn; the entry belongs to the section of those who reached the Prophet's lifetime without a verified personal sighting. Martyr lists support his Dalani-Hamdani affiliation and Karbala death. No certain individual killer, rajaz, age, spouse, children, or separate grave is supplied.
مشاهده زیارتگاه / مقام مرتبط — حرم امام حسین بن علی علیه السلام
جامع الترمذي
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
مسند أحمد بن حنبل
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
تاريخ الرسل والملوك
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
أنساب الأشراف
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
مقتل الحسين
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
imamhussain.org
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
imamhussain.org
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
imamhussain.org
ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: أخبار الحسين وكربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented. | Page/Volume: الروايات المبكرة عن كربلاء؛ الصفحات تختلف باختلاف الطبعات | ARTICLE ROLE: PRIMARY BURIAL/MAIN RECORD. The complete Medina, Mecca, Karbala journey, Ashura, family, martyrdom, shrine history and seventy-four-profile directory content were preserved. Family enumeration and detailed maqtal sequences remain source-qualified. Persian and Hindi were rebuilt under V4.7 to match all eleven English paragraphs, including the final shrine and directory sections. No PER code was invented.
🌹 همه ۷۴ پروفایل
📜این گزارشها چگونه به ما رسیدهاند؟ — توضیح کوتاه را باز کنید
این اطلس هیچ گزارشی را صرفاً به سبب وابستگی مذهبی نویسنده نمیپذیرد یا رد نمیکند. ابومخنف از گردآورندگان نخستین کوفه بود و مطالب او را مورخان عمومی مسلمان، مانند طبری، نیز حفظ کردهاند؛ شیخ مفید دانشمندی امامی بود که در الارشاد از منابع تاریخی پیشین بهره گرفت. هر ادعا پس از بررسی نزدیکی زمانی، مسیر نقل، وابستگی به منبع مشترک و مقایسه با آثار دیگر ارائه میشود.
سیر تاریخی منابع، راویان و کتابها را بخوانید